ρθρα\Βιβλιοθκες και βιβλιοπωλεα αν τον κσμο
 
Σε πανεπιστμιο σχεδν χιλων ετν (Μπολνια)
 

Η Μπολνια υπρξε η πλη του πρτου πανεπιστημου, αυτο που ιδρθηκε το 1088! Φυσικ, δεν ταν δυνατν να πανεπιστμιο να λειτουργσει χωρς βιβλα, τα οποα ρχισαν να συσσωρεονται και να τοποθετονται σε ποικλους προσφερμενους χρους, για να βρεθον κποτε στις μονς της πλης. Μχρι το 1801. ρθε, ττε, η ναπολεντεια απφαση της κατργησης πολλν μοναχικν ταγμτων και αναζητθηκε λση προσωριν, το (μη καταργηθν) μοναστρι του αγου Δομνικου. Χρειαζταν, ωστσο, μονιμτερη δρα για εγκατσταση βιβλιοθκης αντξιας του πανεπιστημιακο κρους κι αυτ βρθηκε στο κεντρικ κτριο του εκπαιδευτικο ιδρματος, το Archiginnasio, το 1838. (Πρτος οργανωτς και διευθυντς της μχρι το 1903 ταν ο Luigi Frati, ο θεωρομενος Νστωρ των Ιταλν βιβλιοθηκριων.) 


Μετ απ τσα χρνια ζως, εναι προφανς πως η συλλογ ργων εναι πλουσιτατη. Περ τις οκτακσιες χιλιδες βιβλα και φυλλδια, δυμισι χιλιδες εκτυπσεις που χρονολογονται πριν απ το 1500, εφτμισι χιλιδες περιοδικς εκδσεις, περισστερα απ δκα χιλιδες χειργραφα, δεκαεφτ χιλιδες επιστολς. Ανμεσα στα σπνια βιβλα βρσκεται να, ενπιον του οποου δεν μπορε το ελληνικ μτι να αντισταθε:
Αισπου, Μθοι, Μπολνια, 1494!
Αλλ’ μως, δεν θα γνει εδ ειδικτερη αναφορ λλων ττλων. χι τσο γιατ εναι ευχερς η αναζτησ τους στην ιστοσελδα της βιβλιοθκης: www.archiginnasio.it. Ο λγος εναι τι το λο συγκρτημα που τη στεγζει και, ειδικτερα, οι αθουσς του παρουσιζουν διαφορετικ ενδιαφρον και αξζει να επικεντρωθε η περιγραφ σ’ αυτς.

Το κτριο ανεγρθηκε στα μσα του 16ου αινα, μετ απ παπικ πρωτοβουλα, για να αποδοθε στο πανεπιστμιο νας και μοναδικς χρος διδασκαλας των μαθημτων και να αποφεγουν οι φοιτητς τις μετακινσεις. Διροφο, εκτενεται  σε πρσοψη εκατν σαρντα μτρων με τριντα τοξωτς πλες που συνδονται με κονες αρχακο ρυθμο (συνδυασμς ιωνικο και κορινθιακο) και διαθτει ευρχωρο αθριο για τη διεσδυση του φωτς και για την ανταλλαγ φωτεινν επιχειρημτων διδασκντων και διδασκομνων κατ τη διρκεια των διαλειμμτων. Ακμη και σμερα, οπτε σε παρακεμενες προσψεις χουν βλει τη σφραγδα τους νεωτεριστικς τσεις, η αναγεννησιακ ομορφι που αναδεται εναι εντυπωσιακ και φρνει πλι πικρς σκψεις σχετικ με την περοδο αναζωογνησης των γραμμτων και των τεχνν, η οποα χθηκε για την Ελλδα λγω της μακροχρνιας υποταγς στον οθωμανικ ζυγ.


Εγκαταλεποντας την ανφελη αναδρομ στο παρελθν, χει ο επισκπτης τη δυναττητα να ανβει στον επνω ροφο, να δσει τα στοιχεα ταυττητας, να παραδσει τσντες, χαρτοφλακες και οποιοδποτε λλο αντικεμενο θα μποροσε να χρησιμεσει σε… παρτυπο δανεισμ και να βρεθε στην αθουσα των παλιν και σπνιων αποκτημτων. Σκυμμνοι με προσοχ σε χειργραφα σε τυπωμνα κεμενα, οι αναγνστες γυρζουν με δος τις σελδες και κρατον επιμελς τις σημεισεις τους. Στους τοχους ολγυρα και προφυλαγμνα απ γυλινες προθκες, περιμνουν τον δικ τους ερευνητ τα πολτιμα ργα, κατανεμημνα με βση τις παραδοσιακς πντε πανεπιστημιακς σχολς: θεολογα, νομικ (επιστμη, στην οποα διπρεψαν οι απφοιτοι της Μπολνια), ιατρικ, φυσικ, μαθηματικ. Και τα δυο ζευγρια μτια των υπαλλλων επιβλπουν διακριτικ τους αναγνστες, απ τυπικ κυρως καθκον: εναι ττοιος ο σεβασμς απναντι στα κειμλια που μελετον, στε η επβλεψη περιττεει.
Βγανεις απ την αθουσα αυτ και ανογεις βαρι δρινη πρτα που οδηγε στο ευρχωρο αναγνωστριο των υπολοπων βιβλων, εκενων που δεν φρουν το χαρακτηριστικ της μεγλης παλαιτητας. Απλωμνα σ’ λη την επιφνει του, βρσκονται τραπζια με σαφς πολυετ ζω αλλ χωρς να φρουν σημδια μη φυσιολογικς φθορς και, δπλα τους, πγκοι απλο εργασας, ξλινοι και δχως ερεισνωτο. Στο να κρο του αναγνωστηρου και σε υπερυψωμνη βση, οι εκε υπλληλοι παρχουν βοθεια στην αναζτηση, ηλεκτρονικ εδ, των ττλων και κατευθνουν τους ενδιαφερμενους στις παρακεμενες αθουσες, που πανψηλες κυλιμενες κλμακες διευκολνουν την ερεση του επιθυμητο τμου.


Ας σημειωθε τι το αναγνωστριο αποτελοσε αρχικ τον χρο διδασκαλας για τους επδοξους νομικος και το 1842 ονομστηκε Stabat Mater, καθτι παχτηκε εκε σε πρτη εκτλεση η ομνυμη σνθεση του Gioacchino Rossini υπ τη διεθυνση του λλου μεγλου δημιουργο, του Gaetano Donizetti.
Καθς, μως, το βλμμα πλανιται στους τοχους του αναγνωστηρου, παρατηρε δεκδες θυρεος διαφρων μεγεθν, με ονματα και τοπωνμια χαραγμνα στα λατινικ, πως ακριβς συμβανει και στα τοιχματα των γρω απ το αθριο χρων και των κλιμακοστασων. Η εξγηση; Πρκειται για σνολο εγγραφν και αναμνηστικν πινακδων, οι οποες καλπτουν νω των ξι χιλιδων καθηγητς και φοιτητς καταγμενους απ πληθρα πλεων πλησον μακρν της Μπολνια, που φησαν τα χνρια τους στον σεβσμιο αυτ να της μθησης την περοδο απ τα τλη του 16ου μχρι και τον 18ο αινα.


Μα η επσκεψη επιφυλσσει μια περαιτρω κπληξη: το Αμφιθατρο Ανατομας. Κατασκευασμνο στα 1637 και προορισμνο στη διδασκαλα της ανθρπινης ανατομας, κατ’ ανγκη μσω της χειρουργικς παρμβασης σε πτματα, αποτελε κορυφαο σημεο στην περιγηση. Ολκληρο σε ξλο (τα δρανα, η δρα, οι τοχοι) με μνη εξαρεση το μαρμρινο τραπζι στο κντρο του, συγκινητικ παραπμπει με τη μικρ του επιφνεια και τη μισοσκτεινη ατμσφαιρα στο μελετηρ πρασμα των εκατοντδων υπηρετν της ιπποκρτειας επιστμης. Τα, επσης ξλινα, αγλματα των κατ καιρος νδοξων γιατρν που δδαξαν εκε προσθτουν στη συγκνηση, ιδως αφο σε περοπτη θση δεσπζει αυτ του Ιπποκρτη.

 

ΧΧΧΧΧ