Το βιβλίο, η μνήμη του κόσμου, μπορεί να είναι και κάτι παραπάνω από όχημα φυγής, λειμώνας γνώσεων ή αριστούργημα.
Καλώς δεν υπάρχει άλλο μέσο που να ζητάει τόσο ολόψυχα την απόλυτη συμμετοχή μας.
Απαιτεί ένα πράγμα μόνο από μας: την ΕΠΙΛΟΓΗ

Άλλο ένα ελληνικό βιβλιοπωλείο (μετά το κερκυραϊκό) που προσκαλεί τον αναγνώστη με κάποιο ρητό. Αλλά πάλι ο ιδιοκτήτης του, η ψυχή του, είναι Κερκυραίος. Τελικά, φαίνεται πως τα γονίδια ρυθμίζουν τη ζωή μας ακόμα και στις επαγγελματικές εμπνεύσεις.
Βρισκόμαστε στο Λυγουριό της Αργολίδας. Στο κεφαλοχώρι αυτό που, από τη δεκαετία του ’50, γνώρισε έναν άλλο κόσμο, έναν άλλο τρόπο ζωής: οι κάτοικοί του, γεωργοί και κτηνοτρόφοι, συναντήθηκαν με τον κόσμο της αρχαίας ελληνικής τραγωδίας, με το Εθνικό Θέατρο και τους ηθοποιούς του. Παξινού και Μινωτής αρχικά, Συνοδινού και Κωτσόπουλος, Νέζερ και Αρώνη, Τσαρούχης, Φωκάς και μια σειρά άλλοι, τότε και αργότερα, άλλαξαν τη μορφή του Λυγουριού και έφεραν τους ανθρώπους του  κοντά στην τέχνη. Απ’ την άλλη πλευρά, οι σκηνοθέτες και οι ηθοποιοί, όλοι οι θεατράνθρωποι, γνώρισαν κι αυτοί τον αγροτικό τρόπο ζωής, τον κόσμο της υπαίθρου. Μια όσμωση αναπάντεχη, αλλά γόνιμη και για τους δυο.

Τα χρόνια περνούσαν. Το Φεστιβάλ Επιδαύρου, τα Επιδαύρια, έγιναν πια θεσμός. Το Λυγουριό είδε τους κατοίκους του να προκόβουν, να μη φεύγουν για τις μεγάλες πόλεις και για την πρωτεύουσα, οι οικογένειες μεγάλωσαν, οι ανάγκες για εκπαίδευση αυξήθηκαν, το χωριό απέκτησε Γυμνάσιο και Λύκειο. Άρα χρειάστηκε καθηγητές. Κι αμέσως ζήτησε να πρωτοδιοριστεί εκεί μια καθηγήτρια παντρεμένη. Οπότε, την ακολούθησε περιχαρής ο σύντροφός της. Που έπρεπε, ωστόσο, να βρει κάτι να απασχολείται. Μουσικός ο ίδιος, με λατρεία για τις νότες μαζί και για τα γράμματα, αποφάσισε να ανοίξει βιβλιοπωλείο.

Ο Γιάννης Καλούδης, είκοσι χρόνια αργότερα, διηγείται.
«Στην αρχή, το βιβλιοπωλείο ήταν αυτό που λέει η λέξη. Μόνο βιβλία. Μετά από κάμποσο καιρό, όμως, χρειάστηκε να προσαρμοστώ στις απαιτήσεις της αγοράς και στη ζήτηση: πρόσθεσα, έτσι, σχολικά και χαρτικά. Και μετακόμισα σε τούτο εδώ το κτήριο. Που αρχικά, στέγαζε τα γραφεία της ΔΕΗ.»
«Από πότε;»
«Από το 1960 που, περνώντας από το χωριό ο Καραμανλής (ο παλιός, εννοώ) και διαπιστώνοντας ότι δεν υπάρχει ρεύμα και ότι ο κόσμος που θα ερχόταν να ακούσει την Κάλας θα ταξίδευε στο σκοτάδι, έδωσε εντολή στον υπουργό του, τον Μάρτη αν δεν με γελάει η μνήμη μου, και η ηλεκτροδότηση πραγματοποιήθηκε πάραυτα. Έτσι γινόταν τότε.»
«Και, μετά τη ΔΕΗ, εσείς;»
«Όχι. Μεσολάβησε ένα διάστημα ξενοδοχειακής εκμετάλλευσης. Με όνομα προς τιμή του θεού Ασκληπιού που λατρευόταν στην περιοχή. Κι εγώ τον τίμησα, ονομάζοντας το βιβλιοπωλείο μου “Θόλος”, από το κτίσμα που βρίσκεται εδώ κοντά, στο ιερό του θεού.»
«Τι προτιμάει η πελατεία σας;»
«Τι να προτιμάει; Λίγη λογοτεχνία, πολλά ενημερωτικά και ταξιδιωτικά της περιοχής, αλλά και πάρα πολλά βοηθήματα της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης. Και ξενόγλωσσα. Γιατί τα παιδιά προσπαθούν να μάθουν και μια και δυο και τρεις γλώσσες. Μεγάλος τζίρος, σας λέω!»
Χαζεύω τις προθήκες ένα γύρω. Εκτός από τα λεξικά, τα γυμνασιακά βιβλία και τα χαρτικά, τα βλέμμα ελκύεται από ενδιαφέροντες τίτλους:
-Σπυρίδωνος Λάμπρου, Ιστορία της Ελλάδος, εξάτομο έργο, πρώτη έκδοση στα 1883-1889.
-Οδυσσέως Κουμαδαράκη, Άργος το Πολυδίψιον, Ταξιδιωτικός οδηγός του Άργους.
-Νίκου Πουλαντζά, Η δίνη των δικτατοριών.
Και, κοντά σε δείγματα της σύγχρονης ελληνικής λογοτεχνίας, εμφανίζονται έργα του Γκύντερ Γκρας, του Ισμαήλ Κανταρέ, του Αρχιεπισκόπου Τιράνων και πάσης Αλβανίας Αναστασίου. Σε ειρηνική συνύπαρξη με λευκώματα τοπικού ενδιαφέροντος, όπως τα «Κάστρα της Πελοποννήσου» και τα «Παλαιά Αυτοκίνητα στην Αργολίδα». Στο έδαφος, όμως, του βιβλιοπωλείου κείτονται, στοιβαγμένα σε ντάνες, δεκάδες πακέτα με προφανώς ομοειδές περιεχόμενο.
«Πείτε μου, κύριε Καλούδη, ποιο είναι το βιβλίο αυτό που αποθηκεύετε σε κοινή θέα;»
«Δεν είναι ένα, αλλά δύο. Πρόκειται για τις εκδόσεις μου.»
«Εκδόσεις;»
«Σωστά ακούσατε. Αποφάσισα να διευρύνω τον κύκλο των εργασιών μου. Αντί να αυξήσω τον αριθμό των τίτλων που διατίθενται στο κατάστημά μου ή να ξανοιχτώ στα θολά νερά της διαφήμισης, προτίμησα να προσδώσω στην Θόλο και εκδοτικές διαστάσεις.»
«Ρηξικέλευθο εγχείρημα. Αλλά και ριψοκίνδυνο. Όχι;»
«Ίσως. Μερίμνησα, ωστόσο, να περιορίσω τον κίνδυνο, αναζητώντας πρώτον καλές τιμές τυπογραφείου. Αναλαμβάνοντας, ύστερα, προσωπικά μεγάλο μέρος της προετοιμασίας και, κυρίως, επιλέγοντας βιβλία είτε με τοπικό ενδιαφέρον είτε με σεβαστό όνομα συγγραφέα. Έτσι, εξέδωσα επτά διηγήματα του συντοπίτη και φίλου μου Γιάννη Σαρρή, με τίτλο “Στ’ Ανάπλι και στο Λυγουριό”. Επτά ιστορίες γραμμένες με γλαφυρό ύφος, στρωτή γλώσσα και βατή ντοπιολαλιά, που καταπιάνονται με χαρακτήρες, ήθη και συμβάντα του χωριού μας και του Ναυπλίου. Μια συλλογή διηγημάτων ευχάριστη και ευανάγνωστη που θυμίζει στους παλιούς και μαθαίνει στους νέους.»
«Το δεύτερο βιβλίο;»
«Ιστορικό μυθιστόρημα της Μαρίας Γιαννακοπούλου. Τιτλοφορείται “Ο γιος της κελιώτισσας” και ανατρέχει στην εποχή της πολιορκίας της Αθήνας από τα ενετικά στρατεύματα του Μοροζίνι και στον βομβαρδισμό της Ακρόπολης.»
«Σ’ εκείνο το αλησμόνητο περιστατικό, κατά το οποίο οι πολιτισμένοι χριστιανοί χτύπησαν τους βάρβαρους Τούρκους και παρ’ ολίγο να καταστρέψουν ολοσχερώς τον αρχαιοελληνικό Παρθενώνα!»
«Ακριβώς. Δεν θα σας κουράσω με την πλοκή του έργου ούτε θα επισημάνω το όμορφο γράψιμο. Θα σας πω μόνο ότι και οι δύο εκδόσεις έχουν γίνει δεκτές με ενθουσιασμό. Τόσο στις παρουσιάσεις όσο και στα βιβλιοπωλεία.»
«Καλοτάξιδα, λοιπόν, εύχομαι να είναι. Και κάθε επιτυχία στην καινούργια σας προσπάθεια.»

Η επίσκεψη στο κατάστημα του Γιάννη Καλούδη δεν ήταν καθόλου προγραμματισμένη. Για βιβλιοπωλείο του Ναυπλίου είχα ξεκινήσει. Σταματώντας, όμως, για προσωπικό λόγο στο Λυγουριό, δοκίμασα την ευχάριστη έκπληξη της γνωριμίας με έναν άνθρωπο που αγαπάει το βιβλίο, σέβεται τον αναγνώστη και προωθεί με νεανικό πάθος κάθε μορφή επαφής με τον παραδοσιακό γραπτό λόγο.

                                                     ΧΧΧΧΧ