ρθρα\Ταξιδεοντας
 

μηρος και Αγα Γραφ

 

Η Μλτα, να απ τα δκα κρτη που εντχθηκαν στην Ευρωπακ νωση το 2004, εναι κυριολεκτικ μικροσκοπικ. Δεν πρπει να παρασρεται κανες απ τον πληθυσμ της που υπερβανει τις τετρακσιες χιλιδες κατοκους, μισς περπου απ τον πληθυσμ της μεγαλονσου Κπρου. Απ πλευρς διαστσεων, το νησ εκτενεται σε πλτος μνο δεκατεσσρων και μκος μνο εκοσι επτ χιλιομτρων. Μη νομιστε τι αυτ συνεπγεται αναγκαστικ εντυπωσιακς ταχτητες για τη μετβαση απ τη μια πλη στην λλη. Οι δρμοι, χωρς να εναι κακο, εναι απλς δσκολοι στην οδγηση, τσο λγω της συχνς διλευσης απ κατοικημνες περιοχς και των πολλν στροφν (οι κοινοτικς επιδοτσεις στην προκειμνη περπτωση επιφρουν μεν ορατ αποτελσματα, το δαφος μως δεν προσφρεται για την κατασκευ μεγλων αυτοκινητοδρμων), σο και νεκα του γεγοντος τι η χρα εναι ντονα πυκνοκατοικημνη.

Οι προαναφερθντες αριθμο εγγυνται του λγου το αληθς. Με τα παραπνω δεδομνα, η εκδρομ απ την πρωτεουσα Βαλτα στο βρειο κρο του νησιο απαιτε μεγλη νεση χρνου, ιδως αν πρκειται για Κυριακ. Το ερτημα που τυχν ανακπτει, σχετικ με την αιτιολγηση της εκδρομς αυτς καθεαυτ, απαντται ευχερς με το επιχερημα τι, μετ απ διπλου ενς μικρο θαλσσιου στενο που χωρζει τη Μλτα απ το μικροσκοπικτερο (προφανς) νησκι Γκτζο, θα μαγευτε ο επισκπτης απ τα ερεπια αρχαων ναν. «χουμε πλειδα αρχαων ναν (και τι ναν!) στην Ελλδα, αν δεν κνω λθος», ακογεται ανεπασθητα μια νσταση. «Ναι, αλλ εδ πρκειται για ναος που χρονολογονται μια χιλιδα χρνια πριν και απ τις αιγυπτιακς πυραμδες», αποκρνεται η ξεναγς. Κατπιν αυτν, μπανεις στο πολμαν, ακος ( κνεις τχα τι ακος) τα λεγμενα και χαζεεις το τοπο. Δεν διαφρει κατ πολ απ το ελληνικ, αφο αφθονον τα αμπλια, οι θμνοι εναλλσσονται με οπωροφρα δντρα και οι πληγς των χαμηλν ορεινν γκων απ τα λατομεα συναγωνζονται τις δικς μας. Απαρατητη η εξρυξη, λνε, για να καταστε δυνατ η οικοδμηση. Ναι, εντξει, αλλ... Κατ τα λοιπ, εντυπωσιζουν οι αλλεπλληλες πινακδες με τοπωνμια, τα οποα παραπμπουν ευθως στην αραβικ γλσσα και παρδοση. Γιατ, μπορε τα μαλτζικα να χρησιμοποιον το λατινικ αλφβητο, με μερικς προσθκες εναι αλθεια, αλλ οι λξεις Μεδνα και Ραμπτ για παρδειγμα τι λλο θυμζουν παρ Σαουδικ Αραβα και Μαρκο; σε που οι σε ποσοστ 95% καθολικο Μαλτζοι τον Θε στη γλσσα τους τον αποκαλον Αλλχ! Μλιστα. Κτι λλο. Κθε απμερη θαλασσιν γωνι, οποιοσδποτε προσιτς ορμσκος, ο πιο απθανος τπος για κολμβηση, χουν δσει αφορμ για γρια ανγερση ξενοδοχεων, ξεννων και ενοικιαζμενων δωματων, καθς και για την προσθκη των αναγκαων μη παραρτημτων της τουριστικς εκμετλλευσης: εστιατρια, μπαρ, ντισκοτκ, ομπρλες και ξαπλστρες στις ελχιστες παραλες και πει λγοντας.

Μια απ' τις θαλασσινς αυτς γωνις μς περιμνει στο διβα μας και θα περνοσε σγουρα απαρατρητη, εξαιρουμνων ορισμνων σχετλιαστικν σχολων περ σεβασμο του φυσικο περιβλλοντος και της ατμοσφαιρικς κληρονομις μας, αν δεν ακουγταν το νομ της. Καθλου μα καθλου αραβικ οτε καν λατινικ: ρμος του αγου Παλου! Ελλεψει προηγομενης μελτης (κακς!) και με τα ταξιδιωτικ ενημερωτικ φυλλδια αφημνα στο δωμτιο του ξενοδοχεου (κκιστα!), στνεις υποχρεωτικ αυτ στα λγια της ξεναγο, την ανγκη φιλοτιμα ποιομενος. «Σμφωνα με την παρδοση, ταν ο απστολος Παλος ταξδευε προς την Ρμη, προκειμνου να δικαστε, αντιμετωπζοντας τις εναντον του σαθρς κατηγορες (δεν ταν δα και η πρτη φορ), το πλοο του οποου επβαινε εχε την κακ τχη να προσαρξει στη μικρ νησδα (μικρ και με τα δεδομνα της Μλτας) στην εσοδο του ρμου. ταν γρω στο τος 60 μ.Χ.» Ανατρχεις στα μαθητικ θρανα στο ενδεχμενο κατηχητικ, αλλ δεν θυμσαι καθαρ ποια διαδρομ απ τις πολλς που ακολοθησε ο απστολος των εθνν τον φερε προς τα εδ. Θρυλεται, πντως, τι στη διρκεια της υποχρεωτικς διαμονς του στη νησδα το εχε αναγνωριστε απλυτη ελευθερα κινσεων.
Γνεται, τρα, να μην εκφρσεις θαυμασμ για το ευρ και φιλελεθερο πνεμα των δεσμοφυλκων του; Αυτ με τη χριστιανικ πτυχ της διαδρομς. ρχεται η ρα του φρι και, εκοσι λεπτ αργτερα (επαμε, μιλμε για φοβερς αποστσεις!) φτσαμε στο Γκτζο. λλο πολμαν εκε, στε να αποφευχθε η καταβολ ναλου για τον διπλου, και κατεθυνση προς τα βρεια, προς τα εκε που βρσκεται η Σικελα, για να συνεννοομαστε! Η ξεναγς επεξηγε τι πρκειται για τη δετερη σε μγεθος νσο του μαλτζικου αρχιπελγους! Και διευκρινζει τι τα τρα πιο σημαντικ αξιοθατα εναι τα εξς: πρτον, η βορειοανατολικ βραχδης ακτ, με τον βρχο-μανιτρι και τον βρχο που σχηματζει να εδος γαλζιου παρθυρου στη Μεσγειο, δετερον, το κεντρικ φροριο που περιστοιχζει και παλι προφλασσε τον πυρνα της κυριτερης πολχνης του νησιο και, τρτον, οι προστορικο ναο με τους «μεγαλθους». Τα δο πρτα, αν και χουν κποιο ψγμα ενδιαφροντος, δεν εναι ιδιατερα αξιλογα, δεδομνης της πληθρας παρμοιων σημεων επσκεψης σε λλες ευρωπακς, κι χι μνο, περιοχς. Εξαρεση, σως, αποτελε το φροριο που, ακριβς λγω του μικρο του μεγθους σε συνδυασμ με την ισχυρ του οχρωση, μπορε να δσει ανγλυφη την εικνα της αβεβαιτητας και των κινδνων τους οποους περικλειε η ζω κατ τη μακρ περοδο των αλλεπλληλων εχθρικν πειρατικν επιδρομν. Το τρτο, ωστσο, αξιοθατο εναι εντυπωσιακ και ανταμεβει τον επισκπτη για την πολωρη μετακνηση. Η χρονολογα οικοδμησης, σμφωνα με τις κρως κατατοπιστικς πινακδες, ανγεται περπου στο τρεισμισι χιλιδες προ Χριστο. ρα, πργματι περ τα χλια χρνια πριν απ την ανγερση των πυραμδων, πως υποσχθηκε η ξεναγς. Ως υλικ για την κατασκευ του χρησιμοποιθηκαν τερστιες πτρες που ετε εξορχτηκαν εκε ετε μεταφρθηκαν με πρωτγονα πλεομενα απ τη Σικελα! Το μγεθς τους εξηγε το επθετο «γιγντιος» που προσδιορζει σμερα την ονομασα των ναν: Gigantija. Οι εν λγω «μεγλιθοι» δεν εναι, προφανς, δυνατν να συγκριθον οτε με εκενους των πυραμδων οτε με αυτος των κυκλπειων τειχν των Μυκηνν. Δεν διακρνονται απ ακρβεια στην τοποθτησ τους οτε απ ομοιομορφα. Δεν παρατηρεται, εξλλου, η αναμενμενη προοδευτικ σμκρυνση των υπερκεμενων λθων. Αλλ πρπει να εναι κανες επιεικς: δεν υπρχε την εποχ εκενη η ανεπτυγμνη τεχνικ των Αιγυπτων, οι οποοι εχαν στη διθεσ τους αφενς μεν απραντες εκτσεις αφετρου δε αμτρητα υποτακτικ εργατικ χρια, οτε η ελληνικ πλαστικτητα, η οποα δη απ τους μυκηνακος χρνους εχε αρχσει να βηματζει δειλ, για να βρει το απγει της στους επμενους αινες. σον αφορ στον προορισμ των κτισμτων, επρκειτο σαφς περ ναν αφιερωμνων στη λατρεα τοπικν θεοττων, με ξεκθαρη εσωτερικ διαρρθμιση ως προς τις θσεις των ιερων και των πιστν και με το «Ιερ των Ιερν», το οιονε μυστικιστικ κντρο προσευχς, σε υπγειο θλαμο που αποκαλεται ακμη και σμερα “Hypogaeum”, προς φατη ικανοποηση του ελληνικο γλωσσικο αισθητηρου και προς δικαιολογημνο ασθημα χαρς για τη διαχρονικ επιρρο του ελληνικο στοιχεου. Η κπληξη, μως, η σχετιζμενη ακριβς με την αναζτηση ελληνικο στοιχεου, εχε κρατηθε για το τλος της εκδρομς στο Γκτζο. θελ της η ξεναγς (πς να γνωρζει τι, μεταξ των περιηγητν, χει παρεισφρσει να κπως ευασθητα εξασκημνο ελληνικ αυτ;), συνεχζει την αφγηση, καθς το πολμαν στρβει και δνει στο μτι αφορμ να θαυμσει ναν ωραιτατο κολπσκο. φθονη βλστηση μχρι την ξανθ αμμουδι και διαυγστατα νερ σε χρματα πρσινα και γαλαν. «Εδ, κυρες και κριοι, στον μικρ αυτ και ρεμο κολπσκο, καθς και στην εφορη και πλοσια σε φυσικς ομορφις ενδοχρα, εδ λγεται τι κατοικοσε η νμφη Καλυψ. Το Γκτζο ταν, κατ την παρδοση, το νησ που ο μηρος ονομζει Ωγυγα. Εδ ναυγησε, πως περιγρφει ο ποιητς, ο βασιλις της Ιθκης Οδυσσες, κποτε, κατ τη μακρχρονη θαλσσια περιπλνησ του. Εδ ζησε μαγεμνος απ τα θλγητρα της νμφης, αλλ και απ τη γαλνη του τοπου. Την χετε ακουστ αυτ την ιστορα;»
ΧΧΧΧΧ