Η παρασπονδßα, γενικÜ, δεν περιποιεß τιμÞ και πρÝπει να απορρßπτεται ως συμπεριφορÜ. Ωστüσο, μπορεß να γßνει αποδεκτÞ üταν το αποτÝλεσμÜ της οδηγεß σε σπÜνιες ανακαλýψεις. ΚÜπως Ýτσι, λοιπüν, βλÝπει το φως το παρüν Üρθρο. Οýτε περιγρÜφει αξιüλογη βιβλιοθÞκη οýτε παρουσιÜζει αξιοπερßεργο βιβλιοπωλεßο. Πραγματεýεται το «Γενικü Αρχεßο των Ινδιþν» (Archivo General de Indias), μια πολýτιμη αρχειακÞ συλλογÞ που βρßσκεται στην πρωτεýουσα της Ανδαλουσßας, την Σεβßλλη.
Στεγαζüμενο ανÜμεσα στη μητρüπολη και στο ανÜκτορο ΑλκαζÜρ, σε επιβλητικü κτÞριο αναγεννησιακοý ρυθμοý, το αρχεßο προτεßνεται απü üλους τους τουριστικοýς οδηγοýς ως αξιοθÝατο της πüλης. Εßναι δωρεÜν επισκÝψιμο κατÜ τις εργÜσιμες μÝρες και προσφÝρει, επßσης δωρεÜν, ξενÜγηση στους χþρους του. Μüνο που η ξενÜγηση γßνεται στα ισπανικÜ και οι μη ισπανüφωνοι επισκÝπτες αρκοýνται στις ελÜχιστες, αγγλιστß, γραπτÝς επεξηγÞσεις των εκθεμÜτων.
ΑλλÜ η ονομασßα της υπηρεσßας, «Γενικü Αρχεßο των Ινδιþν», δεν Þταν δυνατüν παρÜ να Üρει τις üποιες γλωσσικÝς επιφυλÜξεις και να μας ωθÞσει στο εσωτερικü της. Ινδßες. Η φαντασßα ταξßδεψε σε ανατολικοýς πολιτισμοýς και σε εξωτικÝς τοποθεσßες, μÝχρις üτου Þρθε σκληρÞ η διÜψευση: μα βÝβαια, τι δουλειÜ εßχε η Ισπανßα με τη μακρινÞ χþρα των μαχαραγιÜδων; Στις ΔυτικÝς Ινδßες αναφÝρεται το αρχεßο, τις περιοχÝς δηλαδÞ στις οποßες «ανδραγÜθησε» στο παρελθüν το ισπανικü (και üχι μüνο) ναυτικü και τα παρακλÜδια τους.
Οπüτε, ας ανατρÝξουμε στην εποχÞ εκεßνη, τüτε που ο Κολüμβος «ανακÜλυπτε», λÝει, την ΑμερικÞ. Σαν να μην υπÞρχε προηγουμÝνως εκεß η Þπειρος, σαν να μην εßχε αναπτυχθεß ο πολιτισμüς των ºνκας. Ανακαλýφθηκε και της δüθηκε το üνομα «ΔυτικÝς Ινδßες». ΜÝχρι εδþ καλÜ. Το θÝμα της ονομασßας και οι πολιτιστικÝς ευαισθησßες δεν συνεπιφÝρουν αφ’ εαυτþν προβλÞματα. Τα τελευταßα ανακýπτουν üταν στο παιχνßδι παρεισφρÝει ο παρÜγων «χρÞμα».
Σε ποιον ανÞκουν τα πλοýτη των νÝων εδαφþν; ΦυσικÜ στην Ισπανßα, Ýρχεται η αυθüρμητη απÜντηση: ο ευρþν κλπ. ¸λα, üμως, που διαφωνοýσε η Γαλλßα, αρχικÜ, και ακολοýθησαν αργüτερα Αγγλßα, Ολλανδßα, Δανßα. Κι Üρχισαν οι ναυτικÝς διαμÜχες, οι οποßες διεξÜγονταν συνÞθως üχι μÝσω των επßσημων στüλων, κÜτι που προûπÝθετε κÞρυξη πολÝμου με ü,τι συνεπÜγεται αυτÞ, αλλÜ μÝσω μονÜδων αυτüνομων Þ ημιαυτüνομων. Ληστρικοß πειρατÝς που ενεργοýσαν για προσωπικü üφελος, κουρσÜροι που πολεμοýσαν στην υπηρεσßα και κÜτω απü τις διαταγÝς συγκεκριμÝνης χþρας, η οποßα προφανþς δÞλωνε Üγνοια, ¢γγλοι buccaneers και filibusters (τα παρακλÜδια που προαναφÝρθηκαν), σειρÜ ολüκληρη ατüμων της περιπÝτειας και της λεηλασßας χτυποýσαν τα ισπανικÜ καρÜβια.
ΠρÜξεις που καταγρÜφονταν σε αναφορÝς προς το κÝντρο και που σÞμερα περιλαμβÜνονται, ιστορικÜ κειμÞλια, στο Γενικü Αρχεßο των Ινδιþν. Κεßμενα περιγραφικÜ ενεργειþν και καταστÜσεων, κεßμενα με αμφισβητοýμενη νομικÞ ισχý σχετικÜ με τη διανομÞ των θαλασσþν, επιστολÝς με προσωπικü χαρακτÞρα, εκκλησιαστικÜ Ýγγραφα ενδεδυμÝνα τον ιερü μανδýα της παπικÞς βοýλας. Ας δοýμε μερικÜ απ’ αυτÜ.
ΑναφορÝς πλοιÜρχων του ισπανικοý ναυτικοý περß επιθÝσεων που εßτε εßχαν πραγματοποιηθεß εßτε επαπειλοýνταν.
ΝομικÞ πραγματεßα του Hugo Grotius, στην οποßα θÝτει τις βÜσεις για την υποστÞριξη της θÝσης περß ελευθερßας της ναυσιπλοÀας στην ανοικτÞ θÜλασσα (De Indis Þ Mare Liberum, üπως Ýγινε περισσüτερο γνωστÞ) και στηρßζει τα επιχειρÞματα της Ολλανδßας, καταρρßπτοντας τα αντßθετα περß της “Mare Clausum”.
ΕπιστολÞ του πλοηγοý, ο οποßος κατηýθυνε το πλοßο του Sir Francis Drake, με προσωπικÝς επισημÜνσεις ως προς τον αδýνατο χαρακτÞρα του περιβüητου κουρσÜρου!
ΠαπικÞ Βοýλα του 1493 απü τον πÜπα ΑλÝξανδρο ΣΤ’ που Üρχιζε με τις λÝξεις Inter Caetera και δþριζε (!) την εκμετÜλλευση της θÜλασσας του Ατλαντικοý Ωκεανοý στο ισπανικü στÝμμα, με λßγες εξαιρÝσεις υπÝρ της Πορτογαλßας. Αξßζει, εν προκειμÝνω, να υπογραμμιστεß μια φρÜση τοý εν λüγω κειμÝνου που αποδεικνýει περßτρανα την, κατÜ πολλοýς, αναρμüδια εισπÞδηση του κλÞρου στα πολιτικÜ δρþμενα και παρÝχει τÜχα τη θεúκÞ στÞριξη στον αποικισμü και τον εκχριστιανισμü της ΛατινικÞς ΑμερικÞς. «…επιτÜσσομεν εις την Ισπανßαν να καθοδηγÞσει τους προαναφερομÝνους κατοßκους και üλον τον πληθυσμüν εις την ΚαθολικÞν πßστιν και να τους διαπαιδαγωγÞσει εις την χριστιανικÞν ηθικÞν…».
ΣαρÜντα τρεις χιλιÜδες τüμοι και περß τα ογδüντα εκατομμýρια σελßδες περιÝχονται στο Αρχεßο, προερχüμενοι απü την τüτε αποικιοκρατικÞ ισπανικÞ διοßκηση. ¸να ελÜχιστο ψÞγμα αυτþν μπορεß να αγγßξει, με τη μεταφορικÞ του üρου Ýννοια, ο επισκÝπτης. Ο ειδικüς ερευνητÞς, ωστüσο, διαθÝτει ευρýτατο πεδßο μελÝτης. Και οι σημερινÝς εγκαταστÜσεις συντελοýν ιδιαßτερα σ’ αυτü, δεδομÝνου üτι το κτÞριο παρÝχει üλες τις σχετικÝς ευκολßες. Ακüμα και σε σχÝση με τις παρελθοýσες χρÞσεις του βοηθÜει την ανÜπλαση των μακρινþν εκεßνων εποχþν, αφοý αφÞνει ελεýθερη τη φαντασßα να τρÝξει πßσω και να συνδυÜσει πρüσωπα και καταστÜσεις.
Η αρχικÞ χρÞση του κτηρßου, οικοδομημÝνου στα 1572 κατ’ εντολÞ του Φιλßππου Β’, γιου του Καρüλου ΚουÀντου, εßχε δοθεß στους εμπüρους της Σεβßλλης για τις συναλλαγÝς τους, οι οποßες πρωτýτερα γßνονταν στις üχι και τüσο φωτεινÝς εσοχÝς του καθεδρικοý ναοý της πüλης! Η γειτνßαση με τον ποταμü Γουαδαλκιβßρ και η ευχερÞς πρüσβαση στη Μεσüγειο αποτελοýσαν σοβαρü πλεονÝκτημα για τις δοσοληψßες με τις αποικßες. Αργüτερα, το κτÞριο στÝγασε χρηματιστÞριο εμπορευμÜτων, þσπου να καταλÞξει στον σημερινü του προορισμü, στα 1785.
ΒÝβαια, εκ πρþτης üψεως, το εμπüριο, η διοßκηση των αποικιþν, η πειρατεßα και η εκκλησßα δεν Ýχουν σχÝση μεταξý τους. Εκ πρþτης üψεως…
|
