ΦÝτος κλεßνει αισßως τα εκατü η Δημüσια ΒιβλιοθÞκη της ΝÝας Υüρκης. Ιδρýθηκε στα 1911 και, αμÝσως, Ýνα εκατομμýριο τüμοι τÝθηκαν στη διÜθεση των βιβλιüφιλων απü δωρεÝς νεοûορκÝζων ευεργετþν. ΣÞμερα ο αριθμüς εßναι δεκαπενταπλÜσιος, κατανεμημÝνος σε ογδüντα εφτÜ παραρτÞματα σ’ ολüκληρη την πüλη! ΠεριλαμβÜνονται ανεκτßμητα μεσαιωνικÜ χειρüγραφα, αρχαßοι πÜπυροι της ¢πω ΑνατολÞς, σýγχρονη ποßηση και πεζογραφßα, γενεαλογικÜ αρχεßα, χÜρτες και Üτλαντες του 16ου αιþνα Ýως την εποχÞ μας, καθþς και προσωπικÜ αντικεßμενα Αμερικανþν λογοτεχνþν.
Το κεντρικü της κτÞριο βρßσκεται στην περßφημη 5η λεωφüρο, κοντÜ στο εμβληματικü Empire State Building, σε σημεßο üπου διεξÞχθη κÜποτε μÜχη σφοδρÞ ανÜμεσα στα στρατεýματα του George Washington και εκεßνα των Βρετανþν. Τþρα, οπüτε Ýχουν απü χρüνια σιγÜσει τα üπλα, ο χþρος αποτελεß πεδßο πνευματικþν αγþνων, με βιβλßα να απλþνονται σε εκατüν σαρÜντα χιλιüμετρα προθηκþν βυθισμÝνων σε εφτÜ υπüγεια που εκτεßνονται και κÜτω απü το παρακεßμενο πÜρκο! Αριθμοß ασýλληπτοι, σε μια ασýλληπτη μεγαλοýπολη!
Ας δοýμε, ωστüσο, και απü πλευρÜς ποιοτικÞς το περιεχüμενü της, Ýργο ευχερÝς λüγω του εορτασμοý των εκατοστþν γενεθλßων και της Ýκθεσης που Ýχει με επιμÝλεια διοργανωθεß, και ας σταχυολογÞσουμε.
BibliaLatina, εκδüσεις ΓουτεμβÝργιου (το πρþτο αντßτυπο αυτþν των εκδüσεων που μεταφÝρθηκε στην ΑμερικÞ και αποτελοýσε επανÜσταση στον τομÝα της καταγραφÞς), Μαγεντßα, 1455.
Ιεροý Αυγουστßνου, De Civitate Dei, (αντιγραφÞ απü τον Gianfranco Marzi,) Φλωρεντßα, 1470-1480.
Dante Alighieri, La Divina Commedia, Βενετßα, 1512.
ThomasGeminus, (ψευδþνυμο του Thomas Lambrit, Compendiosa Totius Anatomiae Delineatio, Λονδßνο, 1545.
Johannes Keppler, Mysterium Cocmographicum, Tübingen, 1595.
William Shakespeare, King Lear, Λονδßνο, 1608.
ThomasJefferson, ΔιακÞρυξη Ανεξαρτησßας, (χειρüγραφο), 4 Ιουλßου 1776.
GeorgeWashington, Τελικü Κεßμενο της ΑποχαιρετιστÞριας Ομιλßας ως ΠροÝδρου, (χειρüγραφο), 1796.
JamesTate (ενüς απü τις χιλιÜδες σκλÜβους της περιüδου της δουλεßας), επιστολÞ προς τη σýζυγü του που εßχε πρüσφατα πωληθεß σε νÝο αφÝντη, στην οποßα την ενημερþνει σχετικÜ με την επιμονÞ του κυρßου του να ξαναπαντρευτεß!
LudwigvanBeethoven, Παρτιτοýρα του Archduke Trio, scherzo και andante cantabile, (χειρüγραφο), 1811.
KarlMarx, Το ΚεφÜλαιο (στα ρωσικÜ), Αγßα Πετροýπολη, 1872.
Κομφοýκιου, ΦιλοσοφικÝς ΑρχÝς, Παρßσι, 1867.
Περνþντας στα ενθυμÞματα και στα κειμÞλια της βιβλιοθÞκης τα οποßα εκτßθενται στο πλαßσιο του εορτασμοý, επιλÝγουμε τα ακüλουθα.
Χαρτοκüπτης του CharlesDickens, 1862.
Απüσπασμα του Ημερολογßου του Nijinsky, 1918-1919.
Το «Χρυσü Βιβλßο» του RabindranathTagore (πρþτου μη Ευρωπαßου Βραβεßου ΝομπÝλ Λογοτεχνßας το Ýτος 1913), Καλκοýτα, 1931.
Απüσπασμα του Ημερολογßου της VirginiaWolf, γραμμÝνου τÝσσερις μÝρες πριν απü την αυτοκτονßα της το 1941 (πνßγηκε σε ποτÜμι, με τις τσÝπες του παλτοý της γεμÜτες απü βαριÝς πÝτρες), καθþς και το μπαστοýνι της που βρÝθηκε να επιπλÝει στο τüπο του θανÜτου της. (Η βιβλιοθÞκη διατεßνεται πως περιÝχει τη μεγαλýτερη συλλογÞ χειρογρÜφων της παγκοσμßως.)
Χειρüγραφο σχÝδιο της Ομιλßας ΑποδοχÞς του Βραβεßου ΝομπÝλ απü τον ErnestHemingway (1954).
Χαρτοφýλακας, Ημερολüγιο και ΚορÜνι του MalcolmX (1964).
Εßναι, πρÜγματι, συγκινητικü το πÝρασμα μπροστÜ απü τα παραπÜνω ποικßλα εκθÝματα, τα οποßα συνιστοýν ψηφßδες στο μωσαúκü της σχετικÜ σýντομης αμερικανικÞς ιστορßας. ¼πως, επßσης, ιδιαßτερα ενθαρρυντικÞ εßναι η ανταπüκριση του κοινοý: καθ’ üλες τις þρες λειτουργßας της βιβλιοθÞκης, τüσο οι αßθουσες που φιλοξενοýν την Ýκθεση üσο και τα αναγνωστÞριÜ της χαρακτηρßζονται απü υψηλÞ πληρüτητα. Εκπροσωποýνται σχεδüν üλες οι ηλικιακÝς κατηγορßες, καθþς οι μεν συνταξιοýχοι και οι νÝοι συχνÜζουν εκεß κατÜ τις εργÜσιμες þρες (η εποχÞ της επßσκεψης συνÝπεσε με τις θερινÝς, σχολικÝς και ακαδημαúκÝς, διακοπÝς), οι δε εργαζüμενοι καλýπτουν τα βραδινÜ «κενÜ».
Περιττü να τονιστεß, üτι οι τουρßστες επισκÝπτονται τον χþρο της Ýκθεσης ακατÜπαυστα και φροντßζουν, μÜλιστα, να απαθανατßζουν αφενüς τα προσωρινÜ εκθÝματα και αφετÝρου τις διαχρονικÝς τοιχογραφßες. Γιατß Ýνα απ’ τα αξιοθÝατα του κεντρικοý κτηρßου εßναι η ροτüντα του πρþτου ορüφου που χωρßζει, αλλÜ και συνδÝει, τα δýο βασικÜ αναγνωστÞρια με τα μεγαλοπρεπÞ μαρμÜρινα κλιμακοστÜσια. Εκεß, οι πρüσφορες σε ζωγραφικÞ διακüσμηση επιφÜνειες τοßχων απεικονßζουν σκηνÝς Üρρηκτα σχετιζüμενες με τον γραπτü λüγο και με το βιβλßο.
Στην πρþτη, εμφανßζεται ο ΜωυσÞς να κατεβαßνει απü την κορυφÞ του üρους ΣινÜ, κρατþντας στα χÝρια και επιδεικνýοντας στους εβραßους τις δυο πλÜκες με χαραγμÝνη τη δεκÜλογη θεúκÞ επιταγÞ. Στην Üλλη, Ýνας γραφιÜς του Μεσαßωνα αντιγρÜφει με σχολαστικÞ επιμÝλεια αρχαßα κεßμενα για χÜρη των επüμενων γενεþν. Στην τρßτη, εμφανßζεται ο ΓουτεμβÝργιος ο οποßος παρουσιÜζει στον Γερμανü εκλÝκτορα της Μαγεντßας το πρþτο τυπογραφικü δοκßμιο.
Η βιβλιοθÞκη, üμως, φιλοδοξεß να μην εßναι απλþς αποτýπωση του παρελθüντος, αλλÜ και να προσελκýει μÝσω του ζωντανοý παρüντος. Προς τον σκοπü αυτü, ανοßγει τις πüρτες της και στη σýγχρονη τεχνολογßα. Ας μη νομιστεß üτι περιορßζεται στα αποτελÝσματα της ιλιγγιþδους εξÝλιξης των υπολογιστþν και της ηλεκτρονικÞς επιστÞμης. Φιλοξενεß επιπλÝον εκεßνους που επιθυμοýν να τη χρησιμοποιÞσουν ως σκηνογραφικü πλαßσιο για τις ταινßες τους, κινηματογραφικÝς Þ τηλεοπτικÝς. ¸τσι, ο ¢νθρωπος-ΑρÜχνη, ο γνωστüς Spiderman, περιÝχει σκηνÝς γυρισμÝνες εκεß, κÜτι που συμβαßνει και με το σßριαλ Sex and the City, για να αναφερθοýν δýο μüνο απü τα γνωστüτερα Ýργα. Τα μαρμÜρινα λιοντÜρια, τÝλος, αυτÜ που επιβλητικÜ υποδÝχονται τον επισκÝπτη στην εßσοδο, η ΥπομονÞ και η Ισχýς üπως αποκαλοýνται, πρωταγωνιστοýν ÜθελÜ τους σε üχι λßγα δημιουργÞματα της Ýβδομης τÝχνης.
ΧΧΧΧΧ |
