ρθρα\Ταξιδεοντας
 
ΒΡΥΞΕΛΛΕΣ
 

Αρχιτεκτονικς ιδιορρυθμες

ΚΤΗΡΙΑ ΤΩΝ ΕΥΡΩΠΑΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΝ

Μια πλη που διαχεται στην ελληνικ καθημεριντητα και επηρεζει ντονα τη ζω μας. Εναι ζτημα αν υπρχει κοινωνικς οικονομικς τομας, δραστηριτητας που να μη «θγεται» απ τα ευρωπακ τεκταινμενα. Δεν περνει μρα χωρς ανταπκριση απ την δρα των ευρωπακν οργνων. Απ τον τπο, στον οποο συνεργζονται ( διαπληκτζονται) υπουργο, υπλληλοι, εμπειρογνμονες, επιστμονες.
Πλη, που αξζει τον κπο να γνωρσουμε κι ας μας ενοχλον η υγρασα και η ομχλη της. Ξεκινμε απ' τα κτρια των ευρωπακν οργνων

BERLAYMONT
Με ντονα αμφισβητομενη αισθητικ, το «Μπερλεμν», αποτελε το σημεο δημοσιογραφικς αναφορς, στην Επιτροπ· το ργανο που, κατ ευεξγητο τρπο, λγω πληθρας επιτροπν, γινε γνωστ στην Ελλδα, με το γαλλικ ρο «Κομισιν».
Στη θση του Μπερλεμν, ασκοσαν κποτε τα θρησκευτικ τους καθκοντα καθολικς καλγριες και παρακολουθοσαν τα γυμνασιακ τους μαθματα, Βελγδες αρσακειδες. ταν επλθε το πλρωμα του χρνου, η βελγικ κυβρνηση, προβη σε θερεστη πρξη και μεταββασε το κτριο στις νεοσστατες ττε Ευρωπακς Κοιντητες. Οι δισπαρτες υπηρεσες της Επιτροπς, εχαν τσι την τχη να συμμαζευτον, χωροταξικ τουλχιστον. Οι ευρωυπλληλοι, εγκαταστθηκαν στο Μπερλεμν και κινονταν, με τον ενθουσιασμ που διακρνει τους σκαπανες, στους διαδρμους των αλλκοτα αστεροειδν -, με πολλ φαντασα, σταυροειδν- τεσσρων πτεργων του. Επτροποι, τα μλη των ιδιατερων γραφεων τους (λλος νας θεσμς που χει πολιτογραφηθε με την κακγουστη γαλλικ λξη «καμπιν») και διεθνες υπλληλοι, συνρεαν εκε, υπερασπιζμενοι το ευρωπακ ιδεδες.
Το κτριο εχε και επισκπτες. Προσρχονταν, λλοι για συνεργασα με τους ευρωκρτες και λλοι απ ενδιαφρον απ περιργεια. Υπρχαν και οι φιλομαθες, που προστρεχαν στα φτα των πολυπληθν τμων της κοινοτικς βιβλιοθκης, και οι συνετο διαχειριστς των χρημτων τους, που προτιμοσαν να γευματζουν στο εστιατριο της Επιτροπς (σε τιμς αισθητ καττερες των γρω μαγαζιν) να χρησιμοποιον τα φωτοτυπικ και τα τηλφωνα δωρεν.



Αυτ μχρι το '92. Τη χρονι εκενη, γινε να μεγλο μπαμ: διαπιστθηκε τι ο αμαντος που περιεχαν τα μεταλλικ τοιχματα του Μπερλεμν, ως υλικ προστατευτικ κατ της πυρκαγις, εναι καρκινογνος! Οι συνπειες σαν πολ ενδιαφρουσες: πανικς, συνεδρισεις, καθησυχαστικς ανακοινσεις, ιατρικς εξετσεις, αλλ και ταχτατη -σπασμωδικ- εκκνωση του κτηρου. Αστραπιαα ερεση εναλλακτικς λσης και διεξοδικς διαπραγματεσεις για το μλλον. Τελικ απφαση, να μην κατεδαφιστε το κτριο. Να καθαριστε, να εκσυγχρονιστε και να επιστραφε ανανεωμνο στους χρστες του. να καινοργιο Μπερλεμν, στη θση και με τη μορφ του παλιο. Το σμβολο της Ενωμνης Ευρπης, να μενει αναλλοωτο.
τσι κι γινε. Το 2004, ο μεταλλικογυλινος «αστεροειδς», αναβωσε. Με τις διες, αισθητικς φσεως αμφισβητσεις. Σε συνδυασμ, μως, με φθονες παρεμβσεις που πτονται των ατομικν δικαιωμτων και των προσωπικν δεδομνων, για λγους ασφαλεας. Ας ψονται οι δδυμοι πργοι!
Πραγματικ, για να διεισδσει κανες στα δυτα αυτο του αρχιτεκτονικο πειραματουργματος, χρειζεται χι μνο να χει δη κανονσει συνντηση με ναν απ τους εκε παρεπιδημοντες υπαλλλους, χι μνο να συμπληρσει το κατλληλο ντυπο και να παραδσει δελτο ταυττητας, αλλ και υπομονετικ να αναμενει, την εμφνιση του προς συνντηση υπαλλλου. Και ας μη νομιστε, τι της χαριτωμνης αυτς διαδικασας, απαλλσσονται οι τως υπλληλοι της Επιτροπς· οτε και οι νυν, εν η μορα τος χει επιφυλξει εγκατσταση σε λλο κτριο: οφελουν και εκενοι να επιδεξουν τη δουσα νομιμοφροσνη, συμβλλοντας στην ομαδικ παρκρουση που χει καταλβει τον ελεθερο κσμο.



Εν πση περιπτσει, να υποστε κανες τη δοκιμασα εισδου, εφσον τσο πολ, επιθυμε να συνεργαστε με κποιον μεγαλσχημο ευρωκρτη. (Γιατ, δεν πρπει να ξεχαστε, πως εκε εδρεουν μνο οι εκοσι πντε Επτροποι, με τα πανσχυρα... καμπιν, καθς και η αφρκρεμα των κοινοτικν διευθνσεων: η σχολαστικ Γενικ Γραμματεα, η λογιτατη Νομικ Υπηρεσα, η επιλεκτικ ενημερωτικ Υπηρεσα του Εκπροσπου Τπου· α, ναι, και η Υπηρεσα Ασφαλεας, φυσικ.) Αλλ, αφο διασχσει τις εισδους και γνει αποδεκτς απ φρουρος και μηχανματα που θα ζλευαν ακμα και τα ασφαλστερα αεροδρμια, ας μη φανταστε τι θα βρεθε μπροστ σε κτι το «ωραον». Οι δαιδαλδεις διδρομοι, με τα πλλευκα χωρσματα, θυμζουν νοσοκομειακ περιβλλον, σως και με ελαφρος υπαινιγμος, μονδας εντατικς θεραπεας· τα γραφεα, παραπμπουν σε διαγωνισμ χωροταξικς μονοτονας, την οποα οι υπλληλοι, πασχζουν να σπσουν με φυτ, με φωτογραφες αγαπημνων προσπων και με νοσταλγικ πστερ, μακρινν πατρδων· και οι μεταλλικς περσδες των παραθρων, καθς ανογουν και κλενουν αυτματα και συγχρονισμνα για κθε πτρυγα του κτηρου, ρυθμζοντας για το κοιν καλ, την νταση του ηλιακο φωτς και της αντστοιχης θερμτητας, δεν αφνουν περιθρια αμφιβολας, σχετικ με την πρνοια του συστματος, για την απρσκοπτη αποδοτικτητα των εργαζομνων.



(Παρνθεση. Ακοστηκε η λξη «φυτ»; Με τα οποα κθε υπλληλος προσπαθε να χρωματσει το γραφεο του; Βεβαως. Αλλ και ο γενικς εσωτερικς διακοσμητς του Μπερλεμν, εχε την δια αγαθ προαρεση· και τοποθτησε μεγλα τροπικ φυτ, σε μερικος κοινχρηστους χρους. Φανεται, μως, τι του διφυγε μια λεπτομρεια: το πτισμα. Εκτς κι αν στις προθσεις του, ανκε η διακσμηση με κτρινα φλλα!)
Οπτε, αξζει να επισκεφτε κανες το Μπερλεμν; Η απντηση, σο παρξενο κι αν φανε, εναι θετικ. Το κτριο δεν παει να αποτελε κντρο αποφσεων που μας επηρεζουν. Εξωτερικ, εναι ενδιαφρον ως κφραση της σγχρονης αρχιτεκτονικς. Και στο εσωτερικ του, υπρχει πιθαντητα, να νισει ο επισκπτης, τον παλμ της Επιτροπς, του κοινοτικο οργνου που αντιστκεται στις προσπθειες χειραγγησς του απ τις εθνικιστικς τσεις των κρατν μελν και στις επιθσεις τρτων -μεγλων- χωρν, οι οποες δεν διεκδικον δφνες ειλικρνειας, ταν διακηρσσουν πστη στην ευρωπακ ολοκλρωση!

JUSTUS LIPSIUS
Μεσαιωνικ φροριο! , μλλον, τερστιο οχυρ, απ' αυτ που κατασκευστηκαν στο δετερο παγκσμιο πλεμο. Τον πλεμο, οι ισοπεδωτικς συνπειες του οποου, οδγησαν στη δημιουργα των Ευρωπακν Κοινοττων. Ποιος ξρει; σως, ακριβς γι' αυτ να θλησε ο αρχιτκτων να στελει, με το νεδμητο κτριο της Γενικς Γραμματεας του Συμβουλου Υπουργν, μνυμα μνμης.
Η μονοτονα των γρανιτνιων τοχων του, διακπτεται μνο απ τα γυλινα ανογματα, που επχουν θση παραθρων. Με πολλ φαντασα, θα μποροσαν να παρομοιαστον με πολεμστρες οχυρν. λλωστε, στις αθουσες του εν λγω κτηρου, δεν εναι σπνιες οι αψιμαχες, ακμα και οι μχες, ανμεσα στις διφορες εθνικς αντιπροσωπεες, καθς με ζλο υπερασπζονται τα συμφροντ τους. Κοινς, φυσικ, παρονομαστς παραμνει... το ευρωπακ συμφρον!
Γιοστους Λπσιους. Με λατινοποιημνο νομα, πως συνηθιζταν την εποχ του (1547-1606), ο Λπσιους, υπρξε τκνο της Βραβνδης, ανθρωπιστς, φιλλογος, φιλσοφος, ιστορικς: διακεκριμνος δσκαλος της ψιμης Αναγννησης. Η φμη του, συναγωνστηκε εκενη του ρασμου, η ζω δε και το διδακτικ του ργο, βρκαν γνιμο δαφος στο Βλγιο, την Ολλανδα, τη Γερμανα και την Ιταλα.
Σμερα, οι λγοι ενδιαφερμενοι για τον Γιοστους Λπσιους, μπορον να περιεργαστον το δωμτιο εργασας του, ορισμνα χειργραφ του, μαζ με μια προσωπογραφα του, φιλοτεχνημνη απ τον Ρομπενς, στο μουσεο Plantin-Moretus, στην Αμβρσα. Και, αν ψξουν στα περχωρα των Βρυξελλν, θα βρουν την προτομ του στη γεντειρ του, το μικρ Οβερις. Αλλ, υπρχει ευκολτερη λση: αντγραφο της προτομς, κοσμε την κεντρικ εσοδο του κτηρου που αναφραμε.
Ποια η σχση του ουμανιστ φιλσοφου, με τις υπουργικς διελκυστνδες; Το ευρωπακ ιδεδες, προς το οποο καττεινε ο μεν και το οποο διακηρσσουν οι δε. Ο κακεντρεχς παρατηρητς, πιθανν να επισημνει τι η ανγερση του κτηρου, κλεισε μια παρακεμενη οδ, που συμπτωματικ φερε το νομα του Λπσιους. Μπα! Τυχαο πρπει να ταν.

CAPRICE DES DIEUX
Υπρχει και το Ευρωπακ Κοινοβολιο. Η γεωγραφικ δισπαση, ωστσο, της λειτουργας του (Στρασβοργο, Λουξεμβοργο, Βρυξλλες), σε συνδυασμ με το γεγονς, τι οι μηνιαες τακτικς συνεδρισεις της ολομλειας, πραγματοποιονται στην αλσατικ πρωτεουσα, χουν συντελσει στην μβλυνση της τουριστικς λξης, σον αφορ το κτρι του στις Βρυξλλες. Θ' αποτελοσε, μως, αμλεια παρλειψη της εφημης μνεας, που αρμζει στον αρχιτκτονα για να ερημ του: ταν ατενζει ο θεατς απ μακρι το κτριο, διαπιστνει πως η κορυφ του, εναι σχεδν πανομοιτυπη, με την κορυφ του παλιο σιδηροδρομικο σταθμο, που βρσκεται σε νοητ ευθεα με το Κοινοβολιο. Λγω του σχματς της, μλιστα, δωσε την αφορμ να αποκληθε το κτριο, σκωπτικ, «Caprice des Dieux»· πως ονομζεται το ανλογου σχματος γαλλικ τυρ! Επε κανες πως η Γαλλα παραιτεται απ κυριαρχικ δικαιματα;

Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΠΑΡΟΥΣΙΑ
Τα παραπνω αξιοθατα δεν σχετζονται με την αρχαα οτε με τη βυζαντιν Ελλδα, οτε ανακαλον μνμες της νετερης ιστορας της πατρδας μας. Συνδονται, αντθετα, με τη δημιουργα της σγχρονης ιστορας. Γιατ εκε εργζονται λληνες που συντελον στο ξετλιγμα της πραγματικτητας. Με την ιδιτητα του διεθνος υπαλλλου υπερασπζονται τις κοινοτικς θσεις, αλλ προσπαθον να αποβον χρσιμοι και στην Ελλδα, στο μτρο του επιτρεπτο φυσικ, χωρς να παραβον υπηρεσιακς υποχρεσεις. ργο δυσχερς, καθς η διαχωριστικ γραμμ ανμεσα στη θεμιτ πληροφρηση και στην αθμιτη διαρρο εναι δυσδικριτη.
Οι λληνες υπλληλοι, πντως, χουν ανταποκριθε στο ρλο τους, με ιδιατερη επιτυχα. Με λγες εξαιρσεις, χουν τιμσει το νομα της Ελλδας, χουν καταδεξει τις προσωπικς τους ικαντητες και χουν εκτιμηθε απ τους συναδλφους τους. Εντξει, οι αμοιβς τους εναι ψηλς, σε σγκριση με τις αντστοιχες στην πατρδα, αλλ και τα προσντα που απαιτονται, δεν εναι ευκαταφρνητα. Κι ας μη λησμονεται, πως αφνουν πσω οικογνειες, φλους και... το ωραο ελληνικ κλμα.

Πανηγυρικς υπρ των κοινοτικν Ελλνων; χι. Μια μικρ σειρ σκψεων μνο, για να παρακινηθε ο αναγνστης, να επισκεφτε την πρωτεουσα του Βελγου και της Ευρπης και να χαζψει τα κοινοτικ της αξιοθατα.