«ΜετÜ την Αυστραλßα και την Αγγλßα, την εντυπωσιακÞ βιβλιοθÞκη του Σýδνεû δηλαδÞ και το γραφικü βιβλιοπωλεßο το ΚαντÝρμπουρι, Ýπιασες τþρα την Ινδßα;»
«ΠειρÜζει; ¸τσι κι αλλιþς, στο πλαßσιο της Κοινοπολιτεßας παραμÝνει η περιÞγηση.»
«Ναι: απü τÝως αποικßα στη μητρüπολη και πßσω σε τÝως αποικßα.»
«Με τη διαφορÜ üτι ετοýτη η αποικßα φÝρνει μαζß της πολιτισμικü και ιστορικü παρελθüν μερικþν χιλιÜδων ετþν. Γι’ αυτü και η αρχειακÞ βιβλιοθÞκη της αποκτÜ μεγαλýτερο ενδιαφÝρον. ¢σε που και μüνη της Ýχει βαθιÝς ρßζες.»
«Καλþς. Ακοýω.»
Πρþτα, μια διευκρινιστικÞ παρατÞρηση. Η εν λüγω βιβλιοθÞκη, με τον τßτλο «ΕθνικÜ Αρχεßα της Ινδßας», Ýχει την εξÞς ιδιοτυπßα: περιλαμβÜνει το σýνολο των κρατικþν αρχεßων της μεγÜλης αυτÞς ασιατικÞς δημοκρατßας, αλλÜ και βιβλßα και Ýγγραφα τα οποßα κανονικÜ δεν εντÜσσονται σε μια κατÜ κυριολεξßα αρχειοθÞκη.
¸πειτα, η ιστορικÞ αναδρομÞ δεßχνει üτι η συλλογÞ και η αρχειοθÝτηση δεν αποτελοýν πρüσφατο επßτευγμα. Τα αρχεßα ιδρýθηκαν το 1891 στην τüτε πρωτεýουσα του κρÜτους, την Καλκοýτα, και μεταφÝρθηκαν στο Δελχß το 1911. Το κτÞριο üπου στεγÜζονται σÞμερα (στο κÝντρο της νÝας πüλης και με Üμεση γειτνßαση με το Προεδρικü ΜÝγαρο και τη ΒουλÞ) οικοδομÞθηκε το 1926 και η μεταφορÜ του υλικοý ολοκληρþθηκε το 1937. Η συγκυρßα Þταν τÝτοια, þστε η τωρινÞ εγκατÜσταση να συμβαδßσει περßπου με την ανεξÜρτητη πλÝον (απü το 1947) Ινδßα.
Απü πλευρÜς πλοýτου, η βιβλιοθÞκη υπερηφανεýεται για την κατοχÞ μιας ιστορικÞς κληρονομιÜς που καταλαμβÜνει προθÞκες… μÞκους σαρÜντα χιλιομÝτρων, αν ο υπολογισμüς γßνει σε ευθεßα γραμμÞ! ΚληρονομιÜς, που καλýπτει γεγονüτα και εκδüσεις Þδη απü το Ýτος 1630!
¼πως χαρακτηριστικÜ επισημαßνει ο εξÜτομος «Οδηγüς στις ΠηγÝς της ΑσιατικÞς Ιστορßας» (μÝρος του «Οδηγοý στις ΠηγÝς της Ιστορßας των Εθνþν» τον οποßο επιμελεßται η UNESCO), το υλικü της βιβλιοθÞκης περιλαμβÜνει απü εμπορικÜ Ýγγραφα της «Εταιρßας των Ανατολικþν Ινδιþν» Ýως τα χρüνια της ανεξÜρτητης Ινδßας, αφοý φυσικÜ περÜσει απü τις περιüδους, αφενüς της διοικητικÞς κυριαρχßας της εταιρßας αυτÞς στην ινδικÞ χερσüνησο και αφετÝρου της Üμεσης βρετανικÞς εξουσßας. Πρüκειται για ιδιαßτερα επιμελημÝνο οδηγü, ο οποßος παραθÝτει τα λÞμματα κατÜ χρονολογικÞ σειρÜ και ανÜ υπουργεßο. (Εßναι σχεδüν αδýνατον να μην προσÝξει ο ερευνητÞς την ýπαρξη Υπουργεßου Σιδηροδρüμων που, εδþ και πÜνω απü εκατü χρüνια, ρυθμßζει τα θÝματα του εκτενÝστατου δικτýου στην αχανÞ αυτÞ χþρα.)
Ξεφυλλßζοντας το ενημερωτικü αυτü βιβλιαρÜκι στο κεφÜλαιο του Υπουργεßου Εξωτερικþν και ειδικüτερα στο τμÞμα των συλλογþν μικροφßλμ που προÝρχονται απü την αλλοδαπÞ, η ελληνικÞ περιÝργεια ανακÜλυψε την ýπαρξη εßκοσι ενüς ρολþν με «χειρüγραφα του Δημητρßου Γαλανοý, ¸λληνος επιστÞμονος ο οποßος Ýζησε στην Ινδßα και εξελßχθηκε σε ΒραχμÜνο». Η πιο ενδιαφÝρουσα λεπτομÝρεια Ýγκειται στη χρονολογßα των χειρογρÜφων: 1836-1856!
Σε Ýνα Üλλο σημεßο, διαπιστþνεται η κατοχÞ πενÞντα Ýξι επιστολþν και τηλεγραφημÜτων της εποχÞς, σχετικþν με την ανταρσßα του 1857 κατÜ των Βρετανþν αποικιοκρατþν. (Πρüκειται για την κßνηση ελευθερßας που οδÞγησε στη θανατικÞ εκτÝλεση πενÞντα επαναστÜτες, τα ονüματα των οποßων βλÝπει ο επισκÝπτης του μικροσκοπικοý Μουσεßου των Εθνικþν Αρχεßων γραμμÝνα σε Ýνα πεπαλαιωμÝνο πÜπυρο.)
¼σον αφορÜ τις συλλογÝς απü ιδιωτικÝς δωρεÝς προς τη βιβλιοθÞκη, δεσπüζουσα εßναι η θÝση των κειμÝνων του ΜαχÜτμα ΓκÜντι, καθþς και των εγγρÜφων της δßκης για τη δολοφονßα του στις 30 Ιανουαρßου 1948. Κεßμενα γραμμÝνα απü πρωθυπουργοýς, υπουργοýς και Üλλους αξιωματοýχους του ανεξÜρτητου κρÜτους, Ýγγραφα των βρετανικþν αρχþν κατοχÞς, αλλÜ και πολý παλιüτερα σουλτανικÜ φιρμÜνια των Μογγüλων κατακτητþν Ýχουν βρει και εξακολουθοýν να βρßσκουν τη θÝση τους στα αρχεßα της βιβλιοθÞκης, μετÜ απü δωρεÝς Þ ýστερα απü υπερθεματισμü σε πλειστηριασμοýς.
Και στο μουσεßο που προαναφÝρθηκε περιÝχονται εκθÝματα πολýτιμα, üπως Ýνα λεξικü με üρους σε οκτþ απ’ τις κυριüτερες γλþσσες και διαλÝκτους της χþρας, μια δßγλωσση (στα αγγλικÜ και τα αραβικÜ) συνθÞκη ανÜμεσα στη «ΒρετανικÞ ΙνδικÞ ΚυβÝρνηση και τον ΣουλτÜνο του ΜουσκÜτ» κι ακüμη Ýνα πιστοποιητικü γÜμου που τελÝστηκε το 1886. ¼λα τα παραπÜνω, χαραγμÝνα σε φýλλα απü λωτü Þ απü μετÜξι, καλλιγραφημÝνα και πολýχρωμα.
«ΤελικÜ, μüνο αρχειακü ακοýγεται το περιεχüμενο. Δεν μοιÜζει με αυτü των καθαυτü βιβλιοθηκþν.»
«Απλþς η αναφορÜ περιορßστηκε στο αρχειακü και μουσειακü μÝρος, διüτι φαßνεται να παρουσιÜζει ενδιαφÝρον λüγω της σπανιüτητας του υλικοý και της ιδιομορφßας του. Τα βιβλßα δεν λεßπουν, μüνο που δεν εßναι προσιτÜ στο ευρý κοινü. Απαραßτητη προûπüθεση για την εßσοδο και μελÝτη τßθεται η κατοχÞ της ιδιüτητας του ερευνητÞ, Ινδοý Þ αλλοδαποý, ιδιüτητα που αποδεικνýεται απü συστατικÝς επιστολÝς Þ Üλλα Ýγγραφα των ινδικþν αρχþν Þ των διαπιστευμÝνων πρεσβειþν.»
«Κρßμα, γιατß ασφαλþς θα εμφανßζονταν και ενδιαφερüμενοι χωρßς κÜποιες ιδιαßτερες επιστημονικÝς περγαμηνÝς.»
«Σωστü, αλλÜ εßπαμε απü την αρχÞ: Ýχει ιδιüτυπο καθεστþς ο φορÝας που επισκÝφτηκα.»
«ΤουλÜχιστον, εßναι ευπρεπÞς και εμφανßσιμος;»
«ΕσωτερικÜ, οφεßλω να ομολογÞσω, θυμßζει Ýντονα χþρους ελληνικþν δικαστηρßων. Με το... ελαφρυντικü της χρωματικÞς αγαλλßασης απ’ τις τοπικÝς ενδυμασßες των γυναικþν υπαλλÞλων. ΕξωτερικÜ, ωστüσο, παραπÝμπει πειστικüτερα σε ΕλλÜδα: ψηλü κτÞριο σε νεοκλασικü στιλ, παρÜθυρα τοξωτÜ, διακοσμητικÝς κüγχες και κßονες που θυμßζουν κÜπως αρχαßο ναü.»
«Να τη πÜλι η ελληνοκεντρικÞ πετριÜ!»
«Κακßες. Για του λüγου το αληθÝς, δεν χρειÜζεται παρÜ να επισκεφτεß κανεßς τον δικτυακü τüπο www.nationalarchives.nic.in και να εκφρÜσει θερμÜ συγχαρητÞρια τüσο στους εμπνευστÝς üσο και στους συνεχιστÝς του Ýργου. Και ας μην παραβλÝπεται üτι δεν βρισκüμαστε στην Ευρþπη, αλλÜ στην Ινδßα.»
ΧΧΧΧΧ |
