Το Λέστερ, πόλη που αριθμεί κάτι λιγότερο από τριακόσιες χιλιάδες κατοίκους, βρίσκεται στην περιοχή East Midlands της Αγγλίας. Ας επιτραπεί η απόδοση του όρου στην ξενική γραφή, μια που τα «Ανατολικά Μεσόγεια» οδηγούν σε διαφορετικούς συνειρμούς. Και η βιομηχανική, σφύζουσα από ζωή πανεπιστημιούπολη με τον πολυπολιτισμικό χαρακτήρα (το ένα τρίτο του πληθυσμού είναι μετανάστες) αξίζει ασφαλώς κάτι περισσότερο. Εξηγούμαι.

Πρώτον, διαθέτει δεκαεφτά δημόσιες βιβλιοθήκες, όπως επισημαίνει το σχετικό ενημερωτικό φυλλάδιο, τυπωμένο σε χαρτί από ανακύκλωση. Οι ώρες λειτουργίας τους πολλές, αλλά όχι αρκετές για τις ανάγκες του κοινού. Δόθηκε, έτσι, δυνατότητα εικοσιτετράωρης ηλεκτρονικής πρόσβασης σε εβδομαδιαία βάση. Σε 24/7, όπως βραχυγραφικά σημειώνεται, μπορεί ο ενδιαφερόμενος να συμβουλεύεται τους καταλόγους, να προστρέχει απευθείας σε πηγές και σε βιβλία αναφοράς, να προβαίνει σε κρατήσεις, να ανανεώνει τον χρόνο δανεισμού. Γιατί οι βιβλιοθήκες είναι δανειστικές. Και, για να μην… τρομάζουν τους μικρούς τους πελάτες, διαβεβαιώνουν πως δεν χρεώνουν οποιαδήποτε ακούσια απώλεια ή ζημιά ή καθυστέρηση επιστροφής των βιβλίων από παιδιά ηλικίας μέχρι δεκαπέντε ετών!
Όσον αφορά τις υπηρεσίες που παρέχονται επιτοπίως τώρα, εκτός απ’ την πληθώρα των υπολογιστών και την προθυμία των υπαλλήλων, υπάρχει Κέντρο Βοήθειας για την αναζήτηση και τη χρήση των βιβλίων, Υπηρεσία Επαγγελματικής Κατεύθυνσης, σειρά όλη δημοσιεύσεων σχετικά με την εκπαίδευση των ενηλίκων, παράλληλα δε υποστήριξη τεχνικής φύσεως, με παραδοσιακά σημειωματάρια, φωτοτυπικά μηχανήματα, ακόμα και με μεγεθυντικούς φακούς για όσους υποφέρουν από μειωμένη όραση. Οι τελευταίοι αυτοί βρίσκουν επίσης αρκετούς τόμους με μεγάλα τυπογραφικά στοιχεία. Εννοείται ότι δεν παραβλέπεται ο παιδόκοσμος, που μπορεί να παίξει, να φυλλομετρήσει παιδικά παραμύθια ή να χαζολογήσει απλώς στον κατάλληλα διαμορφωμένο χώρο.
Από την άποψη περιεχομένου, οι επιλογές είναι άφθονες. Κινούνται από τη λογοτεχνία μέχρι την παραψυχολογία και από την υγεία μέχρι την κηπουρική, διατρέχοντας ταυτόχρονα την παγκόσμια και την τοπική ιστορία, με εξειδίκευση στην οικογενειακή ιστορία και στα οικογενειακά δέντρα των κατοίκων της περιοχής. Αφού, εξάλλου, πρόκειται για πολυπολιτισμική πόλη, δεν στερούνται αναγνώσματος στη μητρική τους γλώσσα εκείνοι που επιθυμούν να διαβάσουν ολλανδικά ή τσεχικά, γαλλικά ή γερμανικά, τουρκικά ή κελτικά, περσικά φαρσί ή ινδικά ουρντού!
Κι όταν δεν θέλουν να διαβάσουν, αλλά να ακούσουν μουσική ή να παρακολουθήσουν κινηματογραφική ταινία, τα CD και τα DVD είναι εκεί. Με προσεκτική προσέγγιση, όμως: ο δανεισμός τους γίνεται μετά από επίδειξη εγγράφου αποδεικτικού της ηλικίας, καθόσον άλλα επιτρέπονται σε ενήλικους, άλλα σε δεκαπεντάχρονους, άλλα σε δωδεκάχρονους. Είπαμε, οι μικροί δεν υπόκεινται σε τιμωρία αν από λάθος καταστρέψουν βιβλίο, δεν δικαιούνται όμως να δανείζονται τα πάντα.

Αυτά, ως προς τις βιβλιοθήκες του Λέστερ, οι οποίες θα αρκούσαν για την επαινετική προβολή της πόλης. Θα αρκούσαν, αν δεν είχε ξετρυπώσει το βλέμμα μια συμπαθητική, ιδιόρρυθμη βιβλιογωνιά. Εκεί, στο κέντρο της πόλης, ανάμεσα σε εστιατόρια και σε παμπ, δίπλα στην κεντρική αγορά και σε μεγάλα εμπορικά καταστήματα με ρούχα σινιέ, μπαινοβγαίνει κόσμος στο βιβλιοπωλείο “Age Concern”. (Υπάρχουν και άλλα συνονόματά του, ορισμένα μάλιστα συνδυάζονται με λιτά καφενεία. Βλ. www.ageconcernleics.com.) Κατά πως λέει η επωνυμία του, φροντίζει τους ηλικιωμένους, και δη με δυο τρόπους.
Οι απασχολούμενοι σ’ αυτό (με εξαίρεση τον προϊστάμενο) εργάζονται εθελοντικά. Κυρίες, που δεν επωμίζονται πια τα βάρη του καθημερινού νοικοκυριού, δουλεύουν αμισθί. Όχι με πλήρες ωράριο, είν’ αλήθεια. Με διήμερες ή τριήμερες βάρδιες, αλλά πάντως αμισθί. Ένα, λοιπόν, το κρατούμενο.
Έπειτα, οι εισπράξεις από τα πωλούμενα βιβλία τροφοδοτούν το ταμείο φιλανθρωπικής οργάνωσης (ηλεκτρονική διεύθυνση www.ageuk.org.uk). Και δεν είναι ευκαταφρόνητες, παρ’ ότι τα περισσότερα βιβλία είναι φτηνά, εφόσον έχουν χρησιμοποιηθεί: δεύτερο χέρι, που λέμε. Να, όμως, που ο αριθμός των αγοραστών αναπληρώνει το χαμηλό επίπεδο των τιμών. Γιατί, αν έχει δίκιο ο βιβλιοπώλης και η πελατεία κινείται όντως στο επίπεδο των τετρακοσίων πωλήσεων εβδομαδιαίως στο μικρό αυτό μαγαζί, δεν έχει σημασία το γεγονός ότι χαρτόδετα βιβλία της τσέπης κοστίζουν μόνο μιάμιση λίρα και κάτι (η αντίστοιχη τιμή του καινούριου εγγίζει τις εφτά λίρες). Ανάλογο είναι το κέρδος και από την πώληση μερικών βιβλίων από «πρώτο χέρι», δεδομένου ότι προέρχονται από δωρεές και, επομένως, έχουν κόστος μηδενικό.

«Μα βρίσκονται όλα τα μεταχειρισμένα σε καλή κατάσταση; Κίνδυνος για την υγεία των αγοραστών αποκλείεται;» απορείς.
«Τα ελέγχουμε εξονυχιστικά,» έρχεται η απάντηση, «και όσα δεν πληρούν τις προϋποθέσεις μεταπώλησης οδηγούνται στην ανακύκλωση. Απλό δεν είναι;»
Απλό ακούγεται. Οπότε τι σου απομένει; Να κοιτάξεις το περιεχόμενο στα ράφια. Και να διαπιστώσεις ότι κυριαρχούν τα εκπαιδευτικά βιβλία και τα βιβλία ιστορίας, όπως αρμόζει σε πανεπιστημιούπολη. Όλα σε προσιτές τιμές για τα φοιτητικά βαλάντια. Ακόμα και οι εννιά τόμοι με τα Άπαντα του Ντίκενς, που διατίθενται για δέκα λίρες. Με μια εντυπωσιακή εξαίρεση. Την Ιερά Βίβλο, βασισμένη στην πρώτη έκδοσή της στην αγγλική γλώσσα (1539) από τον διαβόητο Ερρίκο VIII, εξάτομη, τυπωμένη στα 1811: αυτή κοστίζει εκατόν πενήντα λίρες!
Αυτά για το Λέστερ των East Midlands που λέγαμε. Εντάξει, να δεχτεί κανείς ότι τόση μέριμνα για τον βιβλιοφάγο πληθυσμό δεν συναντιέται σε όλες τις χώρες ούτε καν τις δυτικοευρωπαϊκές. Αλλά δεν μένει μια πίκρα, όταν γίνεται η σύγκριση;

ΧΧΧΧΧ