Ο χÜρτης εßναι σαφÞς: για να επισκεφτεßς τη νεüδμητη (2007) Biblioteca España στην κολομβιανÞ μεγαλοýπολη των δυüμισι εκατομμυρßων κατοßκων, το Μεντεγßν, πρÝπει να πÜρεις μετρü και να μετεπιβιβαστεßς σε τελεφερßκ! ¸τσι ακριβþς! Σαν να ανÝβαινες σε χιονοδρομικÞ πßστα, τα βαγονÝτα σε μεταφÝρουν σε σημεßο ψηλüτερο απü το κÝντρο της πüλης, που Þδη βρßσκεται σε 1.500 μÝτρα υψüμετρο. Η πλαγιÜ του βουνοý εßναι απüτομη και η πρüσβαση με αυτοκßνητο στη συνοικßα Santo Domingo και στη βιβλιοθÞκη εßναι δυσχερÞς και χρονοβüρα. Γι’ αυτü, τÝθηκε σε λειτουργßα το τελεφερßκ.
Καθþς προχωρεß, διαπιστþνεις üτι «υπερßπταται» ιδιαßτερα φτωχþν κτισμÜτων. Στα περισσüτερα η πρüσβαση εßναι δυνατÞ μüνο πεζÞ λüγω της ανωφÝρειας. Οι σκεπÝς πολλþν εßναι τσßγκινες, με τοýβλα που τις συγκρατοýν απü τις πνοÝς του ανÝμου. Αλλοý υπÜρχουν επßπεδες ταρÜτσες να χρησιμεýουν για το στÝγνωμα των ροýχων. Στις αυλÝς, οι γυναßκες καταγßνονται με τις δουλειÝς του σπιτιοý και τα παιδιÜ παßζουν με ü,τι βρουν. ΠαιδιÜ προσχολικÞς ηλικßας, γιατß οι μαθητÝς ξεχωρßζουν με τις ομοιüμορφες στολÝς τους! Και κÜτι που δεν εßναι δυνατüν να διαφýγει της προσοχÞς: τα πρüσωπα -περιλαμβανομÝνων των συνεπιβατþν στο βαγονÝτο- δßνουν την εικüνα μιας ανÝμελης ηρεμßας. Χαμογελοýν αυθüρμητα, χαιρετοýν ευγενικÜ και κοιτÜζουν Ýνα γýπα που ισορροπεß, αναζητþντας απü ψηλÜ τροφÞ στα απορρßμματα.
«Φανταζüμουν πως θα Üκουγα περιγραφÞ βιβλιοθÞκης.»
«Ακολουθεß. Αλλ’ οφεßλω να την εντÜξω στο μοναδικü περιβÜλλον της. Δεν Ýχω συναντÞσει τÝτοιο οικοδüμημα (ενδιαφÝρον απü πλευρÜς τüσο αρχιτεκτονικÞς, üσο και περιεχομÝνου) στο μÝσο τραγικÜ φτωχþν, μα συνÜμα αισιüδοξα χαροýμενων συνοικιþν.»
«Τι το ιδιαßτερο παρουσιÜζει αρχιτεκτονικÜ;»
«Απαρτßζεται απü τρßα ογκþδη κτßσματα, σε σχÞματα ακανüνιστα, που θυμßζουν βρÜχους. Ογκüλιθους, οι οποßοι Ýχουν πÝσει μετÜ απü σεισμü Þ Ýκρηξη ηφαιστεßου. Οι κÜτοικοι τους ονüμασαν “βρÜχους της γνþσης” και δßκαια περηφανεýονται, καθþς τους αγναντεýουν απü κÜθε σχεδüν γωνιÜ της πüλης: σκοτεινοýς, λüγω χρþματος, τη μÝρα και λουσμÝνους στο φως των προβολÝων τη νýχτα. ΣυνδÝονται εσωτερικÜ μεταξý τους και εκμεταλλεýονται στο Ýπακρο τα στοιχεßα της φýσης: φωτßζονται εßτε απü πλαúνÜ παρÜθυρα εßτε, κυρßως, απü την οροφÞ, προσφεýγοντας ελÜχιστα στην ηλεκτρικÞ ενÝργεια, και αερßζονται με Ýνα σýστημα ανοικτþν διαδρüμων κÜτω απü το δÜπεδο, αποφεýγοντας τον δαπανηρü, ανθυγιεινü κλιματισμü. ΑυτÜ, ως προς την αρχιτεκτονικÞ ιδιορρυθμßα.»
«Ανυπομονþ ν’ ακοýσω την ιδιορρυθμßα σχετικÜ με το περιεχüμενο.»
«Στüχος της βιβλιοθÞκης δεν εßναι απλþς να προσφÝρει στο κοινü τη δυνατüτητα Ýρευνας και μελÝτης, αλλÜ ν’ αποτελÝσει μοχλü κοινωνικÞς και πολιτιστικÞς αναβÜθμισης του πληθυσμοý. Μαζß με Üλλες πÝντε βιβλιοθÞκες, που βρßσκονται διÜσπαρτες σε διαφορετικÜ σημεßα της πüλης, κατατεßνει στη συγκÝντρωση σε Ýνα και μüνο χþρο των κÝντρων εκπαßδευσης, μÜθησης και ψυχαγωγßας. ΣυγκεκριμÝνα, περιλαμβÜνει συλλογÞ χιλιÜδων τüμων για ενÞλικες, με εκπαιδευτικÜ βιβλßα απευθυνüμενα σε κÜθε μορφωτικü επßπεδο και Ýμφαση στην επαγγελματικÞ ενημÝρωση για επßδοξους επιχειρηματßες. Λειτουργεß αßθουσα διαδικτυακÞς επιμüρφωσης για νÝους ηλικßας Ýντεκα Ýως δεκαεπτÜ ετþν. Για το ßδιο ηλικιακü φÜσμα, υπÜρχει ολüκληρη συλλογÞ τßτλων της παγκüσμιας λογοτεχνßας, των ανθρωπιστικþν επιστημþν, της μουσικÞς, του αθλητισμοý και των τεχνþν. ΠαρÜλληλα, Ýχει καταβληθεß μÝριμνα για Üτομα με δυσχÝρεια üρασης, καθþς η βιβλιοθÞκη εßναι εμπλουτισμÝνη με συλλογÞ σε σýστημα Braille.»
«ΕνδιαφÝρουσα η κατανομÞ ανÜμεσα σε ενÞλικες και σε εφÞβους.»
«Δεν τελειþσαμε. Τα παιδιÜ ηλικßας τεσσÜρων Ýως δÝκα ετþν Ýχουν στη διÜθεσÞ τους μια αßθουσα με μικροýς, εýχρηστους υπολογιστÝς, þστε να μην αισθÜνονται μειωμÝνα απÝναντι στους μεγαλýτερους οýτε πÜλι να τους ενοχλοýν. Ας σημειωθεß, üτι το λογισμικü αυτþν των υπολογιστþν αποκλεßει την πρüσβαση σε βßαια ηλεκτρονικÜ παιχνßδια και σε Üλλα ακατÜλληλα πεδßα. Αλλ’ υπÜρχει και παραδοσιακü αναγνωστικü υλικü για τις εν λüγω ηλικßες, με σκοπü να συντελÝσει περαιτÝρω στη μÜθηση και στην αγÜπη για τον Ýντυπο λüγο. ΠροκειμÝνου, μÜλιστα, να βοηθηθοýν οι μικροß ερευνητÝς, τους παρÝχεται η δυνατüτητα να συνοδεýονται απü συγγενικü Þ φιλικü τους πρüσωπο. Οργανþνονται “þρες παραμυθιοý” και “þρες δημιουργικÞς δραστηριüτητας”, με χρþματα Þ με πλαστελßνη. Το χαρτß εßναι, προφανþς, ανακυκλþσιμο. Κατ’ αυτüν τον τρüπο, μαθαßνουν τα παιδιÜ να συνεργÜζονται και κοινωνικοποιοýνται, συνηθßζοντας στη συνýπαρξη και στον σεβασμü των Üλλων. ΔιδÜσκονται την ομιλßα αλλÜ και τη σιωπÞ, την προστασßα του περιβÜλλοντος και την αγÜπη στα κοινÜ αντικεßμενα, εμπεδþνουν κανüνες καλÞς συμπεριφορÜς.»
«Οι ενÞλικες; Αυτοß θεωρεßται πως δεν χρειÜζονται εκπαßδευση; Με την κυριολεκτικÞ Ýννοια του üρου;»
«Και γι’ αυτοýς υπÜρχει πρüβλεψη. Πραγματοποιοýνται σεμινÜρια αστικÞς επιμüρφωσης, μνημοτεχνικÞς, ανÜπτυξης της πρωτοβουλßας και της οργανωτικÞς ικανüτητας, δημιουργοýνται ομÜδες εργασßας. Και üλα τα παραπÜνω, χωρßς καμßα οικονομικÞ συμμετοχÞ. ΔωρεÜν!»
«Εκδηλþνεται, Üραγε, ενδιαφÝρον σε μια φτωχικÞ και καθυστερημÝνη συνοικßα;»
«ΦτωχικÞ ναι, καθυστερημÝνη üχι. Μπορεß παλιüτερα ο Pablo Escobar να στρατολογοýσε εδþ τα μÝλη της συμμορßας του, αλλÜ τþρα καταγρÜφονται περß τις τρεις χιλιÜδες επισκÝψεις στη βιβλιοθÞκη κÜθε μÝρα, ο δανειστικüς τομÝας κινεßται περßφημα, οι αßθουσες εßναι καθημερινÜ γεμÜτες. Σημαντικü επßτευγμα, αν σκεφθεß κανεßς üτι στην πüλη λειτουργοýν συνολικÜ τριÜντα Ýξι βιβλιοθÞκες! Πρüκειται για Ýνα ζωντανü οργανισμü που πÜλλεται μαζß με την καρδιÜ των επισκεπτþν και τους συνεπαßρνει με τις προτÜσεις του: “εβδομÜδα ενÜντια στη βßα κατÜ των γυναικþν”, “εβδομÜδα φιλßας και αγκαλιÜς”, τÝτοια.»
«Οπüτε, λογικü εßναι να υποθÝσουμε üτι στη μακρινÞ Κολομβßα δεν Ýχει εκλεßψει η ελπßδα.»
«Λογικüτατο. Το αποδεικνýει το χαμüγελο των ανθρþπων, που θÝλουν να εßναι “πολßτες με αξßες”, üπως υπογραμμßζει το σýνθημα της Biblioteca España.»
ΧΧΧΧΧ |
