ΤελικÜ, δεν μπορεßς ν' αγιÜσεις. Και να θÝλεις, δεν σ' αφÞνουν οι περιστÜσεις.
Ορßστε, τþρα. ΞεκινÜς ωραßα-ωραßα το ταξßδι σου απü τη Λευκωσßα προς τη Λεμεσü, οδηγþντας αριστερÜ στο δρüμο το νοικιασμÝνο δεξιοτßμονο αυτοκßνητο, με σκÝψεις αγαθÝς και με κατεýθυνση τον αρχαιολογικü χþρο του Κουρßου και το ιερü του Απüλλωνα ΥλÜτη, προστÜτη των δασþν. Και καθþς πλησιÜζεις στον προορισμü σου, Ýμπλεος αρχαιοελληνικÞς περηφÜνιας, πλακþνει μια καταιγßδα, που δεν βλÝπεις κατÜ ποý κατευθýνεται το δεξιοτßμονο πλεοýμενο. Οι καθαριστÞρες στο φουλ, το μüνο που σου επιτρÝπουν να δεις εßναι η πινακßδα "Κυπριακü Οινομουσεßο". Σε απüσταση πενÞντα μÝτρων.
Οπüτε, τι κÜνεις; Συνεχßζεις Üραγε ν' αψηφÜς τους καταρρÜκτες του ουρανοý για να φτÜσεις στο Κοýριο Þ μÞπως παραμÝνεις στο αμÜξι ν' ακοýς τον ρομαντικü ορυμαγδü των νερþν; Τßποτα απü τα δýο. ΕπισκÝπτεσαι το μουσεßο για να ενημερωθεßς σχετικÜ με Üλλο εßδος υγροý.
Το "Κυπριακü Οινομουσεßο" ιδρýθηκε πρüσφατα, το 2004, απü την Αναστασßα Guy. ΠαντρεμÝνη με Βρετανü, αλλÜ με γονεßς, παπποýδες και προπαπποýδες απü το νησß, Ýφτιαξε Ýνα πραγματικü στολßδι. Η ÝμπνευσÞ της στηρßχτηκε στο γεγονüς üτι η Κýπρος Ýχει παλιÜ παρÜδοση στην παραγωγÞ κρασιοý. ΠρÜγματι, η ιστορßα φαßνεται πως μπορεß ν' ανατρÝξει πεντÝμισι χιλιÜδες χρüνια πßσω, καθþς πρüσφατες μελÝτες υποστηρßζουν üτι η Κýπρος υπÞρξε η πρþτη μεσογειακÞ περιοχÞ οινοπαραγωγÞς και οινοεξαγωγþν.
Το κρασß εκεßνο ονομαζüταν "ΜÜνα" και Þταν πÜρα πολý γλυκü, þστε να μπορεß να διατηρηθεß κατÜ τη διÜρκεια μακρþν και δυσχερÝστατων μεταφορικþν περιπετειþν. ΛÝγεται δε üτι ακριβþς στην περιοχÞ κοντÜ στο μουσεßο, στον προúστορικü οικισμü της ΣωτÞρας, Ýχουν ανακαλυφθεß τα αρχαιüτερα απομεινÜρια απü σπüρους σταφυλιþν.
"Με τÝτοιο πρüγονο, δεν εßναι καθüλου περßεργη η φÞμη της σημερινÞς ποικιλßας Comandaria, δεν εßν' Ýτσι; Αλλ' απü ποý Ýλκει την ονομασßα της αυτÞ;"
"Απü την εποχÞ των Ιωαννιτþν Ιπποτþν, τον 12ο αιþνα μ.Χ., οι οποßοι εßχαν εγκατασταθεß στο νησß και εßχαν το επιτελεßο τους (την Comandaria) στο κÜστρο του Κολοσιοý, εδþ κοντÜ. Το κρασß της περιοχÞς βρÞκε βαφτιστικü üνομα εýκολα και σÞμερα πßνεται, εξßσου εýκολα, στο τÝλος του φαγητοý ως χωνευτικü επιδüρπιο."
"ΑνÜμεσα στους Ιωαννßτες και στο σÞμερα δεν υπÜρχει Üλλη μαρτυρßα γι' αυτü το γλυκüπιοτο κεχριμπÜρι;"
"ΣιγÜ, μη δεν υπÜρχει. Και δη υψηλοý βαθμοý ευγενεßας. Χριστιανοß αυτοκρÜτορες ανταγωνßζονταν μωαμεθανοýς σουλτÜνους για την απüκτησÞ του και βασιλιÜδες της Αγγλßας αναζωπýρωναν την Ýχθρα τους προς τους ΓÜλλους συναδÝλφους τους, προκειμÝνου να το γευθοýν. ¸νας ΓÜλλος βασιλιÜς μÜλιστα Ýφτασε μÝχρι του σημεßου να του προσδþσει την ονομασßα 'Ο Απüστολος των Κρασιþν'! ¼χι παßζουμε."
ΕπιστροφÞ στο παρüν και στο μουσεßο. Εκτüς απü τερÜστια ποικιλßα απü προúüντα της αμπÝλου, εκτßθενται αρχαßα πιθÜρια και αμφορεßς (κατÜ παραχþρηση του Αρχαιολογικοý Μουσεßου), σκεýη οινοποσßας μεσαιωνικÜ (κατÜ παραχþρηση του Μουσεßου Πιερßδη), παλαιÜ Ýγγραφα και εργαλεßα που δεßχνουν τον τρüπο παραγωγÞς, αποθÞκευσης και κατανÜλωσης του κρασιοý. Πρüκειται για μια πρüσκληση στον επισκÝπτη να ταξιδÝψει στο παρελθüν και να ακολουθÞσει περασμÝνα... οινοδρüμια.
"Απü ποικιλßες που λÝγαμε, τι περιλαμβÜνει;"
"Α, εδþ Ýχουμε απüτιση του πρÝποντος φüρου τιμÞς σ' üλες τις περιüδους ζωÞς της Κýπρου. Η μυθολογßα εκπροσωπεßται απü την 'Νεκταρßα', τον 'ΕρμÞ' και, φυσικÜ, απü την 'Αφροδßτη', θεúκü γÝννημα της ΠÜφου. Η αρχαιüτητα, απü τον 'ΜιλτιÜδη', απü τον 'ΖÞνωνα' και απü τον '¢κρατο Οßνο'. Ο Χριστιανισμüς τιμÜται με την 'Αγßα Μαýρα' και τον '¢γιο Ιλαρßωνα'. Απü το ΒυζÜντιο, Ýρχεται η 'Θεοφιλþ' και, απü τα μοναχικÜ τÜγματα, ο 'Μοναστηριακüς' και το 'Κυκκιþτικο'. Η Ενετοκρατßα προσφÝρει τον 'ΡÞγα' και, προφανþς, τον 'ΟθÝλο', τον τραγικü ζηλιÜρη Üρχοντα της Αμμοχþστου. ΤÝλος, η αναπüφευκτη ξενομανßα μας μÜς προτεßνει 'Fleur d' Amour' και 'Blue Bouquet'. Καλυπτüμαστε Ýτσι;"
"Σχεδüν. Ο 'Orpheo Negro' ποý κατατÜσσεται; Στα ορφικÜ μυστÞρια Þ στο κινηματογραφικü φιλμ του 1959;"
"Το ερþτημα απορρßπτεται ως απαρÜδεκτο, καθüτι η σχετικÞ βιβλιογραφßα δεν περιÝχει την απÜντηση. ΑρκετÜ, πÜντως, με τις ονομασßες γιατß Þδη ζαλßστηκα, χωρßς να Ýχω βÜλει καν γουλιÜ στο στüμα!"
ΑφÞνουμε πßσω μας το μουσεßο, δεδομÝνου üτι η καταιγßδα Ýχει πια κοπÜσει κι Ýχει πÜρει τον δρüμο της προς τα φοινικικÜ παρÜλια. Τα παρÜλια εκεßνα απ' üπου, σýμφωνα με τη μυθολογßα, απÞγαγε ο Δßας την Ευρþπη. Και, καθþς τα χειμαρρþδη νερÜ δεν επιτρÝπουν ακüμη την επßσκεψη του Κουρßου, συνεχßζουμε την ενημÝρωσÞ μας üσον αφορÜ τη σημερινÞ κατÜσταση των κρασιþν της Κýπρου, τþρα που η χþρα ανÞκει -και τυπικÜ πλÝον- στην κατεξοχÞν οινοπαραγωγικÞ ευρωπαúκÞ οικογÝνεια.
"Με την προσχþρηση της ΚυπριακÞς Δημοκρατßας, Üρχισαν να ισχýουν και να εφαρμüζονται üλοι οι ευρωπαúκοß κανονισμοß, η δε κυβερνητικÞ πολιτικÞ αποσκοπεß στην παραγωγÞ ποιοτικþν οßνων, στην ενßσχυση της ανταγωνιστικüτητÜς τους, καθþς και στη δημιουργßα νÝων ευκαιριþν προβολÞς του προúüντος."
"Ωραßα ακοýγονται üλ' αυτÜ στην θεωρßα. Στην πρÜξη, τι γßνεται; ΡωτÜω, γιατß Ýχω κÜτι στο μυαλü μου απü την ελληνικÞ προσχþρηση."
"Στην πρÜξη; ΑρχικÜ, τα κυπριακÜ κρασιÜ αντιμετþπισαν δυσκολßες προσαρμογÞς: τιμÝς ψηλÝς, ποιüτητα ασταθÞς... ΑυτÜ εßχαν ως συνÝπεια σοβαρÞ μεßωση των εξαγωγþν. Ο αρμüδιος κρατικüς φορÝας, üμως, αντÝδρασε αποτελεσματικÜ. Οργανþθηκαν ενημερωτικÜ σεμινÜρια, κλÞθηκαν αλλοδαποß εμπειρογνþμονες για μετεκπαιδευτικοýς σκοποýς, εξηγÞθηκε στους παραγωγοýς κÜθε μÝθοδος η οποßα θα συντελοýσε τüσο στη βελτßωση της ποιüτητας üσο και στη σταθερüτητα επιπÝδου του προúüντος."
"ΟικονομικÞ ενßσχυση υπÞρξε;"
"Σαφþς. Οι κοινοτικÝς επιδοτÞσεις Ýκαναν την εμφÜνισÞ τους και η διÜθεσÞ τους φαßνεται πως Ýγινε με επιτυχßα. Η νομοθεσßα, παρÜλληλα, τροποποιÞθηκε þστε να ρυθμιστεß η παραγωγÞ με βÜση τις ιδιαιτερüτητες κÜθε περιοχÞς."
"Τα αποτελÝσματα üλων αυτþν των ενεργειþν μÜλλον δεν θα εßναι αμÝσως εμφανÞ."
"Αντßθετα. Οι οινοπαραγωγοß εγκατÝλειψαν την καλλιÝργεια ορισμÝνων μη αποδοτικþν ποικιλιþν, αναδιÜρθρωσαν εκ βÜθρων τις μεθüδους τους και στρÜφηκαν σε νÝες ποικιλßες, με κριτÞριο την επßτευξη της καλýτερης σχÝσης εδÜφους και εßδους παραγωγÞς. Το κυπριακü κρασß ξαναρχßζει να εμφανßζεται στα καταστÞματα, με μεγÜλες βλÝψεις και πÜλι."
"ΧρειÜζεται, ωστüσο, και κÜποια εκστρατεßα προþθησης και προβολÞς. ¼χι;"
"Ασφαλþς. Γι' αυτü οργανþθηκε τον περασμÝνο ΜÜρτιο ο πρþτος 'Κυπριακüς Διαγωνισμüς Οßνου'. Η συμμετοχÞ υπÞρξε μεγÜλη -τριÜντα παραγωγοß παρουσßασαν, οýτε λßγο οýτε πολý, εκατüν εßκοσι εφτÜ διαφορετικÝς ποικιλßες- και η βρÜβευση με χρυσÜ και αργυρÜ μετÜλλια δεν υπÞρξε φειδωλÞ. Οι βραβευμÝνοι δικαιοýνται τþρα να... μοστρÜρουν τη διÜκριση στην ετικÝτα των μπουκαλιþν τους."
"Οπüτε, προβλÝπεται επανÜληψη;"
"Με φιλοδοξßα, μÜλιστα, να εξελιχθεß ο διαγωνισμüς σε ετÞσιο. Και να επιδεικνýονται üχι μüνο τα καθαυτü κρασιÜ, αλλÜ και τα παρÜγωγÜ τους, üπως η Ζιβανßα, απüσταγμα απü τους φλοιοýς και τους σπüρους των σταφυλιþν."
"Εýγε, λοιπüν, στους Κýπριους. Ξεκßνησαν σωστÜ."
"ΑλÞθεια, τι Þθελες να πεις για την ελληνικÞ προσχþρηση;"
"Να, Ýνα μικρü ανÝκδοτο. ΒρÝθηκα στα 1979 σ' Ýνα νησß. Ονüματα δεν λÝμε, υπολÞψεις δεν θßγουμε. ΜπÞκα σε μια κÜβα πωλÞσεων κρασιοý και χÜζευα τις ετικÝτες. ΕντυπωσιÜστηκα, üταν εßδα ετικÝτα του 1962! Για δες, σκÝφτηκα, τÝτοια οργÜνωση στην Ελλαδßτσα μας! Και τüλμησα, με περισσÞ ασÝβεια, να ρωτÞσω αν η χρονολογßα ανταποκρινüταν στην πραγματικüτητα."
"ΑσÝβεια στα üρια του θρÜσους. Η απÜντηση, φαντÜζομαι, σε αποστüμωσε."
"Ακριβþς. Η απÜντηση Þταν üτι, φυσικÜ, το... μεγαλýτερο μÝρος της φιÜλης περιεßχε κρασß παραγωγÞς 1962, αλλÜ εßχε επß πλÝον προστεθεß και προúüν Üλλων ετþν, λιγüτερο επιτυχημÝνων, 'κοντινþν' πÜντως: του 1961, του 1963, ανÜλογα! 'Τι θα γßνουν αυτÜ τα κρασιÜ; Θα πεταχτοýν;' αναρωτÞθηκε ο καταστηματÜρχης, με αποστομωτικÞ üντως αφÝλεια."
"Δεν το πιστεýω. ¸τσι επιδιþκαμε να ανταγωνιστοýμε τις γαλλικÝς και τις ιταλικÝς ποικιλßες;"
"Δεν βαριÝσαι. ΜεμονωμÝνο περιστατικü, περασμÝνο και ξεχασμÝνο. Τα ελληνικÜ κρασιÜ εßναι αλÞθεια πως Ýχουν κÜνει απü τüτε üχι απλþς βÞματα, αλλÜ Üλματα προüδου. Ας κλεßσουμε, üμως, τη συζÞτηση με αναφορÜ στην πρüοδο που συντελεßται στη μεγαλüνησο."
"Με Ýνα στατιστικü στοιχεßο, οκτþ στους δÝκα Κýπριους επιδßδονται τακτικÜ στην οινοποσßα!"
"Οπüτε, και αν τυχüν -ο μη γÝνοιτο- δεν πετýχει η προβολÞ στο εξωτερικü, εßναι εξασφαλισμÝνη η εγχþρια κατανÜλωση."
ΒοηθÞματα:
Chrissie Flint, Cyprus Wines, Üρθρο στο περιοδικü Sunjet της Cyprus Airways.
Αναστασßα Guy, ενημερωτικü φυλλÜδιο σχετικÜ με το Κυπριακü Οινομουσεßο. |
