ρθρα\Ταξιδεοντας
 

Βρειο Σλας, Οδσσεια, Αριστοτλης

 

          Χαζεοντας τις ειδσεις στην ηλεκτρονικ ιστοσελδα του BBC, μσα στην καλοκαιριν, μεσημεριτικη χανωση ενς ελληνικο χωριο και ενσω οι λλοι κοιμονται μακαρως, διαβζεις πως τον ερχμενο Μρτιο ενδχεται να υπρχει μεγαλτερη πιθαντητα εμφνισης του βορεου σλαος εκε πρα μακρι, στην περιοχ της Λαπωνας. Δεν το πολυσκφτεσαι, αδιαφορες για τη θερμοκρασα που κατ πσα πιθαντητα θα κυμανεται γρω στους -20 βαθμος και κνεις κρτηση σε ξενοδοχεο και αεροπορικ εισιτρια.
Ωραα μχρι εδ. Ο καιρς περνει και φτνει η στιγμ της μετβασης. Οπτε διαπιστνεις τι το -20 (ντε και η ανωττη -10) δεν αστειεεται. Γιατ μπορε ο λιος να λμπει και το τοπο να εναι εκπληκτικς ομορφις, αλλ το κρο επιβλλει χωρς δετερη συζτηση τσσερα με πντε ζευγρια κλτσες, ειδικ αντιολισθητικ πατομενα, πρσθετη προστατευτικ φρμα επνω απ το δικ σου μπουφν, καθς και καπλο με αυτι. Α, και μακρ σβρακο, για να μην ξεχνμε τη στρατιωτικ σκελα!


Αποδχεσαι τη στολ (συγγνμη, τη μεταμφεση, μια που χουμε Απκριες) και οργαννεις τα των εκδρομν. Πρτον, βλτα απλ με μηχανοκνητο μοτοποδλατο χιονιο που κινεται επνω σε σκι και αλυσδες. (Ατελεωτη κφραση για ν' αποδσεις το αγγλικ snowmobile. Πρπει σγουρα να υπρχει λλος ρος στη γλσσα μας, αλλ ττοιες ρες ττοια λγια.) Δετερον, βλτα με το διο χημα, συνδυαζμενη αυτ τη φορ με ψρεμα σε παγωμνη λμνη: εκε ανογει ο αρχηγς τρπες στον εβδομντα εκατοστν πγο και σου δνει τα σνεργα της ψαρικς, εκτς αν θλεις να δοκιμσεις ν' ανοξεις εσ την τρπα (απφυγ το καλτερα, εκτς αν εσαι ιδιατερα γυμνασμνος). Τρτον, ταχρυθμος περπατος με λκηθρο που σρνουν γαλανομτικα σκυλι ρτσας husky. Τταρτον, πιο ρεμος περπατος με λκηθρο που σρνουν τρανδοι. Πμπτον, νυκτεριν αναζτηση το βορεου σλαος, ετε με snowmobile ετε με λεωφορεικι.
Ικανοποιημνος απ την οργνωση, η οποα σημειωτον αποδεικνεται κθε λλο παρ φτην, αποφασζεις να τη χαρες μχρι το μεδολι. Και πραγματικ τη χαρεσαι με ορισμνες... μικροενστσεις και λγα μικροπροβλματα.


Η πρτη εξρμηση σε οδηγε σε σημεα απτητα απ αυτοκνητο, ανμεσα σε λατα, σε χαρδρες δυσπρσιτες και σε ανεμοδαρμνες κορυφς λφων. Το σκασμνο το μηχνημα, ωστσο, φεγει σαν βολδα και στην αρχ χρειζεται πολλ προσοχ. Το διο συμβανει στις στροφς, που καλ εναι να γρνεις το σμα σου ανλογα με την κλση του μονοπατιο, τσι στε να αισθνεσαι κπως σαν οδηγς σε ρλι! σε που μπορε ο μπροστινς σου να πηγανει σαν χελνα. Ευτυχς που οι λαβς του snowmobile θερμανονται και η προσπθεια σο ζεστανει και τα πδια. Ο συνεπιβτης σου, μως; Παγνει κανονικτατα, γι' αυτ προτιμτερο εναι να εναλλσσεστε. Αρκε να χετε κι οι δυο δπλωμα οδγησης, γκυρο σε οποιαδποτε χρα του κσμου. Πρκειται για απαρατητη προπθεση. Αλλις, νας απ' τους δο δαγκνεται απ το κρο.


Πμε τρα στη λμνη. Αντστοιχες εμπειρες ομορφις στη διαδρομ και φθονο κφι για την αλιευτικ προσπθεια. ρθιος, ανακορκουδα ακμα καθιστς και ξαπλωμνος που λει ο λγος στο χινι, περιμνεις, κουνς ελαφρι την πετονι στε να μην παγσει η μικροσκοπικ επιφνεια του νερο στην τρπα και ελπζεις να φας ψητ ψρι στη φωτι που ανβει μσα στην παρακεμενη τντα ο αρχηγς. Και περιμνεις. Υπομον ξρεις τι εναι η απαρατητη προπθεση για να γνεις ψαρς. Μα τα ψρια σμερα αρνονται να προσλθουν. (Αργτερα μαθανεις πως η αλιευτικ επιχερηση πετυχανει περπου μια φορ τον μνα. Αργτερα. ταν χεις ξυλισει πρτα.) Πντως, σε αποζημινει η φση. χει αρχσει να χιονζει, επικρατε απλυτη ησυχα, ακογεται μνο νας ελαφρτατος χος, καθς πφτουν και στροβιλζονται οι νυφδες, και λησμονες τα απεθαρχα ψρια. λλωστε, στην τντα ψνονται λουκνικα.
Ο περπατος με τα σκυλι εναι πολ ευχριστος, αλλ κρβει παγδες. Δνονται οι σχετικς οδηγες, πς γρνει το σμα στις στροφς, πς πατιται το φρνο και, εν ο συνεπιβτης ξαπλνει νετα στο λκηθρο, ξεκινμε κτω απ τις θριαμβευτικς υλακς των ζων που περμεναν πς και πς το σμα της εκκνησης. Τρχουν η μια ομδα πσω απ την λλη και λα βανουν κατ' ευχν μχρι να εμφανιστε ανηφρα. Ττε, αν χεις την ατυχα να σρνεσαι απ αδναμα οκνηρ κυνρια, σπρχνεις κνοντας πατνι πηδς κτω και τρχεις πσω τους, προσχοντας να ανβεις πλι γκαιρα γιατ το λκηθρο δεν περιμνει. Αν πλι πατσεις λιγτερο φρνο στη στροφ, τα μεν ζωκια ακολουθον την πεπατημνη, εσ δε μαζ με τον συνεπιβτη χνεσαι βαθι στο χινι και ελπζεις να σε σταματσει καννα δντρο στο οποο θα μπλεχτε το σκοιν με τα ηνα! Και καλ θα κνουν οι λλοι οδηγο να μη θελσουν να σε βοηθσουν, καθς το δικ τους λκηθρο φεγει και πει και χνεται αν δεν εναι πατημνο το φρνο του! Τλος πντων. Στο τλος της διαδρομς, ιδρωμνος φουλ, απολαμβνεις και πλι λουκνικο. Με καφ τοτη τη δση.


Τρανδοι. Ουδες κνδυνος. Σκτη απλαυση. Το τοπο εκπληκτικ, το ζευγρι των εκδρομων καθισμνο σχεδν αναπαυτικ σε δρμα ταρνδου και σκεπασμνο με μια μλλον κρα κουβρτα, κουδουνσματα των ζων, αργ περπτημα και, μετ, η συνηθισμνη καφεποσα, αλλ χωρς λουκνικο τρα. Υπρχει, ωστσο, η κυρα που εμφανζεται ντυμνη με την τοπικ ενδυμασα των Λαπνων και σε πλημμυρζει με πληροφορες: για τη γννηση, και το μεγλωμα των ταρνδων, τις συνθεις τους, για τα χαρακτηριστικ στοιχεα του ντυσματος των διαφρων περιοχν και λλα. Εδ, αναλογζεσαι κτι που χεις διαβσει σχετικ με τα σα ισχουν στους Λπωνες, οι οποοι επσημα ονομζονται Σμι: για να κριθε, λει, αν ο φηβος χει εξελιχθε σε νδρα, πρπει να τανσει τη χορδ ενς μεγλου τξου! Μπα; Κτι ττοιο δεν εχε προτενει ο πολυμχανος Οδυσσες στους μνηστρες της συζγου του; Τελικ φανεται τι κανες απ' αυτος δεν εχε υπερβε το στδιο της εφηβεας, αν το δομε το θμα απ το πρσμα των Σμι.
Και φτνει τρα η πολυπθητη στιγμ για το βρειο σλας. Αν διαλξεις να το βρεις ταξιδεοντας με εκενο το φουλαριστ μηχνημα, χεις μεν αρκετς πιθαντητες, αλλ αυτ θα συμβε στη κορυφ κποιου λφου, που αφενς το συνηθισμνο αγιζι σηκνει μικρς χιονοθελλες κι αφετρου, σπου να σβσουν τα... μοτρ και τα φτα λων των οδηγν, χεις σγουρα περιλθει σε κατσταση παγοκολνας και το μνο που αποζητς εναι τα ζεστ χερολια του snowmobile και την επιστροφ στο ξενοδοχεο.
Με το λεωφορεικι μως; Εδ τα πργματα εμφανζονται παρασγγας καλτερα. Εδ υπρχει ο ξεναγς ο οποος, μσα σε σχετικ ζεστασι, σου αναλει το φαινμενο. Χωρς να θλει να το παξει  επιστημονικοφανς, μιλει με απλτητα για τις εκρξεις του λιου, για τα κματα τα ηλεκτρομαγνητικ, για τα σωματδια που συγκροονται στην ατμσφαιρα της γης και σου ικανοποιε τις βασικς γνωστικς ανγκες. Επισημανει ακμη τι, πως με τους σεισμος και την κλμακα Ρχτερ, τσι και με το βρειο σλας υπρχει ανλογη κλμακα φωτειντητας που κυμανεται απ το μηδν ως το οκτ. Επνω απ πντε, λει, φτνει σπανιτατα. Σμερα, ωστσο, βρισκμαστε στο τρα. Αναγαλλιζεις, αν και κακολογες κπως τον εαυτ σου που δεν εχες ενημερωθε σχετικ πριν ξυλισεις μες στη νχτα με το snowmobile.
στερα αρχζει να εξιστορε θρλους. Πς οι κτοικοι των διαφρων περιοχν (Φινλανδας, Νορβηγας, Σουηδας, Βρειας Σκωτας, Αλσκας κλπ) αντιμετπιζαν παλιτερα, και σμερα μερικς φορς, το παρξενο τοτο θαμα. Πς λλοι το θεωροσαν καλ οιων (ετε για πετυχημνη ψαρι ετε για πλοσια σοδει) κι λλοι το αισθνονταν σαν προμνυμα συμφορς. Πς φτιαχναν ιστοριολες και μθους με ερωτευμνα νεαρ ζευγρια, με ζα και με δρκους, με γγαντες και με σοφος.


Σταματει απτομα, γιατ πλησιζουμε στο κρσιμο σημεο. Στση του λεωφορεου, σβηστ τα φτα αλλ' αναμμνη μηχαν (ας μην ξεχνιμαστε, ξω το θερμμετρο δεχνει -28 και η μπαταρα κινδυνεει), κουκουλνεσαι γερ και βγανεις. Καμι τριανταρι μτρα βδισμα προσεκτικ ανμεσα σε δντρα και, ξαφνα, πατς σταθερ στην επιφνεια μιας λμνης. Ο ουρανς ναστρος πως ποτ, μα ποτ σου, δεν χεις δει σε λλα γεωγραφικ πλτη. Η σελνη ντροπαλ, κρυμμνη, καθς εκατομμρια αστρια φωτζουν πλετα το στερωμα. Με κπο αναζητες τη Μεγλη ρκτο, τον Πολικ, την Κασσιπη, τον Ωρωνα, αστερισμος που λμπουν αλλο, μως εδ συντροφεονται απ αμτρητα λλα ουρνια σματα.
Και ττε το βλμμα απομακρνεται απ τον θλο και κατευθνεται προς τον ορζοντα, τον βρειο φυσικ. Μνεις ναυδος. να τερστιο πρσινο τξο απλνεται απ την ανατολ μχρι τη δση. Φως αλλκοτο, εξωτικ. Φως που καταυγζει το βθος πρα, φως που δεν εννοε να μενει σταθερ και συνεχς μεταλλσσεται. Κτρινες και σπρες ανταγειες κνουν την εμφνισ τους, χοροπηδον και χαριεντζονται με την πρσινη μνα τους. λλες δσμες, κθετες, ξεφεγουν και χνονται μσα στο δικ τους σμπαν. Σαν νεριδες που χουν ντυθε τα διφανα ππλα τους κι χουν ριχτε σε ξεφντωμα χαρς κι ευδαιμονας.
Μνεις, στην κυριολεξα, ναυδος. Σιωπηλς, θαυμζεις. Αναλογζεσαι προς στιγμ τον Ελτη, τον κσμο τον μικρ, τον μγα. Μα πιο πολ αφνεσαι σε μιαν ευλογημνη επαφ με το θεκ πειρο, σε μιαν ανατριχλα. Δεν προσχεις οτε τις αναφωνσεις θαυμασμο που εκβλλει πιο πρα κποια Γιαπωνζα η οποα, διαθτοντας τρποδο και ειδικ ευασθητο φακ, χει μετατρψει το φως σε κκκινο και πορτοκαλ. Δεν χρειζεται. Αρκον οι ακτνες που φεγγζουν στα ανθρπινα μτια σου και μετατρπονται σε τξο ουρνιο μσα στην ψυχ σου.
Εντωμεταξ, ββαια, η εξωτερικ θερμοκρασα αποδεικνεται ιδιατερα ισχυρς αντπαλος κι η σνεση επιβλλει επνοδο στη... θαλπωρ. Δεν παζει κανες με τους -28. Αλλ, ενσω το σμα προσπαθε να ξαναβρε κανονικος ρυθμος, η ψυχ δεν χει ποτ απολσει τη ζεστασι που εκλει ακμη ο φατος θαυμασμς απναντι στη φση. Οπτε, κλενεις τα μτια κι αφνεσαι στην εικνα που σου χει βαθι εντυπωθε.
Ο ξεναγς συνεχζει την αφγησ του. Ποιος τον ακοει τρα πια; Κι μως, λει κτι ενδιαφρον. Πως πρτος δωσε στο φαινμενο τη λατινικ ονομασα Aurora Borealis ο Γαλιλαος, τιμντας τη θε Aurora των Ρωμαων και πως, πριν απ εκενον, το αναφρει ακροθιγς ο λληνας φιλσοφος Αριστοτλης. Ναι, καλ κουσες, ο Αριστοτλης. Αχ, Ελλδα!

 

ΧΧΧΧΧ