ρθρα\Βιβλιοθκες και βιβλιοπωλεα αν τον κσμο
 

νδρος

 

Οι Ανδριτες δεν εναι αφιλξενοι. Η αντθετη φμη, η οποα χει κατ καιρος ακουστε, ελγχεται ως απολτως αβσιμη. Εκενο, σως, που ενδεχομνως παρατηρε ο επισκπτης του νησιο (και που μπορε να εξηγσει -χι να δικαιολογσει- την φμη) εναι το σχετικ περιορισμνο ενδιαφρον για την αξηση του αριθμο των τουριστν. Η νδρος δεν επιθυμε ν' ανταγωνιστε τις αδελφς Κυκλδες. Αφνει σ' αυτς την εργδη προσπθεια για προσλκυση καλοκαιρινν "διακοπολγνων" και αρκεται στις ποιες επιτυχες των δυτικν παραλων της, με προεξρχοντα προορισμ το Μπατσ.


τσι η πρωτεουσ της, η Χρα, κινεται στον ρυθμ των μνιμων ημιμνιμων κατοκων της (που εργζονται στην Αθνα, στον Πειραι και στα περχωρα, αλλ την επισκπτονται σταθερ τα Σαββατοκριακα) και παρακολουθε τα τουριστικ τεκταινμενα απ κποια απσταση. Στην κυριολεξα, μλιστα, αφο απχει τριντα πντε ολκληρα στροφοχιλιμετρα απ το Γαριο, που πλευρζουν τα πλοα της γραμμς, και δεν διαθτει δικ της μεγλο λιμνι. Οτε φανεται να θλει να το αποκτσει: γιατ η εξγηση για τους δυνατος βοριδες και την δυσχρεια προφλαξης απ' αυτος ηχον κπως παρξενα στην σημεριν εποχ της τεχνολογας.

 

"Ακριβς αυτ η γειτναση με το χωνευτρι της Αθνας και το συνεχς πγαινε-λα των Ανδριωτν, τσο το καλοκαρι σο και τον χειμνα, αποτελον την βασικ αιτα για την λλειψη ακραιφνν βιβλιοπωλεων στο νησ μας."
Ο Γιννης Ζταλης, χαμογελαστ καθισμνος πσω απ τον πγκο του μαγαζιο του, διατυπνει αρχικ το παρπον του.
"Παλιτερα, η κατσταση ταν διαφορετικ. Αν πτε μχρι την κτω πλατεα, θα συναντσετε να κατστημα που πουλει τρα μνο τουριστικ εδη, χρτες κλπ. χει και μερικ βιβλα που αναφρονται αποκλειστικ στην νδρο. Ε, λοιπν, προηγουμνως υπρχε εκε χι μνο βιβλιοπωλεο, αλλ και τυπογραφεο. Δυο εντοιχισμνες πινακδες μιλον για το παρελθν του."
Σωστ τα λει. Υπρχουν πργματι οι πινακδες, οι οποες πιστοποιον του λγου το ασφαλς. Η πρτη γρφει:

Εδ στεγστηκε
την περοδο1915-1990
το ΧΑΡΤΟΒΙΒΛΙΟΠΩΛΕΙΟ ΚΑΡΑΟΥΛΑΝΗ
που δρυσε το 1893
ο Λορντσος Καραουλνης
(1865-1950) και συνχισαν
ο Δημτριος Καραουλνης
(1895-1968) και μετ ως το 1990 οι
Αντνης και Ερατ Πολμη

Ο "ΚΑΡΑΟΥΛΑΝΗΣ"
ταν ο τπος κοινωνικν και
γνιμων πνευματικν συναντσεων

Απναντ της, μια δετερη πινακδα συνεχζει:

 

Εδ στεγστηκε
την περοδο1937-1974
το ΤΥΠΟΓΡΑΦΕΙΟ ΚΑΡΑΟΥΛΑΝΗ
που δρυσε το 1893
ο Λορντσος Καραουλνης
(1865-1950) και συνχισαν
ο Δημτριος Καραουλνης
(1895-1968) και ο
Αντνης Πολμης

Κορυφαα δραστηριτητα του
ιστορικο αυτο τυπογραφεου
η κδοση και εκτπωση της εφημερδας
"Η ΦΩΝΗ ΤΗΣ ΑΝΔΡΟΥ"
1945-1952

 

"Βλπετε; 'Τπος γνιμων πνευματικν συναντσεων'. Και σμερα; Με το βιβλο ασχολομαι η αφεντι μου, νας-δυο λλοι συνδελφοι και, κατ' ανγκη, καταφεγουμε στα χαρτικ και στις σχολικς τσντες για να τα βγλουμε πρα. Αφστε που ο κσμος διαβζει σο πει και λιγτερο."
Δεν διαθτω επιχειρματα να του αντιτξω. Αφο, ακμα και στην Σρο των τριντα χιλιδων κατοκων, ο Σταθπουλος χει απομενει ο... τελευταος των Μοκανν. Κι η απσταση της Σρου απ την Αθνα εναι ασυγκρτως μεγαλτερη απ αυτ της νδρου. Καταβλλω, ωστσο, προσπθεια να συνεχσω την συζτηση.
"Καλ, τουρστες πολλος που να εξαντλον τις αναγνωστικς προμθεις τους και ν' αγορζουν λλα βιβλα δεν χετε στο νησ. Κι οι μνιμοι κτοικοι προσφεγουν στα μαγαζι της πρωτεουσας. Ττε, ποιο το νημα να φορτνεστε με τους ττλους που βλπω στα ρφια; Δεν εναι λγοι, για κατστημα με σχεδν μηδενικ δραστηριτητα, πως το παρουσιζετε!"
Η προκλητικ μου παρατρηση πφτει σε δαφος γνιμο.
"Ακοστε. Πρτα απ' λα, θα ταν ντροπ να μην υπρχουν καθλου βιβλα στην νδρο. Μην ξεφτιλιστομε τελεως! στερα, μην ξεχντε πως βρισκμαστε στο τλος της θερινς περιδου. Το καλοκαρι, λο και κποιος θα βρεθε να ψωνσει. Ελτε αργτερα, τον χειμνα, και θα διαπιστσετε την εξλιξη. Τι να σου κνουν οι χλιοι πεντακσιοι μνιμοι, απ τους οποους οι μισο περπου εναι αλλοδαπο;"
"Και που, προφανς, δεν ενδιαφρονται για την ελληνικ λογοτεχνα!"
"Μην το ειρωνεεστε. Οι Αλβανο που ζουν στην νδρο, εδ και αρκετ χρνια, αποτελον παρδειγμα προς μμηση: σεμνο, ευγενικο και προσεκτικο στη συμπεριφορ τους στε να μην προκαλον τους ντπιους, εντσσονται αρμονικ στην κοινωνα μας. Αποβλλουν τους ποιους παρεσακτους ομοεθνες τους που θα μποροσαν τυχν να αμαυρσουν καθ' οιονδποτε τρπο την εικνα τους -σ' αυτ βοηθει, φυσικ, η θλασσα που μας χωρζει απ την ηπειρωτικ χρα- και αναπτσσονται επαγγελματικ. Δεν εναι πια μνο εργτες, αλλ εξελσσονται σε εργολβους, με δικ τους συνεργεα. Προσλαμβνουν μλιστα προσωπικ απ λλες εθνικτητες, Ουκρανος, Πολωνος..."
"Ωραα αυτ που λτε και ξια μελτης απ τους ειδικος της πρωτεουσας, τους κοινωνιολγους και τους πολιτικος μας. Δεν βλπω, μως, πς αυτο οι συμπαθες και επιτυχημνοι στον χρο τους μετανστες επηρεζουν την αγορ του βιβλου. χουν τσο πολ εξελιχθε και τα ελληνικ τους;"
"χι ακριβς των διων. Αλλ, σκεφτετε πσο μπορε να ανβει η ζτηση, ταν ανδρωθε η γενι των μεταναστν που τρα πηγανει σχολεο. Με την κατλληλη προεργασα και καθοδγηση, ββαια. Γιατ, χοντας ως παρδειγμα τους ενταγμνους πια στον κοινωνικ ιστ γονες τους, θα θλουν τα παιδι ν' ακολουθσουν τα βματ τους. Τις βσεις τις γλωσσικς θα τις διαθτουν. ρα;"
"Βλπω τι χετε βλψεις μακροπρθεσμες."
"σως απλς μεσοπρθεσμες. Θα σας αναφρω να λλο στοιχεο. Με την ευκαιρα των εορτν των Χριστουγννων, ξρετε, τα σχολεα προσφρουν δωρκια στους μαθητς. Μχρι τρα, τα δρα αυτ περιορζονται σε εδη ρουχισμο: αθλητικς φορμτσες, πιζμες, παπουτσκια, ττοια. Καθς, μως, θα βελτινονται οι γνσεις των παιδιν των μεταναστν, το παιδικ βιβλο θα ρθει πλι στο προσκνιο. Πς σας φανονται, λοιπν, οι προβλψεις μου; Εμαι αιθεροβμων;"
Χαμογελ και κουνω επιδοκιμαστικ το κεφλι. Κι ο καλς βιβλιοπλης συνεχζει απτητος.
"Εν πση περιπτσει, στην νδρο δεν τρεφμαστε μνο με την προσδοκα του μλλοντος. Ζομε στο παρν. Και πνευματικ τροφ προσφρεται φθονη απ την Καρειο Βιβλιοθκη. Αξζει να την επισκεφθετε."

Τελικ η "Μικρ Αγγλα", το πλοσιο νησ των εφοπλιστν και των καλλιτεχνικν εκθσεων, δεν με φησε χωρς βιβλιοχαρ! Μετ την γεμτη ζωντνια και πολλ αισιοδοξα συνομιλα με τον Γιννη Ζταλη, βρθηκα στο νεοκλασικ κτριο που στεγζει την Καρειο Βιβλιοθκη.
Ιδρθηκε το 1987 ως νομικ πρσωπο ιδιωτικο δικαου και αποτελε το μοναδικ πνευματικ δρυμα της νδρου. Εμπνευστς και δημιουργς της ο ποιητς Δημτριος Ι. Πολμης. Η φων της υπεθυνου της βιβλιοθκης δνει πρθυμα περισστερες εξηγσεις.
"Στηριζμαστε σε ορισμνες κρατικς χορηγες, αλλ κυρως στη συμπαρσταση και τις δωρες των φλων του ιδρματος. Και εναι πολλς αυτς: σμερα κατχουμε περπου 50.000 τμους, αρκετο απ τους οποους εναι παλις, δυσερετες εκδσεις. Πρχειρα αναφρω την προσωπικ βιβλιοθκη του Ανδριτη Θεφιλου Καρη, λαμπρο εκπρσωπου του ελληνικο διαφωτισμο, τα αρχεα του Δημτρη Πασχλη, του Σινισογλου και λλα. Φυλσσονται επσης καμι χιλιδα φκελοι με χειργραφα απ τον 16ο αινα και μετ."
"Πσο προσιτ στο κοιν εναι τα βιβλα σας;"
"Εξαρτται. Η βιβλιοθκη εναι ανοικτ καθημεριν. Εκατ με εκατν πενντα τομα την επισκπτονται αν μνα, κατ μσο ρο, και δανεζονται γρω στα διακσια βιβλα. Φυσικ, οι σπνιες εκδσεις δεν αποτελον αντικεμενο δανεισμο, παρ διατθενται προς μελτη επ τπου."
"Λογικ. Παιδι ρχονται;"
"Πολλ. Αυτ η πτρυγα του αναγνωστηρου περιχει μνο παιδικ βιβλα. Εναι απστευτο πσο ξεφλλισμα γνεται."
"Προβανετε και σε εκδσεις, αν κρνει κανες απ' αυτν τον κατλογο."
"Βεβαως. Εκδσεις σχετικς με την νδρο: την ιστορα, την λαογραφα, τα πνευματικ τκνα της... Θλετε να τις αναφρετε;"
"Αφστε, καλτερα. Θα χρειαζταν ολκληρο ειδικ ρθρο. Αρκε να σημειωθε η ηλεκτρονικ διεθυνση 'kaireios@otenet.gr' για ποιον ενδιαφρεται να ενημερωθε περισστερο. Και κτι ακμη: εκτς απ τις εκδσεις, την πλοσια συλλογ και τα σπνια βιβλα, τι λλο θα επιθυμοσατε να επισημανθε για την βιβλιοθκη;"
"Οι εκπαιδευτικς και πολιτιστικς δραστηριτητες -που εναι πολλς- εκφεγουν κι αυτς, φαντζομαι, του πλαισου της ρευνς σας."
"Μλλον."
"Ττε, σημειστε πως διαθτουμε και σπνιους επισκπτες, παρλληλα με τα σπνια βιβλα: πνω απ μνα μεινε στο νησ και μας επισκεπτταν πρω-απγευμα μια νεαρ φιλλογος απ την Ιαπωνα, η οποα συντασσε διδακτορικ διατριβ με θμα τον ελληνικ διαφωτισμ! Και επλεξε να εργαστε εδ, στην πατρδα του Θεφιλου Καρη!"

ΧΧΧΧΧ