ρθρα\Περ ονου και εδεσμτων
 

Τελικ βρεξε γνσεις

 

Επσκεψη στο Κυπριακ Οινομουσεο

 

Τελικ, δεν μπορες ν' αγισεις. Και να θλεις, δεν σ' αφνουν οι περιστσεις.
Ορστε, τρα. Ξεκινς ωραα-ωραα το ταξδι σου απ τη Λευκωσα προς τη Λεμεσ, οδηγντας αριστερ στο δρμο το νοικιασμνο δεξιοτμονο αυτοκνητο, με σκψεις αγαθς και με κατεθυνση τον αρχαιολογικ χρο του Κουρου και το ιερ του Απλλωνα Υλτη, προσττη των δασν. Και καθς πλησιζεις στον προορισμ σου, μπλεος αρχαιοελληνικς περηφνιας, πλακνει μια καταιγδα, που δεν βλπεις κατ πο κατευθνεται το δεξιοτμονο πλεομενο. Οι καθαριστρες στο φουλ, το μνο που σου επιτρπουν να δεις εναι η πινακδα "Κυπριακ Οινομουσεο". Σε απσταση πενντα μτρων.


Οπτε, τι κνεις; Συνεχζεις ραγε ν' αψηφς τους καταρρκτες του ουρανο για να φτσεις στο Κοριο μπως παραμνεις στο αμξι ν' ακος τον ρομαντικ ορυμαγδ των νερν; Τποτα απ τα δο. Επισκπτεσαι το μουσεο για να ενημερωθες σχετικ με λλο εδος υγρο.
Το "Κυπριακ Οινομουσεο" ιδρθηκε πρσφατα, το 2004, απ την Αναστασα Guy. Παντρεμνη με Βρεταν, αλλ με γονες, παπποδες και προπαπποδες απ το νησ, φτιαξε να πραγματικ στολδι. Η μπνευσ της στηρχτηκε στο γεγονς τι η Κπρος χει παλι παρδοση στην παραγωγ κρασιο. Πργματι, η ιστορα φανεται πως μπορε ν' ανατρξει πεντμισι χιλιδες χρνια πσω, καθς πρσφατες μελτες υποστηρζουν τι η Κπρος υπρξε η πρτη μεσογειακ περιοχ οινοπαραγωγς και οινοεξαγωγν.
Το κρασ εκενο ονομαζταν "Μνα" και ταν πρα πολ γλυκ, στε να μπορε να διατηρηθε κατ τη διρκεια μακρν και δυσχερστατων μεταφορικν περιπετειν. Λγεται δε τι ακριβς στην περιοχ κοντ στο μουσεο, στον προστορικ οικισμ της Σωτρας, χουν ανακαλυφθε τα αρχαιτερα απομεινρια απ σπρους σταφυλιν.
"Με ττοιο πργονο, δεν εναι καθλου περεργη η φμη της σημερινς ποικιλας Comandaria, δεν εν' τσι; Αλλ' απ πο λκει την ονομασα της αυτ;"


"Απ την εποχ των Ιωαννιτν Ιπποτν, τον 12ο αινα μ.Χ., οι οποοι εχαν εγκατασταθε στο νησ και εχαν το επιτελεο τους (την Comandaria) στο κστρο του Κολοσιο, εδ κοντ. Το κρασ της περιοχς βρκε βαφτιστικ νομα εκολα και σμερα πνεται, εξσου εκολα, στο τλος του φαγητο ως χωνευτικ επιδρπιο."
"Ανμεσα στους Ιωανντες και στο σμερα δεν υπρχει λλη μαρτυρα γι' αυτ το γλυκπιοτο κεχριμπρι;"
"Σιγ, μη δεν υπρχει. Και δη υψηλο βαθμο ευγενεας. Χριστιανο αυτοκρτορες ανταγωνζονταν μωαμεθανος σουλτνους για την απκτησ του και βασιλιδες της Αγγλας αναζωπρωναν την χθρα τους προς τους Γλλους συναδλφους τους, προκειμνου να το γευθον. νας Γλλος βασιλις μλιστα φτασε μχρι του σημεου να του προσδσει την ονομασα 'Ο Απστολος των Κρασιν'! χι παζουμε."
Επιστροφ στο παρν και στο μουσεο. Εκτς απ τερστια ποικιλα απ προντα της αμπλου, εκτθενται αρχαα πιθρια και αμφορες (κατ παραχρηση του Αρχαιολογικο Μουσεου), σκεη οινοποσας μεσαιωνικ (κατ παραχρηση του Μουσεου Πιερδη), παλαι γγραφα και εργαλεα που δεχνουν τον τρπο παραγωγς, αποθκευσης και κατανλωσης του κρασιο. Πρκειται για μια πρσκληση στον επισκπτη να ταξιδψει στο παρελθν και να ακολουθσει περασμνα... οινοδρμια.
"Απ ποικιλες που λγαμε, τι περιλαμβνει;"
"Α, εδ χουμε απτιση του πρποντος φρου τιμς σ' λες τις περιδους ζως της Κπρου. Η μυθολογα εκπροσωπεται απ την 'Νεκταρα', τον 'Ερμ' και, φυσικ, απ την 'Αφροδτη', θεκ γννημα της Πφου. Η αρχαιτητα, απ τον 'Μιλτιδη', απ τον 'Ζνωνα' και απ τον 'κρατο Ονο'. Ο Χριστιανισμς τιμται με την 'Αγα Μαρα' και τον 'γιο Ιλαρωνα'. Απ το Βυζντιο, ρχεται η 'Θεοφιλ' και, απ τα μοναχικ τγματα, ο 'Μοναστηριακς' και το 'Κυκκιτικο'. Η Ενετοκρατα προσφρει τον 'Ργα' και, προφανς, τον 'Οθλο', τον τραγικ ζηλιρη ρχοντα της Αμμοχστου. Τλος, η αναπφευκτη ξενομανα μας μς προτενει 'Fleur d' Amour' και 'Blue Bouquet'. Καλυπτμαστε τσι;"
"Σχεδν. Ο 'Orpheo Negro' πο κατατσσεται; Στα ορφικ μυστρια στο κινηματογραφικ φιλμ του 1959;"
"Το ερτημα απορρπτεται ως απαρδεκτο, καθτι η σχετικ βιβλιογραφα δεν περιχει την απντηση. Αρκετ, πντως, με τις ονομασες γιατ δη ζαλστηκα, χωρς να χω βλει καν γουλι στο στμα!"


Αφνουμε πσω μας το μουσεο, δεδομνου τι η καταιγδα χει πια κοπσει κι χει πρει τον δρμο της προς τα φοινικικ παρλια. Τα παρλια εκενα απ' που, σμφωνα με τη μυθολογα, απγαγε ο Δας την Ευρπη. Και, καθς τα χειμαρρδη νερ δεν επιτρπουν ακμη την επσκεψη του Κουρου, συνεχζουμε την ενημρωσ μας σον αφορ τη σημεριν κατσταση των κρασιν της Κπρου, τρα που η χρα ανκει -και τυπικ πλον- στην κατεξοχν οινοπαραγωγικ ευρωπακ οικογνεια.
"Με την προσχρηση της Κυπριακς Δημοκρατας, ρχισαν να ισχουν και να εφαρμζονται λοι οι ευρωπακο κανονισμο, η δε κυβερνητικ πολιτικ αποσκοπε στην παραγωγ ποιοτικν ονων, στην ενσχυση της ανταγωνιστικτητς τους, καθς και στη δημιουργα νων ευκαιριν προβολς του προντος."
"Ωραα ακογονται λ' αυτ στην θεωρα. Στην πρξη, τι γνεται; Ρωτω, γιατ χω κτι στο μυαλ μου απ την ελληνικ προσχρηση."
"Στην πρξη; Αρχικ, τα κυπριακ κρασι αντιμετπισαν δυσκολες προσαρμογς: τιμς ψηλς, ποιτητα ασταθς... Αυτ εχαν ως συνπεια σοβαρ μεωση των εξαγωγν. Ο αρμδιος κρατικς φορας, μως, αντδρασε αποτελεσματικ. Οργανθηκαν ενημερωτικ σεμινρια, κλθηκαν αλλοδαπο εμπειρογνμονες για μετεκπαιδευτικος σκοπος, εξηγθηκε στους παραγωγος κθε μθοδος η οποα θα συντελοσε τσο στη βελτωση της ποιτητας σο και στη σταθερτητα επιπδου του προντος."
"Οικονομικ ενσχυση υπρξε;"
"Σαφς. Οι κοινοτικς επιδοτσεις καναν την εμφνισ τους και η διθεσ τους φανεται πως γινε με επιτυχα. Η νομοθεσα, παρλληλα, τροποποιθηκε στε να ρυθμιστε η παραγωγ με βση τις ιδιαιτερτητες κθε περιοχς."
"Τα αποτελσματα λων αυτν των ενεργειν μλλον δεν θα εναι αμσως εμφαν."
"Αντθετα. Οι οινοπαραγωγο εγκατλειψαν την καλλιργεια ορισμνων μη αποδοτικν ποικιλιν, αναδιρθρωσαν εκ βθρων τις μεθδους τους και στρφηκαν σε νες ποικιλες, με κριτριο την επτευξη της καλτερης σχσης εδφους και εδους παραγωγς. Το κυπριακ κρασ ξαναρχζει να εμφανζεται στα καταστματα, με μεγλες βλψεις και πλι."
"Χρειζεται, ωστσο, και κποια εκστρατεα προθησης και προβολς. χι;"
"Ασφαλς. Γι' αυτ οργανθηκε τον περασμνο Μρτιο ο πρτος 'Κυπριακς Διαγωνισμς Ονου'. Η συμμετοχ υπρξε μεγλη -τριντα παραγωγο παρουσασαν, οτε λγο οτε πολ, εκατν εκοσι εφτ διαφορετικς ποικιλες- και η βρβευση με χρυσ και αργυρ μετλλια δεν υπρξε φειδωλ. Οι βραβευμνοι δικαιονται τρα να... μοστρρουν τη δικριση στην ετικτα των μπουκαλιν τους."
"Οπτε, προβλπεται επανληψη;"
"Με φιλοδοξα, μλιστα, να εξελιχθε ο διαγωνισμς σε ετσιο. Και να επιδεικνονται χι μνο τα καθαυτ κρασι, αλλ και τα παργωγ τους, πως η Ζιβανα, απσταγμα απ τους φλοιος και τους σπρους των σταφυλιν."


"Εγε, λοιπν, στους Κπριους. Ξεκνησαν σωστ."
"Αλθεια, τι θελες να πεις  για την ελληνικ προσχρηση;"
"Να, να μικρ ανκδοτο. Βρθηκα στα 1979 σ' να νησ. Ονματα δεν λμε, υπολψεις δεν θγουμε. Μπκα σε μια κβα πωλσεων κρασιο και χζευα τις ετικτες. Εντυπωσιστηκα, ταν εδα ετικτα του 1962! Για δες, σκφτηκα, ττοια οργνωση στην Ελλαδτσα μας! Και τλμησα, με περισσ ασβεια, να ρωτσω αν η χρονολογα ανταποκρινταν στην πραγματικτητα."
"Ασβεια στα ρια του θρσους. Η απντηση, φαντζομαι, σε αποστμωσε."
"Ακριβς. Η απντηση ταν τι, φυσικ, το... μεγαλτερο μρος της φιλης περιεχε κρασ παραγωγς 1962, αλλ εχε επ πλον προστεθε και προν λλων ετν, λιγτερο επιτυχημνων, 'κοντινν' πντως: του 1961, του 1963, ανλογα! 'Τι θα γνουν αυτ τα κρασι; Θα πεταχτον;' αναρωτθηκε ο καταστηματρχης, με αποστομωτικ ντως αφλεια."
"Δεν το πιστεω. τσι επιδικαμε να ανταγωνιστομε τις γαλλικς και τις ιταλικς ποικιλες;"
"Δεν βαρισαι. Μεμονωμνο περιστατικ, περασμνο και ξεχασμνο. Τα ελληνικ κρασι εναι αλθεια πως χουν κνει απ ττε χι απλς βματα, αλλ λματα προδου. Ας κλεσουμε, μως, τη συζτηση με αναφορ στην προδο που συντελεται στη μεγαλνησο."
"Με να στατιστικ στοιχεο, οκτ στους δκα Κπριους επιδδονται τακτικ στην οινοποσα!"
"Οπτε, και αν τυχν -ο μη γνοιτο- δεν πετχει η προβολ στο εξωτερικ, εναι εξασφαλισμνη η εγχρια κατανλωση."

Βοηθματα:
Chrissie Flint, Cyprus Wines, ρθρο στο περιοδικ Sunjet της Cyprus Airways.
Αναστασα Guy, ενημερωτικ φυλλδιο σχετικ με το Κυπριακ Οινομουσεο.