ρθρα\Ταξιδεοντας
 
ΒΑΛΧΑΛΛΑ - ΟΥΡΑΝΙΟΣ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΣ ΤΗΣ ΓΕΡΜΑΝΙΚΗΣ ΜΥΘΟΛΟΓΙΑΣ
 

«Βαλχλλα, ο ουρνιος παρδεισος της γερμανικς μυθολογας, ο τπος ανπαυσης των ηρων που πεσαν σε μχες και μεταφρθηκαν εκε απ τις θυγατρες του Βταν, τις Βαλκυρες, ο χλοερς τπος της αθανασας. Βαλχλλα, το ανκτορο των θεν, πως το ζωγρφισε αργτερα με μοναδικς μουσικς πινελις, ο Βγκνερ στην τετραλογα του».

«Η Βαλχλλα, εναι μεν νας περπτερος νας, με οκτ κονες στην πρσοψη και στην πσω πλευρ και δεκαεφτ κονες στα πλγια η κατασκευ τους, μως, στερεται την αρινη πλαστικτητα των κινων του Παρθεννος».

Μσα στον κρο γερμανικ Δεκμβρη του 1807, την εποχ που οι στρατις του Ναπολοντος Βοναπρτη πλωναν τη σκληρ κυριαρχα τους στην Ευρπη, ο εικοσχρονος και ονειροπλος διδοχος του θρνου της Βαυαρας Λουδοβκος, χριστιανς και ελληνολτρης, αναζητοσε με πθος κτι το ξεχωριστ. Με αρκετ φαντασα, θα μποροσαμε να ισχυριστομε τι ονειρευταν: χι τα συνηθισμνα χριστουγεννιτικα αγγελοδια, Αη-Βασληδες και δρα. Στον πνο του βλεπε μυθολογικος θεος, λληνες και Γερμανος, βλεπε το Δα να συζητει με τον ομλογ του Βταν, συντροφι με τις συζγους τους ρα και Φρκα, καθς προσπαθοσαν να βρουν τρπο να ηρεμσει κποτε αυτς ο κσμος, να πψει να σκοτνεται για πολιτικος, θρησκευτικος λλους λγους. Φυσικ, ο ρης και ο Ντνερ, οι αντστοιχοι πολεμοχαρες θεο, διαφωνοσαν, μως, ο νεαρς πργκιπας, εχε αυτι μνο για τα ειρηνφιλα επιχειρματα. Και, στηριζμενος στα νειρ του, αποφσισε να προχωρσει σε να ρηξικλευθο εγχερημα: να ανεγερει μνημεο που, αφενς μεν, να φωτζει το ργο μεγλων μορφν του ευρτερου γερμανικο θνους, υπογραμμζοντας την ανγκη απτισης τιμν σε σπουδαες φυσιογνωμες του, αφετρου δε, να οδηγε σε εθνικ υπρβαση και να παραπμπει σε γενικτερες, υπερεθνικς αξες. Ο ιδεατς θεμλιος λθος της Βαλχλλα εχε τεθε.

Τα μεγαλεπβολα σχδια, ωστσο, προκειμνου να διαβον το κατφλι που χωρζει τη δημιουργικ φαντασα απ την απτ πραγματικτητα, χρειζονται οικονομικ μσα. Αυτ, δεν τα διθετε ο Λουδοβκος, αν και διδοχος αξιλογου θρνου. Δε δστασε, μως, να προχωρσει σο περνοσε απ το χρι του: με δικ του χρματα, ανθεσε σε ικανος γλπτες να σμιλψουν τις πρτες προτομς, που θα βρισκαν αργτερα τη θση τους στο εσωτερικ του μνημεου. Παρδοξο, πρωθστερο σχμα, μα ποια σημασα μπορε να χει κτι ττοιο;
τσι, ταν το 1825 πρε τα ηνα της Βαυαρας ως βασιλις, σαν δη τοιμες οι μορφς νδοξων τκνων του γερμανικο θνους: ανμεσ τους συγκαταλγονταν πολιτικο (ο Φρειδερκος ο Μγας, η Μαρα-Θηρεσα), ποιητς (ο Γκατε, ο Σλερ), μουσικο (ο Γκλουκ, ο Χιντν), στοχαστς και φιλσοφοι (ο Λιμπνιτς, ο Καντ).
Το νομα του μνημεου, εχε δη βρεθε επσης προ πολλο: Βαλχλλα, ο ουρνιος παρδεισος της γερμανικς μυθολογας, ο τπος ανπαυσης των ηρων που πεσαν σε μχες και μεταφρθηκαν εκε απ τις θυγατρες του Βταν, τις Βαλκυρες, ο χλοερς τπος της αθανασας. Βαλχλλα, το ανκτορο των θεν, πως το ζωγρφισε αργτερα με μοναδικς μουσικς πινελις, ο Βγκνερ στην τετραλογα του.
Τρα, μενε να ανεγερθε το οικοδμημα. ργο, το οποο ανλαβε να διεκπεραισει ο αρχιτκτων Λο φον Κλντσε. Σκψεις και ιδες γρω απ τη μορφ του μνημεου, εχαν ανταλλξει οι δυο νδρες δη απ το 1821! Με βση την εν λγω χρονολογα, λοιπν, δε φανεται να ξενζει η τελικ επιλογ: «η Βαλχλλα, θα χτιζταν στο πρτυπο του Παρθεννα και της Ακρπολης της Αθνας».

«μορφα! Και σε ποιο σημεο θα την ανεγερουμε;» ρτησε ο δημιουργς.
«Μα προφανς στη Βαυαρα!» αποκρθηκε ο ηγεμνας.
«Στην πρωτεουσα; Το Μναχο; πως στην αρχαα Αθνα;»
«Καθλου. Φευγτο απ τη βου της πλης, στην εξοχ. Στην πλαγι ενς λφου κι χι στην κορυφ του, στε να μη μοιζει απομονωμνο το μνημεο. Δπλα στο ποτμι μας, το Δοναβη, για να ακολουθον οι τιμμενες ψυχς τον αναο ρου του και αναα να διακινεται η δξα απ το επγειο πρασμ τους.»
Το νειρο το Λουδοβκου, πατρα του πρτου βασιλι του ελεθερου ελληνικο κρτους θωνος, θεμελιθηκε το 1830 και ολοκληρθηκε δδεκα χρνια αργτερα, το 1842.
Δυο αινες χουν τρξει απ εκενες τις ονειροφαντασις. Το αυτοκνητο του σημερινο επισκπτη, διασχζει τους επαρχιακος δρμους της Βαυαρας, πλησιζοντας απ το ντο προς την πλη Ργκενσμπουργκ. Ημρα ηλιλουστη κι ατμσφαιρα διαυγς.

«Βλπεις ,τι βλπω; εναι αντικατοπτρισμς;»
Η ερτηση, περιττ και αγεωγρφητη, επχει μλλον θση κφρασης ανυπκριτου θαυμασμο. Γιατ, απ χιλιμετρα μακρι, αχνοφανεται σαν κουκδα κατλευκη μσα στο πρσινο δσος η Βαλχλλα. Και σο πλησιζεις, καλ εναι να μη σε παρασρει, σα Σειρνα, η ομορφι του τοπου, γιατ ο δρμος, αν και ψογα χαραγμνος, χει πολλς στροφς. Υπομον, σπου να διανσεις την απσταση και να βρεθες στο μνημεο.
Η πρτη εντπωση, εναι τι στκεις αντιμτωπος με ναν αρχαο ελληνικ να, που δεν χει υποστε τη φθορ του χρνου. Δεν πρκειται ββαια για ακριβς αντγραφο του Παρθεννα. Οτε θα ταν λλωστε εφικτ ττοιο επτευγμα: ακμα κι ταν λμπει ο λιος στην περιοχ, εναι αδνατον να χαρσει το απαλ φως της Αττικς· ακμα κι ταν ατενζει ο επισκπτης το μνημεο με φντο το «γαλζιο Δοναβη», εναι αδνατον να προσεγγσει το βλμμα την οπτικ αγαλλαση που δοκιμζει, ταν θαυμζει το να της Αθηνς με φντο το Σαρωνικ.
Αλλ οι διαφορς, δεν περιορζονται στον ψυχολογικ τομα. Η Βαλχλλα, εναι μεν νας περπτερος νας, με οκτ κονες στην πρσοψη και στην πσω πλευρ και δεκαεφτ κονες στα πλγια (λους σε δωρικ ρυθμ), η κατασκευ τους, μως, στερεται την αρινη πλαστικτητα των κινων του Παρθεννος. Η βση του ναο, δε βρσκεται στο κντρο του λου κτσματος, με εξωτερικ δε ανγλυφα, κοσμονται μνο τα δο αετματα, εν δεν υπρχουν γλυπτ στις μετπες στη ζωφρο. Φυσικ, δεν μποροσαν να εναι ελληνικ, οτε τα θματα των παραστσεων: στο ντιο ατωμα, εικονζεται νθρονη η Γερμανα, περιστοιχιζμενη απ τις απελευθερωμνες πλεις της, και στο βρειο, δοξζεται η νκη του Τετονος Χρμαν, επ των Ρωμαων εισβολων (κατ προφαν παραπομπ στις ναπολεντειες επιδρομς).

Πρπει, εξλλου, να μην παραβλεφθε η διαφορετικ κατασκευ του υπβαθρου του οικοδομματος και να επισημανθε, ιδως η διαφορετικτητα του εσωτερικο του μνημεου, το οποο μοιζει με χριστιανικ να. Εννοεται πως, στη θση των αγγλων, στκονται Βαλκυρες· στη θση της αναπαρστασης στιγμν του βου του Ιησο, η ανγλυφη ιστρηση της γνεσης του γερμανικο θνους, και, αντ εικνων αγαλμτων αγων, οι προτομς των νδοξων τκνων του.
Τιμνται (εκτς των προαναφερθντων και, μεταξ λλων,) ο Μπαχ, ο Μτσαρτ και ο Μπετβεν, ο Κοπρνικος, ο Παρκελσος και ο Κπλερ, ο Ντρερ, ο Ρομπενς και ο Βαν Ντικ, ο ρασμος και ο Γκρτιους, ο Λοθηρος. Και, απ την πιο πρσφατη εποχ, η επιστημονικ φυσιογνωμα του Ανστιν, ο εκ των πατρων της ευρωπακς ενοποησης Αντενουερ, η νεαρ ηρωδα της αντστασης κατ του ναζισμο Σοφα Σολ.
Η ενδεικτικ αυτ απαρθμηση, υπογραμμζει και μιαν ακμη δισταση του μνημεου. Δεν περιλαμβνονται κατ' αποκλειστικτητα πρσωπα με γερμανικ εθνικτητα και με τα γερμανικ ως μητρικ γλσσα, αλλ και λλοι (π.χ. Ελβετο, Ολλανδο, Φλαμανδο) οι οποοι μιλοσαν γλσσα, που εχε απλς ρζες γερμανικς μα, κυρως, ανκαν σε κοιντητα πολιτισμο. τσι, νοθηκε στην Βαλχλλα η «γερμανικ πατρδα».

Προκειμνου δε να υπογραμμιστε εντοντερα η πολιτιστικ και φιλειρηνικ δισταση, οι τελευταοι στρατηλτες που η προτομ τους περιχεται στο μνημεο, σαν ο καγκελριος Βσμαρκ και ο στρατηγς του, ο Φον Μλτκε. Η εισδοχ τους στο γερμανικ Πνθεον (διαδικασα που απαιτε την παρλευση τουλχιστον εκοσι ετν απ τον θνατο του υποψφιου), πραγματοποιθηκε το 1908 και το 1910 αντστοιχα. Οι πρωταγωνιστς των δυο παγκσμιων πολμων που ακολοθησαν, καλ εναι να καλυφθον με απλυτη λθη.
Ο Λουδοβκος της Βαυαρας, δωσε, λοιπν, σρκα και οστ στο νειρ του. Ο μονρχης που -σμφωνα με τα λγια του Γκατε- ανψωσε, «παρλληλα με τη βασιλικ μεγαλειτητα, και την μφυτη ανθρπινη φση του», πρσφερε να παρδειγμα πανανθρπινης ενρασης, με αξες και ιδανικ, μακρι απ πολιτικς, φυλετικς θρησκευτικς τριβς. Τμησε το γερμανικ πνεμα, εντσσοντς το σε αρχαο ελληνικ πλασιο και τοποθετντας το σε σημεο που να κατευθνει τη ματι προς την ανατολ, προς τις εκβολς του ποταμο Δοναβη στον Εξεινο Πντο, προς την Ασα. Την πειρο, η οποα, κατ τα ψυχικ σκιρτματα των ρομαντικν του 19ου αινα, βρσκεται στις απαρχς ολκληρης της ανθρωπτητας.