ρθρα\Ταξιδεοντας
 
SAN PEDRO DE ATACAMA
 

Ταφικ κτερσματα και μια ιδα για το ...Ππιγγο

«Πσο απχει το ντιο κρο της Χιλς απ το βρειο;»
«Περπου 5.000 χιλιμετρα.»
«Δηλαδ, σο η ευθεα Ρδος-Ισλανδα;»
«Ας πομε.»
«Και το μεγαλτερο πλτος της;»
«Γρω στα 200 χιλιμετρα. Αθνα-Λαμα.»

Τρα, γιατ αναφρονται αυτ τα μεγθη, ταν μπορε οποιοσδποτε να τα διαπιστσει παρατηρντας την υδργειο; Μα γιατ πρκειται για μεγθη εντυπωσιακ και γιατ δεν εναι ντροπ να εντυπωσιαζμαστε και να εκδηλνουμε τον εντυπωσιασμ μας. Μια ττοια αντδραση, δεν εναι προνμιο των παιδιν. Κι σο συντομτερα συνειδητοποισουμε πως ο αυθορμητισμς εναι συχν προτρημα και δεν αξζει να συγκαλπτεται κτω απ κοινωνικος καθωσπρεπισμος, τσο το καλτερο.

Χιλ. Το τερστιο μκος της, συνεπγεται πραγματικ ακραες κλιματικς διαφορς, χινια, παγετνες και βροχερ φιρντ στα ντια, εκρατο κλμα στο κντρο, ρημος και ξηρασα στα βρεια. Αλλ και το πλτος της προσφρει ακραες συγκινσεις, παρ τη μικρ απσταση μεταξ ανατολς και δσης, χειμεριν σπορ στην πανψηλη οροσειρ των νδεων, κολμπι, μαρισμα και ρακτες στις ακτς του Ειρηνικο. Αλλ, αφο τις χαρς του εκρατου κλματος μπορες να τις ζσεις στην Ελλδα κι αφο τους πγους δεν τους συναντς σπνια, ας πμε στον πανμορφο βορρ.

Πρτο αξιοθατο, το χωρι Σαν Πδρο δε Ατακμα. Ετε με αεροπλνο απ το Σαντιγκο μχρι την Καλμα (κντρο διακνησης χαλκο απ το ορυχεο της Τσουκικαμτα), ετε με αυτοκνητο (εδ χρειζεται αρκετ κουργιο), η τελικ προσπλαση, εναι εξσου ενδιαφρουσα.
Διανοντας πολλ χιλιμετρα στην ρημο της Ατακμα (την ξηρτερη ρημο στον πλαντη, που απλνεται σε υψμετρο 2.300 μ.) και οδηγντας σε ασφαλτοστρωμνο δρμο υψηλν τεχνικν προδιαγραφν (που συναντς λλα αυτοκνητα αν δεκλεπτο!), κατηφορζεις προς την αση του χωριο. Αγνησε το σεληνιακ τοπο που σε περιτριγυρζει· μπορε να θσει σε κνδυνο την οδγηση, με τη μαγευτικ  επιβλητικτητ του.



Στο χωρι, δρομκια χωματνια, για να μη χαθε ο παραδοσιακς χαρακτρας, και στεν, σο να χωρον μετ βας δυο αυτοκνητα. Σπτια χαμηλ, χτισμνα με λσπη και πτρα. Οι εξωτερικς τους πρτες, βγζουν απευθεας στο δρμο, το χρμα των προσψεων λευκ γινο και τα πορτοπαρθυρα μικρ. Στο πσω μρος, κποι με δντρα και φυτ για τους θερμος θερινος μνες.
Τα φθονα μικρ εστιατρια, διαθτουν κεντρικ αυλ με στγαστρα γρω-γρω για τον λιο του μεσημεριο, αλλ και με τζκι, για να αντχεται το βραδιν φαγητ στο παιθρο, καθς το θερμμετρο πφτει κατακρυφα τη νχτα.
Στην πλατεα, βλπεις τον να του Αγου Πτρου. (Τσο κοντ στον ουραν, ποιος γιος θα ταν καταλληλτερος; Ο Προφτης Ηλας, σως, αλλ' αυτς ανκει, μλλον, στις δικς μας, τις ορθδοξες βουνοκορφς). Απ το 1745 βρσκεται εκε. Πτρινος, λευκς, φωτεινς, με οροφ απ ξλο κκτου, καλυμμνο με λσπη και χυρο.



Απναντι, το αρχαιολογικ μουσεο. Ιδρθηκε απ Βλγο ιεραπστολο και ιστορε την εξλιξη του πολιτισμο των Ατακμα, σε περοδο 11.000 χρνων. Περιορισμνη, αλλ αξιλογη η συλλογ του με κεραμικ εδη, αγροτικ εργαλεα, πρωτγονα πλα και λιγοστς, αλλ ριστα διατηρημνες -λγω του κλματος και της ξηρασας- μομιες. Ντυμνες, με τα ροχα της μρας της ταφς τους! Υφσματα απ λμα και αλπακ. Με φτερ στα μαλλι τους. Και, δπλα στους καθιστος σκελετος, σειρ ολκερη απ ταφικ παραφερνλια: απλ κοσμματα, μαγειρικ σκεη, δερμτινα χλκινα αντικεμενα, ππες καπνο. σα κρινταν πως χρειζονταν οι νεκρο, για το μακρ ταξδι τους. Αλθεια, πς εναι δυνατν να μη σκεφτες τα κτερσματα των αρχαων ελληνικν τφων;

Ανατολικ απ το Σαν Πδρο, η απλυτη ρημος. Για πολλ χιλιμετρα. Δεν πρκειται για τερστιες εκτσεις μμου, με αμμοθελλες και βεδουνους. χι. Απ' κρη σ' κρη, μχρι εκε που το βλμμα συναντει τις νδεις και τα ηφαστεια (ψηλτερο το Λικανκαμπορ, 5.916 μ.), δεν χει παρ χμα, ξεραλα, αγριγκαθα. Οι ραγδες του εδφους, σα βαθις ρυτδες, σκαμμνες σε γερασμνο πρσωπο. Εκε, ζτημα εναι αν πφτουν λγες σταγνες βροχς μια φορ το χρνο. Υπρχουν μρη, που τα ιστορικ αρχεα, δεν χουν ποτ καταγρψει βροχπτωση, που η ηλιακ ακτινοβολα εναι η εντοντερη στην υφλιο. Και, σχεδν αδικοπα, οι νεμοι σαρνουν.



Ξφνου, το δαφος γνεται λευκ, μια κπως πιο ευφρσυνη ασθηση δημιουργεται, τα μτια διακρνουν κτι σα ροζ φλαμγκο. Δεν εναι οφθαλμαπτη. Πλησιζουμε σε μια λμνη της αλτινης πεδιδας. Χιλιδες χρνια ξηρασας, χουν αφσει τα χνη τους, με την τσι κι αλλις σπνια πανδα και χλωρδα, να ελπζει σε λγη ζω και τους θαρραλους ταξιδιτες, να δοκιμζουν μιαν αναζωογονητικ εμβπτιση! (χι κολμβηση). Με προσοχ, μως. Γιατ, ναι μεν δεν εναι το νερ τσο «ελαφρ» και καυτερ, πως της Νεκρς Θλασσας, αλλ, η περιεκτικτητ του σε λατα, εγγυται ντονο τσοξιμο στα μτια.

Προς τα δυτικ του χωριο, η δια γρια ξεραλα, αλλ με μια διαφορ. Δεν χει λμνες η περιοχ· χει βουν. νυδρα, ηλιοκαμνα και ανεμοδαρμνα βουν, στα οποα τα ποικλα ορυκτ του εδφους, οργαννουν οπτικ γιορτ. Υπγειες σπηλις, με σταλαγμτες σαν προστορικ θερι, βαθι οργματα στους βρχους, απολιθωμνα κομμτια γης που υψνονται κατακρυφα, διεγεροντας τη φαντασα των ξεναγν, στεγν φαργγια, χωμτινες κοιλδες.
Εντυπωσιακτερη ανμεσ τους, η Κοιλδα της Σελνης. Εκε, το αλτι σπρχνει να βγει στην επιφνεια και καλπτει το χρο με να λεπτ, σπρο επστρωμα, στε να δημιουργεται η εντπωση σεληνιακο τοπου. Και εκε, ναι, υπρχουν αμμλοφοι· που, σαν τις ομηρικς σειρνες, σε καλον να τους ανβεις. Χωρς τον κνδυνο να τσακιστες. Γιατ, μπορε να εναι δσκολη η ανβαση, με τον νεμο να σε γεμζει μμο και να σου αντιστκεται, αλλ το οποιοδποτε παραπτημα, δεν μπορε να εναι ανησυχητικ. Αρκε να χεις εφοδιαστε με νερ, αντοχ και υπομον. ρεμα. Το υψμετρο των 2.500 μ. θλει προσοχ.
Στο τρμα της διαδρομς, ανταμεβεσαι. Η δση εναι αριστουργηματικ, με τα χρματα που απλνει στο στερωμα και τα πειρα φωτοσκιαστικ παιχνιδσματα στην κοιλδα. Κι αν μενεις εκε λγο περισστερο, θα μαγευτες με το μεγαλεο της επερχμενης νχτας. Ιδως, αν χει πανσληνο. (Αλλ, πλι προσοχ. Χρειζονται πιο ζεστ ροχα).

Τρα, αν χεις εξοικειωθε με το υψμετρο και τις μεταβολς της θερμοκρασας και αν δεν χεις πρβλημα να οδηγσεις αξημρωτα σε κατσβραχα, να διασχσεις ακμα και ποταμκια, ττε αξζει να επισκεφτες τους θερμος πδακες του ηφαιστεου Ττιο. (Απαρατητα, με οργανωμνη εκδρομ με ιδιωτικ ξεναγ).
Για ποιο λγο, μως, η περιπτεια; Διτι στο Ττιο, το οποο βρσκεται σε υψμετρο 4,300 μ., η ντονη ηφαιστειακ δραστηριτητα, ωθε απ τα γκατα της γης καυτς υδτινες μζες, που εκτινσσονται στον αρα, υπ μορφ τερστιων σιντριβανιν. Το φαινμενο, οφελεται στην πεση και στη μεγλη διαφορ θερμοκρασας (το νερ φτνει σχεδν τους 100° και το εξωτερικ θερμμετρο δεχνει γρω στο 0° πρωινιτικα!)
Πρκειται για το ψηλτερο γεωθερμικ πεδο στον κσμο. Και, σχετα απ το θεωρητικο-επιστημονικ αυτ επιχερημα, το θαμα δε σε απογοητεει. Αρκε να τηρσεις το ωρριο. Γιατ, μνο την αυγ μπορες να θαυμσεις τη φυσικ ομορφι των πιδκων· τα χρματα που σκορπζει η ανατολ και η θερμοκρασιακ διαφορ, χνονται αργτερα.
«Ζαλστηκες;» ρωτει ο ξεναγς.
«Λιγκι.»
«λλειψη οξυγνου. Μσησε να φλλο κκας!»
«Κι αν το συνηθσω;»
«Δεν το συνηθζεις.»

Μετ, στις θερμς πηγς Πουριτμα. (Θερμ λουτρ μπορες να δοκιμσεις και στο ηφαστειο Ττιο. Η διαφορ, ωστσο, της εξωτερικς θερμοκρασας και εκενης του νερο -54°- κρνεται αποτρεπτικ, εν η παρουσα δεκδων τουριστν, ασφαλς δεν βοηθει).
Επιστρφεις στο Σαν Πδρο απ διαφορετικ δρμο, εξσου δσκολο και απαιτητικ. (Κατωφρεια με πρτη!) Και, φτνοντας στο... χαμηλτερο υψμετρο των 3.500 μ., βρσκεις το ποτμι Πουριτμα. Τα νερ, διασχζουν εδ, να βαθ, βραχδες φαργγι και σχηματζουν καμι δεκαρι μικρς, φυσικς πισνες με νερ στους 38°.
«Απλυτη ηρεμα!»
«Κι ο λιος χει δη ανεβε αρκετ ψηλ. Η ζστη συνηγορε για μια υγρ ανπαυλα.»
«Κοτα πρμα! Ολκληρο συγκρτημα. Αποδυτρια, εγκαταστσεις υγιεινς, ψογες ξλινες πασαρλες που συνδουν τις πισνες!»
«Πισνες σχεδν ιδιωτικς. Για ατομικ ... ζευγαρωτ μπανκι.»

Μλιστα. Μπως οι δροσερς κολυμπθρες ( «μπανιρες») στα νερ του Βοδομτη, εκε κοντ στο Ππιγγο της Ηπερου, θα μποροσαν να προυν παρδειγμα απ τις θερμς πηγς σ' αυτ την κρη του κσμου;