ρθρα\Ταξιδεοντας
 
ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΣΟΦΑ ΣΤΗ ΣΦΙΑ
 

Σφια... Ο τπος που λαβε κατ καιρος  διφορα ονματα, πρωτεουσα της Βουλγαρας, του πιο πρσφατου μαζ με την Ρουμανα κρκου, στην αλυσδα του σημερινο ευρωπακο οικοδομματος...

Ο λιτς τουριστικς οδηγς, στλνει τη φαντασα του καλοπροαρετου επισκπτη να ταξιδψει -οτε λγο οτε πολ- εννι χιλιδες χρνια πσω, στο παρελθν! Τσο εναι, σμφωνα με το φιλδοξο συγγραφα του, το χρονικ διστημα κατ το οποο χτιζταν και ξαναχτιζταν η πλη: απ τα πρωτγονα ενδιαιτματα πνω σε απλοκ θεμλια, μχρι τις σγχρονες υπερδομς, πνω σε απομεινρια ενς δοξασμνου παρελθντος.
Κι λ' αυτ, σε αναζτηση του κατλληλου τπου, για να βρουν καταφγιο εκενοι που, με περιπετειδη χαρακτρα αλλ και με δημιουργικ πνο, θελαν να συγκερσουν την Κεντρικ Ευρπη με τη Μικρ Ασα και να συνδσουν το Αιγαο Πλαγος με τις υπερδουνβειες χρες.
Ο τπος στον οποο κατληξαν, αφο λαβε κατ καιρος  διφορα ονματα, αποκαλεται σμερα Σφια. Η πρωτεουσα της Βουλγαρας, του πιο πρσφατου μαζ με την Ρουμανα κρκου, στην αλυσδα του σημερινο ευρωπακο οικοδομματος.
Εντυπωσιζεσαι, καθς την πρωτοσυναντς.  Απ' τις πολλς της αντιθσεις, μα και τις συνθσεις της, που δεν μπορε παρ να ελκσουν αμσως την προσοχ του τουρστα στην, κατ' ανγκη επιφανειακ, αρχικ επισκπησ του.

ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΙΓΛΗ ΣΤΗΝ ΑΝΕΧΕΙΑ 
μορφα, παλι αρχοντικ του 19ου και του 20ο αινα, με προσεκτικ συντηρημνες τις νεοκλασικς προσψεις τους. Πλι τους, κτρια της διας εποχς, με τις περτεχνες σιδηροκατασκευς τους να σκουριζουν παραπονεμνες και τα ανγλυφα ερεσματα των εξωστν, να αναπολον τη λησμονημνη αγλη τους. Κτσματα του πρσφατου κομμουνιστικο παρελθντος, μαυρισμνα απ την εναλλαγ των εποχν και με μνο, θλιβερ, δικοσμο, τα ακατστατα περιπλεγμνα καλδια του ηλεκτρικο να αιωρονται εξωτερικ, σε απλυτη εγκατλειψη. Απναντ τους, βλπεις κποια νετατα οικοδομματα, στα οποα προβλλουν με επιτυχα τις ιδες τους οι αρχιτκτονες της καινοργιας γενις. Οι διοι αρχιτκτονες και διακοσμητς, που αφνουν τελεως ελεθερη τη φαντασα τους στο πλασιο ανγερσης ξενοδοχεων, με τους ανελκυστρες να προσφρουν διφανη, ανθοστλιστη θα στους περαστικος και με τα δωμτια να διεκδικον βραβεα, σε διαγωνισμ προχωρημνης μοντρνας τχνης. Χωρς αυτ να σημανει, πως χουν εξαφανιστε τα παλι ξενοδοχεα της πλης, μεγαλοπρεπ, πσω απ τις βαρις περιστρεφμενες εξθυρς τους και μσα στον επιβλητικ φωτισμ των πολυελαων τους.
Ανμεσα στα κτρια, κυκλοφορον οι κτοικοι της Σφιας. Σοβαρο και σιωπηλο. Φτωχικ οι περισστεροι ντυμνοι, γυνακες με πρχειρες και κακτεχνες κομμσεις, ντρες με τριμμνα τα κοστομια τους. Ταξιδεουν σε τραμ, που ζτημα εναι αν γνριζε η Αθνα της δεκαετας του '50, και ψωνζουν χμα απ πγκους, υπαθριους  σε υπγειες διαβσεις, μπροστ στους οποους, τα δικ μας τα κινζικα και οι παρνομοι μετανστες-πωλητς των πεζοδρομων, αναδνουν πολυτλεια. Στα πολυσχναστα πρκα, αλλ και σε γωνις του δρμου, νοι, γεονται ρθιοι φτηνς πτσες και γροντες περιμνουν με υπομον, να εισπρξουν καμι δεκρα, απ τον διαβτη που θα καταδεχτε να χρησιμοποισει την παλαιοντολογικ ζυγαρι που βρσκεται στα πδια τους. Οι ρακοσυλλκτες, αναδιφον με ζηλευτ επιμλεια τους κδους των σκουπιδιν και το παραπεταμνο, μηδαμινς αξας νμισμα, θα καταλξει ταχτατα σε κποια τσπη.

Μιλμε πντα, για το κντρο της βουλγαρικς πρωτεουσας.
Εκε, που φυτρνουν σα μανιτρια τα καταστματα, με τις τελευταες συλλογς του Versace, του Ermenegildo Zegna και των Dolce e Gabana. Εκε, που περιφρονται τα θηριδη τσσερα επ τσσερα της BMW, της Mercedes και της Porsche. Εκε, που σε διασταυρσεις εναι πιθαν να συναντσεις υπερσγχρονη τροχαα σμανση, που σου υποδεικνει τον χρνο που απομνει να περσεις τη διβαση, με αντστροφη πορεα των δευτερολπτων που απομνουν, κκκινη πρσινη. Στο διο κντρο της πρωτεουσας, που αφθονον τα υποκαταστματα του Γερμανο και της Cosmote (μετονομασμνης σε Globul) και δε λεπουν εκενα των ελληνικν τραπεζν (Πειραις, Εμπορικ, Alpha). Εκε, που πολχρωμοι κδοι ανακκλωσης, τονζουν την περιβαλλοντικ συνεδηση των κατοκων.

  
Η ΣΟΦΙΑ ΤΗΣ ΑΝΤΙΘΕΣΗΣ ΚΑΙ ΤΗΣ ΣΥΝΘΕΣΗΣ
Ωστσο, επαμε, η Σφια σε ξαφνιζει και με τις συνθσεις της.
«Ποιον φιππο παριστνει το γαλμα, απναντι στο κτριο της Βουλς;»
«Τον Τσρο Αλξανδρο Β' της Ρωσας. Με τον πλεμο κατ της Οθωμανικς Αυτοκρατορας, το 1878, συντλεσε ιδιατερα στην απελευθρωση της Βουλγαρας. Και η στση που χει το τι του, με τα τσσερα πδια στο δαφος, αυτ τη φιλα δηλνει.»
«Και το μνημεο παρμεινε στη θση του επ κομμουνισμο;»
«Ασφαλς. πως χει παραμενει σμερα και το μνημεο του σοβιετικο στρατο. Και, στα πδια του κτιρου που στγαζε ττε τα γραφεα της κεντρικς επιτροπς του κμματος, απλνεται τρα η λεωφρος του ΝΑΤΟ, με τις σημαες των κρατν, της -πλαι ποτ- εχθρικς συμμαχας.»
«Συνεκτικ, συνθετικ ιστορικ μνμη, θα λεγε κποιος.»
«Ναι. να χαρακτηριστικ που μπορες να το ζσεις και στις καθημερινς εκφνσεις του βου των κατοκων, στον δρμο. χουμε και λμε. Πχτρα η κυκλοφορα στο κντρο, μα και ρεμη υπομον, με ελχιστα κορναρσματα. Ρπανση, που απορροφται απ το πρσινο των πρκων. Μαρο, γυριστ, μοντρνο γυαλ, οι οδηγο των τραμ (ακμα κι ταν δεν κνει την εμφνισ του ο λιος), μοια διοπτροφροι και οι τροχονμοι, στα παλαιολιθικ κουβοκλια των πολυσχναστων διασταυρσεων. Το συμπαθητικ ερεπιο Τραμπντ, κοιτζει δχως ζηλφθονα αρια εξτμισης, τη διπλαν γυαλιστερ Μαζερτι. Και σ' λες τις διαβσεις, οι οδηγο σβονται την προτεραιτητα των πεζν.»
«Για να ξεφγουμε τρα απ τις εποχομενες εντυπσεις, να το κυριλλικ αλφβητο σε σμπνοια με το λατινικ (χι παντο, για να εμαστε σωστο). Η παλρροια των κινητν τηλεφνων στα χρια καλοντυμνων και μη. Τα υψηλς στθμης θεατρικ δρμενα και τα νεοφερμνα sex shops. Η Σφια, της πεδιδας που γλεφει τους πρποδες των χιονισμνων βουνν.»

ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΕΣ ΑΝΗΣΥΧΙΕΣ
Ο μνημειδης γιος Αλξανδρος Νφσκι, προς τιμ του απελευθερωτ τσρου Αλξανδρου Β' αφενς και του γιου προσττη της τσαρικς οικογνειας αφετρου, προσφρει το εσωτερικ του, στη λατρεα του Θεο και τον περιβλλοντα χρο του, σε κθε μορφς διαδηλσεις.
Ο περλαμπρος ρωσικς νας του Αγου Νικολου, οικοδομημνος το 1914, ειδικ για το Ρσο διπλωμτηκ, που αρνιταν επμονα να εκκλησιαστε σε βουλγαρικ, ρα σχισματικ, να, προτιμντας να κατεδαφσει να πιστο τζαμ.
Ο γραφικς νασκος του Αγου Γεωργου, το παλαιτερο χριστιανικ κτσμα της πλης, που αποτλεσε το βαπτιστριο των πιστν, ευθς ως ο Μγας Κωνσταντνος αναγνρισε τη θρησκεα του Ιησο. Κτσμα, που αντχει στο χρνο, κυριολεκτικ βυθισμνο ανμεσα στο Προεδρικ Μγαρο και το παρακεμενο επιβλητικ ξενοδοχεο. Λεπτομρεια: στην εσοδ του, μια επιγραφ στα βουλγαρικ, τα αγγλικ και τα ελληνικ πληροφορε επ λξει: «Οι εικνες, τα ξυλγλυπτα και η μεγαλοπρπεια του Ιερο Βματος, πως και τα ιερ σκεη, εναι δωρε του Sheraton-Sofia-Hotel Balkan, καθς και της γενναιδωρης συμμετοχς της οικογννειας Δασκαλοανδονκη»!

Ο σκυθρωπς νας των Αγων Επτ Αποστλων (Κυρλλου, Μεθοδου και των πντε μαθητν τους, λων στυλοβατν της βουλγαρικς εκκλησας) με το σπνιο εξωτερικ ρολι του, που χει ανεγερθε εκε που κποτε λατρευταν το Ισλμ: στο τζαμ Χτζα Δερβς, ργο του αρχιτκτονα, που εχε σχεδισει και το περφημο τζαμ του Σουλτνου Σελμ στην Αδριανοπολη. Την εποχ του Σουλεμν του Μεγαλοπρεπος. Το κτριο, γνρισε διφορες χρσεις: μουσουλμανικ ιεροδιδασκαλεο (μεντρεσς),  πανδοχεο (καραβν σερι), φυλακ. Αρχικ, ονομαζταν «μαρο τμενος», χι τσο εξαιτας του χρματος του μιναρ του, σο λγω του πνθους των κατοκων: γιατ και για τη δικ του ανγερση, εχε ισοπεδωθε χριστιανικς νας.
Το διο εχε συμβε και στην περπτωση του ναο του Αγου Ιωννη του Προδρμου, που βρσκεται σμερα το μουσουλμανικ τμενος Μπνια Μπσι, κντρο προσκυνματος των πιστν του Μωμεθ. μως, εδ φανεται η τωριν συνθετικ τση, η τση της θρησκευτικς ανεκτικτητας. Το τζαμ, κατχει τη μια γωνα ενς νοητο τριγνου, στα λλα κρα του οποου, υψνονται η εβρακ συναγωγ της Σφιας, αρχιτεκτνημα σε ρυθμ ισπανο-αραβικ, με στολδι του το «μεγαλτερο πολυλαιο των Βαλκανων», και η χριστιανικ Αγα Κυριακ, ρυθμο βυζαντινο και θεμελιωμνη στα ερεπια του ρωμακο φρουμ. Μικρ κταση, καταλαμβνει αυτ το νοητ τργωνο. Και στο θεωρητικ κντρο του, στεγζεται η πολβουη αγορ, τπος καθημερινς συναλλαγς μουσουλμνων, εβραων, χριστιανν. Χωρς δικριση.

«Τι θα γνει; Θα επισκεφτομε και το μνημεο του γνωστου στρατιτη; Κπου πρπει να υπρχει κτι ττοιο.»
«Φυσικ υπρχει. Ωστσο, διαφρει απ τα συνηθισμνα. Δεν εναι τσο εμφανς. Στην πλατεα, εμπρς απ τον γιο Αλξανδρο Νφσκι, βρσκεται.»
«Μα εκε, βρσκεται ο βυζαντινς νας της Αγας Σοφας. Ανεγρθηκε, γρφει ο οδηγς μας, επ αυτοκρατορας Ιουστινιανο -απ το 527 ως το 565 μ.Χ.- αφιερωμνος στη σοφα του Θεο, πως και στην Κωνσταντινοπολη. Σε ρυθμ, σταυροειδος βασιλικς μετ τρολου. Το 14ο αινα, δωσε το νομ του, στην πλη που βρισκμαστε. Σφια. Μετατρπηκε αργτερα κι αυτς σε τζαμ, πως ακριβς και ο ομνυμς του στην Κωνσταντινοπολη. Καταστρφηκε, ξαναχτστηκε. Τρα, λειτουργεται πλι χριστιανικ... Ο γνωστος στρατιτης πο κολλει;!»



«Κι μως...Στη ντια πλευρ του ναο, απριττη επιγραφ τιμει τον νεκρ Βολγαρο πατριτη. Ο καθιστς μαρμρινος λων εναι το μνο σημδι τι, κολλητ στην εκκλησα, υπρχει κι λλο μνημεο. Μιλσαμε δη αρκετ για αντιθσεις και συνθσεις στη βουλγαρικ πρωτεουσα, τσι δεν εναι;»