Πριν απü καμιÜ εικοσιπενταριÜ χρüνια, Ýνας Ýμπορος πετρελαßου απü το ΒÝλγιο, παντρεμÝνος με Αγγλßδα, βρÝθηκε στην Ουαλßα και, ειδικüτερα, στο Hay-on-Wye, Ýνα χωριουδÜκι, το οποßο ως μοναδικÞ τουριστικÞ Ýλξη Ýχει τα βιβλιοπωλεßα, που απλþνονται στην επιφÜνειÜ του.
-Γιατß να μην Ýχει κι η χþρα μου κÜτι αντßστοιχο; αναρωτÞθηκε.
-¸λα ντε, τον σιγοντÜρισε η γυναßκα του. ΑλλÜ ποý και πþς;
-Ως προς το ποý, θα πρüτεινα Ýνα χωριü στις ΑρδÝνες. Να Ýχει ο κüσμος να τις μνημονεýει üχι μüνο για τις πολýνεκρες μÜχες του Β´ Παγκüσμιου ΠολÝμου, αλλÜ και για κÜτι ειρηνικüτερο. Και να τις επισκÝπτεται üχι μüνο για το σκι και τις φυσικÝς καλλονÝς τους, αλλÜ και για πνευματικÜ νÜματα. Κι üσο για το πþς, νομßζω üτι μπορþ να αναλÜβω τα Ýξοδα. Αρκεß να βρεθεß οργανωτÞς και να το πÜρουν ζεστÜ οι επαγγελματßες του χþρου.
ΚÜπως Ýτσι πραγματοποιÞθηκε η σýλληψη της δημιουργßας του ‘χωριοý του βιβλßου’ στο ΒÝλγιο. Παραλεßποντας, τþρα, τις üποιες οργανωτικÝς λεπτομÝρειες που θα κοýραζαν φτÜνουμε στο ΠÜσχα του 1984. Εκεßνο το ΠÜσχα, λοιπüν, μια βιβλιοπλημμýρα "Ýπληξε" το Redu. Οι τετρακüσιοι περßπου κÜτοικοß του ξýπνησαν κι αντßκρισαν τους δρüμους τους να Ýχουν κατακλυστεß απü βιβλßα: πεζοδρüμια, σιταποθÞκες, παλιÜ υποστατικÜ για ζþα, σκηνÝς που εßχαν στηθεß ειδικÜ για την περßσταση, τα πÜντα μýριζαν τυπωμÝνο χαρτß. Bιβλßα παλιÜ και σπÜνια, βιβλßα μεταχειρισμÝνα, βιβλßα κÜθε εßδους περßμεναν τους εραστÝς-αγοραστÝς τους.
Κι αυτοß δεν Üργησαν στο ραντεβοý. ΔεκαπÝντε χιλιÜδες επισκÝπτες μετακινÞθηκαν, üπως λÝγεται, τις τρεις μÝρες του μεγÜλου πανηγυριοý, περιδιÜβηκαν τα στÝκια, φυλλομÝτρησαν και περιεργÜστηκαν, διÜλεξαν κι αγüρασαν. Η επιτυχßα Þταν μεγÜλη και η ληξιαρχικÞ πρÜξη γÝννησης του βελγικοý χωριοý του βιβλßου συνετÜγη και υπεγρÜφη δεüντως.
Το 2004, τη δικÞ μας χρονιÜ του euro και των Ολυμπιακþν Αγþνων, το Redu γιüρτασε τα εικοστÜ του γενÝθλια. Τα γιορτÜζει δε ανελλιπþς, κÜθε ΠÜσχα, οπüτε διοργανþνεται εκεß η ετÞσια αγορÜ βιβλßου, αναζωπυρþνεται το ενδιαφÝρον και ανανεþνεται το ραντεβοý. Κι οι σχετικÝς εκδηλþσεις αρκετÝς.
Το δεýτερο Σαββατοκýριακο του ΜαÀου Ýχουμε τη συνÜντηση των επαγγελματιþν, κατασκευαστÝς χαρτιοý, εκδüτες, διορθωτÝς, βιβλιοδÝτες, επιχρυσωτÝς, συγκεντρþνονται στο χωριü, συζητοýν με το αναγνωστικü κοινü κι επιδεικνýουν την τÝχνη τους. ¸πειτα, κατÜ την πρþτη Σαββατονýχτα του Αυγοýστου, μαζεýονται εκεß μουσικοß και παßζουν για να διασκεδÜσει και να χορÝψει ο κüσμος μÝχρι την αυγÞ· üπως επßσης μÝχρι την αυγÞ παραμÝνουν ανοιχτÜ τα βιβλιοπωλεßα, με μοναδικü κßνδυνο να... στραβþσει κÜποιο απü τα πυροτεχνÞματα του μεσονυκτßου που καταυγÜζουν τον ουρανü των Αρδενþν. ΤÝλος, το τρßτο Σαββατοκýριακο κÜθε Οκτþβριο εßναι αφιερωμÝνο στους συγγραφεßς της περιοχÞς: με εκθÝσεις και παρουσιÜσεις, με δημüσιες συζητÞσεις και με ενüς εßδους ανταλλακτÞριο εκδüσεων της ευρýτερης περιοχÞς, δßνεται η ευκαιρßα προβολÞς της, ας ποýμε, εντüπιας παραγωγÞς.
Και δεν υπÜρχει τÝλος στην βιβλιοπωλικÞ δραστηριüτητα του Redu. Εξαιρþντας μια-δυο μÝρες την εβδομÜδα (στις εν λüγω μÝρες δεν συγκαταλÝγονται ποτÝ τα ΣÜββατα κι οι ΚυριακÝς), οι πýλες περισσüτερων απü εßκοσι βιβλιοπωλεßων εßναι ανοικτÝς üλο το χρüνο και υποδÝχονται κατÜ μÝσο üρο διακüσιες χιλιÜδες επισκÝπτες. ¸χει υπολογιστεß üτι οι διÜδρομοι που μπορεß κανεßς να περπατÞσει μÝσα στα καταστÞματα, χαζεýοντας στα ρÜφια, Ýχουν μÞκος περßπου δýο χιλιüμετρα!
¢λλωστε, δεν φαßνεται να απουσιÜζει κανÝνας τομÝας της ανθρþπινης γνþσης. Αρκεß να σημειωθεß üτι, δßπλα στα βιβλßα της λογοτεχνßας, της ιστορßας, πολιτικÞς και θρησκειþν, ψυχολογßας και φιλοσοφßας, προσφÝρονται κεßμενα αστρολογßας, ιατρικÞς και νομικÞς, δημοσιογραφßας, ταξιδιωτικÜ, αθλητισμοý και μαγειρικÞς. ΜÝχρι και το προσκοπικü κßνημα εκπροσωπεßται στο Redu.
Απü πλευρÜς μορφÞς και εμφÜνισης, επßσης, δεν λεßπει τßποτε: βιβλßα με σκληρü εξþφυλλο, πανüδετα κι Üλλα δερματüδετα, βιβλßα τσÝπης üλων των εκδοτικþν οßκων, πλÞρεις σειρÝς πολýχρωμων κüμικς.
-ΕκπληκτικÞ δουλειÜ και μÝσα σε λßγα χρüνια, Ýτσι;
-Σßγουρα. Και με ευρηματικüτητα στις ονομασßες μερικþν μαγαζιþν. Κρßμα που δεν αποδßδονται τα γαλλικÜ λογοπαßγνια στη γλþσσα μας.
-Θα Üξιζε, πÜντως, να αναφερθοýν κÜποια απ' αυτÜ, 'Le temps livre', 'Librairie Bibliofolie', 'Libre & Rie'."
-ΠÜμε σ’ αυτÜ τα δυο βιβλιοπωλεßα, που μÜλλον Ýχουν βιβλßα ειδικοý ενδιαφÝροντος; 'Librairie Marine' και 'La Bohème'.
Στο πρþτο μαγαζß πωλοýνται, κατ' αποκλειστικüτητα, βιβλßα που σχετßζονται με την θÜλασσα. Γεωγραφικοß Üτλαντες, μελÝτες για την υποθαλÜσσια ζωÞ, την υδÜτινη πανßδα και χλωρßδα, αστρονομικοß οδηγοß, ναυτικοß χÜρτες, ναυτικοß κüμποι! "Εßκοσι πÝντε χιλιÜδες κομμÜτια, μερικÜ βÝβαια διπλÜ και τριπλÜ, αλλÜ περισσüτεροι απü δÝκα χιλιÜδες διαφορετικοß τßτλοι βρßσκονται στο κατÜστημÜ μας!" λÝει η ιδιοκτÞτρια, δικαιολογημÝνα περÞφανη.
¼σον αφορÜ τþρα το μουσικü κατÜστημα, που πÞρε το üνομÜ του απü την δημοφιλÞ üπερα του Πουτσßνι, αυτü εßναι γεμÜτο βιβλßα και δßσκους, üλα μεταχειρισμÝνα και σε καλÞ κατÜσταση. Εκπροσωποýνται τüσο η κλασικÞ üσο και η μοντÝρνα μουσικογραφßα: συμφωνικÞ μουσικÞ, üπερες, Ýθνικ, ροκ, τα πÜντα. Εßτε σε βιβλßο εßτε σε μορφÞ παρτιτοýρας εßτε σε δßσκους βινιλßου Þ CD. Παρατηρεßται, εßναι αλÞθεια, μια κÜποια προτßμηση στην πρüσφατη γαλλοφωνßα (με προεξÜρχουσες τις φυσιογνωμßες της Πιαφ, του Μπρελ, του Μουστακß, του ΜπρασÝνς), αλλÜ δεν υστεροýν οι Μπιτλς, ο Πρßσλεú, η Μαντüνα. Βιβλßα, νüτες και δßσκοι για üλα τα γοýστα.
-Ποιο να εßναι Üραγε το μεγαλýτερο;
-Απ' ü,τι φαßνεται, ετοýτο εδþ στη γωνßα. ΠεριÝχει και Ýνα μικρü μουσεßο τυπογραφßας.
Εßναι üντως το μεγαλýτερο. ΚατÜ πως ισχυρßζεται ο Πολ ΜπραντελÝερ, ο ιδιοκτÞτης του, διαθÝτει τριÜντα χιλιÜδες βιβλßα, κÜθε κατηγορßας και εποχÞς. Με ιδιαßτερη προθυμßα συνοδεýει τον ενδιαφερüμενο στην απαραßτητη περιÞγηση και με παιδιÜστικη χαρÜ του δεßχνει πþς λειτουργοýν ακüμη οι μηχανÝς του τυπογραφικοý μουσεßου.
Εκεß, ωστüσο, που τα μÜτια του κυριολεκτικÜ λÜμπουν εßναι στις γυÜλινες προθÞκες οι οποßες προφυλÜσσουν τα σπÜνιÜ του.
-Αυτü εδþ εκδüθηκε το 1662. Επßτομη διδασκαλßα για τα ΜαθηματικÜ: διακüσιες σαρÜντα σελßδες χειρüγραφες, μαζß με σχÝδια και σχεδιαγρÜμματα τυπωμÝνα σε χαρτß απü επεξεργασμÝνο δÝρμα προβÜτου. Μοναδικü απüκτημα.
-Και η τιμÞ του;
-1500 ευρþ. ΑλλÜ, πολý ακριβüτερο αν και πολý μικρüτερο, εßναι ετοýτο το χαρτß. ΒρÝθηκε στην ρÜχη του βιβλßου, üταν κÜναμε τη συντÞρησÞ του. Το διαβÜσα, φυσικÜ, με τη βοÞθεια ειδικοý. Πρüκειται για απüδειξη που συνÝταξε και υπÝγραψε ο βασιλικüς Ýφορος του Λουδοβßκου του 11ου, η οποßα πιστοποιεß την εßσπραξη ειδικοý φüρου απü τρεις παρισινοýς εμπüρους, το 1470! Ο φüρος εκεßνος, ωστüσο, εßχε πολý ιδιαßτερο χαρακτÞρα. Αποσκοποýσε στην συγκÝντρωση σημαντικοý ποσοý, που θα καταβαλλüταν ως λýτρα διαγρÜφονται τρεις λÝξεις για να απελευθερωθεß ο αιχμÜλωτος βασιλιÜς της δυναστεßας των ΚαπÝτων! Η απüδειξη, γραμμÝνη σε περγαμηνÞ, χρησßμευσε δυο αιþνες αργüτερα για να μπορÝσει να σταθεροποιηθεß το δÝσιμο του παραπÜνω βιβλßου! ΣÞμερα, την αποτιμþ σε 1200 ευρþ.
-ΜÜλιστα. Κι αυτü το Ýγγραφο στον τοßχο, μÝσα στην κορνßζα του, που κοστßζει 3000 ευρþ;
-Αυτü αναφÝρεται στην σýναψη μßσθωσης στην γαλλικÞ πüλη Τουρ, το Ýτος 1331. ΠεριλαμβÜνει üλες τις σχετικÝς ρÞτρες, καθþς και την περιγραφÞ του μισθßου, με την υπογραφÞ του αρμüδιου συμβολαιογρÜφου να βεβαιþνει την εγκυρüτητα της δικαιοπραξßας. ¼μως, αφοý απευθýνομαι σε ¸λληνες, θα Þθελα να επισημÜνω την ýπαρξη της εξÜτομηςιστορßας του Πολýβιου, μεταφρασμÝνης στα γαλλικÜ και εκδεδομÝνης στο Παρßσι το 1727. Δερματüδετη, με ενισχυμÝνες τις γωνιÝς, περιÝχει 48 ολοσÝλιδες και 71 δισÝλιδες γκραβοýρες. Σας ενδιαφÝρει για 2000 ευρþ; ΑγορÜστε το και δωρßστε το. Θα περιληφθεßτε Ýτσι στον κατÜλογο των ευεργετþν του μουσεßου. ΕντÜξει, αστειεýομαι.
-Για να μην τερματιστεß, πÜντως, Üκαρπη η επßσκεψÞ στο... θησαυροφυλÜκιü σας, θα αγορÜσω αυτü εδþ. Στοιχßζει, βÝβαια, μüνο 15 ευρþ, αλλÜ εντÜσσεται στον κýκλο των θεμÜτων που με ενδιαφÝρουν.
ΒρÝθηκε, λοιπüν, στην κατοχÞ μου μια χαριτωμÝνη Ýκδοση του 1971 με τßτλο "Les Grecs". ¸να βιβλßο που καλýπτει, σε λιγüτερες απü εκατü σελßδες, την ιστορßα της αρχαßας ΕλλÜδας απü την εποχÞ των μηδικþν πολÝμων μÝχρι την εκστρατεßα του ΜεγÜλου ΑλεξÜνδρου. ΕπιπλÝον, το κεßμενο διακüπτεται απü σειρÜ Ýγχρωμων παραστÜσεων που το περιορßζουν ακüμα πιο πολý!
Η τελευταßα φρÜση υπενθυμßζει και μια Üλλη δραστηριüτητα στην περιοχÞ του Redu: το Ýργο που πραγματοποιεß η "ΕυρωπαúκÞ ΔιαστημικÞ Υπηρεσßα", παρακολουθþντας την τροχιÜ των ευρωπαúκþν δορυφüρων. Και, üσο και αν δικαιολογεßται η τυχüν μεμψιμοιρßα για τα -μη ανÜλογα προς αυτÜ των προγüνων μας- σημερινÜ επιτεýγματα των ΕλλÞνων, δεν εßναι δυνατüν να μην αισθανθεß κÜποιος περηφÜνια για διαπιστþσεις üπως αυτÝς του ΒÝλγου ιστορικοý.
|
