ρθρα\Ταξιδεοντας
 
ΝΟΤΙΟΣ ΑΦΡΙΚΗ 
 

Στo λκνο της ανθρπινης παρξης

Γιοχνεσμπουργκ. Η επιχειρηματικ καρδι της Ντιας Αφρικς. Η μεγαλοπολη των οκτ εκατομμυρων κατοκων. Μια πλη σε υψμετρο χιλων οκτακοσων μτρων, που ρχισε να υπρχει στη σγχρονη ιστορα, μλις απ το 1886, ταν ανακαλφθηκε το πρτο ψγμα χρυσο. Τρα μνο τταρτα της ρας, ωστσο, βορειοδυτικ του Γιοχνεσμπουργκ, βρσκεται νας λλος τπος, ο οποος χει απ το 1999 περιληφθε στα μνημεα παγκσμιας κληρονομις της UNESCO, δεδομνου τι αυτς, παρουσιζει χνη ζως δυμισι εκατομμυρων ετν!

 Η ΠΕΡΙΗΓΗΣΗ ΞΕΚΙΝΑ
-Πρκειται για ευρματα που διεκδικον τα πρωτεα, σον αφορ την παλαιτητ τους;
-τσι τουλχιστον διατενονται, τσο ο πολ προσεγμνος τουριστικς οδηγς, σο και οι κατατοπιστικτατες πινακδες στους σχετικος παλαιοντολογικος χρους.
-Να το πιστψουμε;
-Ανθρωπολγος δεν εμαι και ομολογ χωρς δισταγμ, την πλρη γνοι μου γρω απ το θμα. Οπτε...
-Οπτε, βασιζμαστε στην αφγηση και την περιγηση.
-Ακριβς.
Ξεκινντας, μως, για την περιγηση, οφελει ο καλπιστος ταξιδιτης, να αναφερθε αρχικ στην οδγηση.



Η κνηση δεν εναι πυκν και τα αυτοκνητα κινονται ομαλ, δχως τα κορναρσματα και τον εκνευρισμ που χαρακτηρζουν λλες αφρικανικς πλεις.
-Μπως αυτ οφελεται στο τι εμαστε Κυριακ πρω;
-σως. Αλλ το πλτος των οδικν αρτηριν, ετε των μικρν ετε των αυτοκινητοδρμων, η χραξη και το οδστρωμα, δε μεταβλλονται λγω Κυριακς· οτε δα η σμανση με τις λεπτομερες ενδεξεις οδν και κατευθνσεων.
-Σωστ. Το εππεδο, συναγωνζεται επξια αυτ της δυτικς Ευρπης.
Καθς πλησιζουμε στον προορισμ μας, στην κρη ενς δευτερεοντος δρμου, να υπαθριο κισκι, πουλει ροδκινα και χειροποητες μαρμελδες.
-Να, κτι που θυμζει Ελλδα. Αν μλιστα δε φοβμουν το υπρβαρο, θα αγραζα μερικ βαζκια.
-Ξχασ το. Τρα που προσπερσαμε μως τον πειρασμ, για πες: τι σημανει ετοτο το σμα της Τροχαας;
Η ερτηση ταν ρητορικ και εξφραζε κπληξη μλλον, παρ πραγματικ απορα. Γιατ η απαγρευση ταν πεντακθαρη, παρ το γεγονς τι ττοιο σμα δεν εχαμε συναντσει μχρι τρα πουθεν στον κσμο: να μεγλο τραπζι φορτωμνο με να σωρ απ σφαιρδια που αντιπροσωπεουν φροτα, νας ντρας ρθιος και μια ομπρλα απ πνω. Λγω της επικινδυντητας του σημεου εκενου, οι υπαθριοι πωλητς, καλονται να απσχουν απ την επιχειρηματικ τους δραστηριτητα. Το κισκι, αλλο!

ΜΕΣΑ ΑΠΟ ΤΑ ΒΑΘΗ ΤΩΝ ΑΙΩΝΩΝ
Η περιοχ που επισκεπτμαστε χει ονομαστε «Λκνο της Ανθρπινης παρξης» (Cradle of Humankind).
Στην πρτη στση βρσκονται τα σπλαια, που γιναν οι παλαιοντολογικς ανακαλψεις. Ασγκριτα περισστερα σε αριθμ και ποικιλα απ ευρματα λλων περιοχν, τα απολιθματα του «λκνου», περιλαμβνουν λεψανα απ τρωκτικ, απ πιθκους, απ τερστια βουβλια με κρατα που φτνουν τα τρα μτρα μκος, απ αιλουροειδ, λκους, καμηλοπαρδλεις, αινες, γιγαντιαους αγριχοιρους. Περιλαμβνουν, φυσικ, και οστ ανθρπων.
-Ανθρπων, πως τους γνωρζουμε σμερα;
-χι, ακριβς, διευκρινζει ο ξεναγς, χωρς να μπομε σε παλαιοανθρωπολογικς αναλσεις, μπορομε απλς να αναφρουμε την εξλιξη, σε πολ αδρς γραμμς, και με κνδυνο λαθν. Στην αρχ, εχαμε τον Australopithecus, ακολοθησε ο homo habilis, μετ ο homo erectus κι στερα ο homo sapiens. Μια δικριση, για την οποα παρατηρονται διαφορς απψεων ανμεσα στους επιστμονες, πως πντοτε, λλωστε.
-Σμφωνοι. Ας μενουμε σ' αυτ τα λγα. Με μια ερτηση: η λη παρουσαση των ανασκαφν εναι ουδτερη εμφορεται απ δαρβινικς απψεις;
-Ακοστε. Δε χρειζεται να εμπλακομε στη συζτηση περ της θεκς δημιουργας της εξλιξης των ειδν. Η ποψη που διατυπνει ο οδηγς που χετε στα χρια σας, αξζει να τχει της προσοχς μας: η μια θεωρα δεν αποκλεει την λλη. Ποιος θα ισχυριστε -με αποδεικτικ δναμη εννο- πως η διαδικασα της εξλιξης δεν εναι ργο του Θεο; Η επιστμη δεν απαρνεται το Θε, οτε ο Θες αρνεται την επιστμη.
-Επομνως;
-Επομνως, ας δεχθομε τι οι επιστμονες που δολεψαν εδ, εφρμοσαν απλς, την παλαιοανθρωπολογικ ερμηνεα τους. Την δια γραμμ, ακολουθε και το μουσεο μας.

ΤΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 
Πργματι, το μικρ αλλ ριστα οργανωμνο μουσεο, δνει στον επισκπτη τη δυναττητα να παρακολουθσει το θμα κατ τρπο εληπτο και σαφ.
Με την ερμηνευτικ προσγγιση της γινης δημιουργας, της εμφνισης, εξλιξης και εξαφνισης των ζντων οργανισμν, με τη συγκριτικ απεικνιση του ανθρπινου εδους. Και με τη ρητ αναρτημνη διαβεβαωση, τι:
«Οι επιστμονες δεν επιζητον να επιβλλουν τις ανγκες και τις επιθυμες τους στη φση, αλλ την πλησιζουν με ταπειντητα. Αναγνωρζουν την ανθρπινη ατλεια, κηρσσουν την απροκατληπτη επαλθευση, αμφισβητον, αναζητον αντιφσεις, διορθνουν λθη, προτενουν εναλλακτικς λσεις, ενθαρρνουν κθε αιρετικ δοξασα.»
Μλιστα.
-Θλετε, τρα, να επισκεφθομε τα σπλαια; Δεν περιχουν πια ευρματα, γιατ αυτ εκτθενται δη σε μουσεα ανκουν σε ερευνητικος φορες. Παρουσιζουν, ωστσο, γεωλογικ ενδιαφρον, με σταλακττες και σταλαγμτες και ββαια με την ασθηση του ταξιδιο στο μακριν παρελθν που μας δημιουργον.
-Ας προχωρσουμε στην επμενη στση της επσκεψς μας καλτερα. κουσα πως σε ορισμνα σημεα, η διβαση απαιτε να κινηθομε γονατιστο και ρποντας. Και τα κοντ παντελνια δεν προσφρονται!
Η σοβαροφανς αιτιολγηση, δε φνηκε να γνεται πιστευτ απ τον ξεναγ.
Στη δετερη στση, βρεθκαμε εμπρς σε να χαμηλ λφο, σε σχμα κλουρου κνου. Η κυρτ επιφνεια, την οποα πρωτοαντικρζει ο επισκπτης, καλπτεται απ γρασδι. Η πσω επιφνεια, αυτ που φανεται απ την ξοδο, χει κατασκευαστε απ χλυβα και γυαλ. Πρκειται για μιαν ιδα που προσπαθε να εμφανσει σχηματικ την προοδευτικ πορεα του ανθρπου.
Αλλ' εκενο που εντυπωσιζει κυρως, εναι το εσωτερικ, η διαδρομ που ακολουθεται και διαρκε τουλχιστον μα ρα.
Στδιο πρτο. Μια κατωφερικ ρμπα, με μορφς απ κθε πειρο, η οποα με πολλ ενργεια, αποδεικνει τι λοι, λοι μας, παρ τις εξωτερικς και πολιτιστικς διαφορς μας, ανκουμε σε να εδος.



Στδιο δετερο. Ολιγλεπτο ταξδι μσα σε κυκλικ και συνεχς περιστρεφμενη βρκα, σε περνει ανμεσα στα τσσερα στοιχεα (αρας, γη, νερ, φωτι), τα οποα ανγει στα σχατ τους: ανεμοθελλα, σεισμ, παγετ, λβα.
Στδιο τρτο. Οπτικοακουστικ παρουσαση της δημιουργας του πλαντη μας και διαδραστικ εξγηση της διαμρφωσης των σπηλαων.
Στδιο τταρτο. Γραφικς παραστσεις της εξλιξης του ανθρπινου εδους, συνδυασμνες με αινιγματικ παιχνδια, που δεχνουν με εικνες τις βαθμδες ανλιξης των φυτν, των πουλιν και των λλων ζων, και, προφανς, του ανθρπου.
Στδιο πμπτο. Τα χαρακτηριστικ στοιχεα που αποτελον την ειδοποι διαφορ μας απ το λοιπ ζωικ βασλειο, πως εμες τα αντιλαμβανμαστε φυσικ. Παρλληλα, σειρ εικνων και λεκτικν παρεμβσεων, τονζει την αδριτη ανγκη προστασας του περιβλλοντος και τη χρησιμτητα της σωστς διατροφς.
Στδιο κτο. Πρωττυπα απολιθωματικ ευρματα, τα οποα εναλλσσονται κατ τη διρκεια του τους.

ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΣΤΗΝ ΠΗΓΗ
Βγανοντας απ τη συναρπαστικ, εκπαιδευτικ διαδρομ, στον καυτ ημιτροπικ λιο και, θαυμζοντας την ψογη οργνωση και την επικρατοσα απλυτη καθαριτητα, μνεις να αναλογζεσαι. Φωναχτ.
-Ποιο εναι το μνυμα, αν υπρχει, απ το μουσεο αυτ; Η ομοιτητα, παρ τις διαφορς μας; Η θηση σε σκψεις για το μλλον, που γεννιται απ την αναδρομ στα βθη των αινων; Η σντομη, μα περιεκτικ, απεικνιση της εξλιξης, στε να εκτιμηθε ακμη περισστερο η, σχεδν αυτονητη, σημεριν μας προδος; Η ανγκη αυτογνωσας; λα μαζ;
-Ας μην το πολυψχνουμε. Το νομα του μουσεου μπορε να βοηθσει: Maropeng σημανει επιστροφ στην πηγ, στον τπο προλευσης λων μας.
-λων μας, πργματι. Δεν αντιστκομαι, ωστσο, στον πειρασμ να παρατηρσω τις τσες ελληνρριζες λξεις που συναντσαμε στην επσκεψη. Αυστραλοπθηκος Αφρικανς, Κενυνθρωπος Πλατωψ, Πλησινθρωπος, Παρνθρωπος, Παγγαα...
-Αυτν την τελευταα δεν την πρσεξα.
-Ναι, την αναγρφει η παραστατικ απεικνιση του πλαντη, κατ την εποχ που δεν εχαν ακμη διαμορφωθε οι ωκεανο.

 -Πρσεξα, μως, κτι λλο. ταν ο οδηγς αναφρει τις ομοιτητες των βασικν χαρακτηριστικν των ανθρπων, αντιδιαστλλοντς τες με τις επιφανειακς και επιδερμικς διαφορς μας, σημεινει τσσερις ομδες: μαρους, λευκος, Κινζους, λληνες! Τυχαο;
-Πιθανν χι. Και, μια που το γυρσαμε πλι στη γνωστ μας ελληνοκεντρικτητα, ας επισημνω και τοτο. Το σχμα του μουσεου, αυτς ο τμβος, αυτς ο κλουρος λφος με την παραλληλγραμμη εσοδ του, εναι τυχαο τι παραπμπει στους βασιλικος τφους των αρχαων Μυκηνν; Ιδως στον «Θολωτ Τφο του Αγαμμνονος», στον αποκαλομενο και «Θησαυρ του Ατρως»; Μλλον χι!