Οι πληροφορßες üτι ιδρýθηκε απü τον βασιλιÜ Φßλιππο Ε’ το 1712 και üτι το κτÞριο, στο οποßο στεγÜζεται σÞμερα, Üρχισε να οικοδομεßται το 1866 και ανακηρýχθηκε Μνημεßο ΙστορικÞς και ΚαλλιτεχνικÞς Αξßας το 1983 δεν θα φαßνονταν ιδιαßτερα σημαντικÝς για τον αναγνþστη. Η επισÞμανση σχετικÜ με την πρüσοψÞ της, üτι δηλαδÞ στο κατþτερο τμÞμα της εßναι δωρικοý και στο ανþτερο ιωνικοý ρυθμοý, θα μποροýσε να κεντρßσει το ενδιαφÝρον μια που, για μιαν ακüμη φορÜ, δικαιοýμαστε να καυχηθοýμε για την ελληνικÞ επßδραση στη δυτικÞ αρχιτεκτονικÞ.
Η ενημÝρωση, ωστüσο, ως προς το περιεχüμενο και τη λειτουργßα της θα αποτελοýσε σßγουρα θÝμα προς συζÞτηση, κυρßως λüγω του αριθμοý των τßτλων του βιβλιογραφικοý της αποθÝματος: Ýξι εκατομμýρια βιβλßα, καμιÜ εκατοστÞ χιλιÜδες εφημερßδες, τριÜντα χιλιÜδες χειρüγραφα και οκτþ εκατομμýρια Üλλα Ýγγραφα περιμÝνουν τους ενδιαφερüμενους.
Τþρα, üσον αφορÜ τη λειτουργßα της Biblioteca Nacional. Πρþτα απ’ üλα το ωρÜριο: ΔευτÝρα μÝχρι ΠαρασκευÞ απü τις εννÝα το πρωß μÝχρι τις εννÝα το βρÜδυ και το ΣÜββατο μÝχρι τις δýο το μεσημÝρι! ¸πειτα, οι üροι εισüδου και πρüσβασης: οποιοσδÞποτε μπορεß να συμβουλευθεß τα βιβλßα χρονολογßας 1931 και νεüτερης, αρκεß να προσκομßσει ταυτüτητα, διαβατÞριο Þ δßπλωμα οδÞγησης, αποκτþντας Ýτσι «δελτßο αναγνþστη» τριετοýς διÜρκειας. Αν κÜποιος ενδιαφÝρεται για προγενÝστερους τßτλους, πρÝπει να ζητÞσει «δελτßο ερευνητÞ». Την ιδιüτητα αυτÞ αποκτοýν αυτοδικαßως, και για πενταετÞ διÜρκεια, τα μÝλη των εκπαιδευτικþν, ακαδημαúκþν και μορφωτικþν ιδρυμÜτων, συγγραφεßς, εκδüτες, βιβλιοθηκÜριοι, συντηρητÝς μουσεßων, διδÜκτορες, φοιτητÝς καθþς και καθÝνας που αποδεικνýει üτι Ýχει αναλÜβει ερευνητικÞ εργασßα.

¼λοι οι παραπÜνω ενημερþνονται εγγρÜφως για τα δικαιþματα και τις υποχρεþσεις τους ως αναγνωστþν Þ ερευνητþν. Πληροφοροýνται üτι δεν πρüκειται για δανειστικÞ βιβλιοθÞκη και üτι δικαιοýνται απλþς να ζητÞσουν φωτοτυπßες, κι αυτü üχι απü üλα τα βιβλßα λüγω του κινδýνου καταστροφÞς τους. ¼τι, σε περßπτωση υπαßτιας φθορÜς, υποχρεοýνται να αντικαταστÞσουν το βιβλßο, ενδεχομÝνως να καταβÜλουν τα Ýξοδα επιδιüρθωσης Þ τυχüν να υποστοýν τις ισχýουσες νüμιμες συνÝπειες. Μεταξý των κανüνων, οι οποßοι οφεßλουν να τηροýνται, ειδικüτερο ενδιαφÝρον παρουσιÜζουν οι διατÜξεις περß χρÞσεως αποκλειστικÜ μολυβιþν στα αναγνωστÞρια και περß απüλυτης απαγορεýσεως φαγητοý και ποτοý, χωρßς να εξαιροýνται οι καραμÝλες και οι τσßχλες!
Εννοεßται üτι η βιβλιοθÞκη Ýχει πλÞρη ηλεκτρονικÞ στÞριξη και üτι το σýνολο των πληροφοριþν σχετικÜ με τους üρους λειτουργßας της βρßσκεται στη διÜθεση του κοινοý (σε τρεις γλþσσες, ισπανικÜ, αγγλικÜ και γαλλικÜ) στη διεýθυνση www.bne.es.
ΠαρÜλληλα με τον καθαυτü στüχο της, συγκÝντρωσης βιβλιογραφßας και παροχÞς δυνατüτητας πρüσβασης σ’ αυτÞ, η Biblioteca Nacional διαθÝτει μουσεßο και διοργανþνει εκθÝσεις, με το χαρακτηριστικü üτι οýτε για το πρþτο οýτε για τις δεýτερες απαιτεßται καταβολÞ οιουδÞποτε αντιτßμου.
Το μουσεßο αποτελεßται απü οκτþ αßθουσες που παρουσιÜζουν: την ιστορικÞ πορεßα της βιβλιοθÞκης, τα καθημερινÜ καθÞκοντα των εργαζομÝνων þστε να γßνουν γνωστÝς οι τεχνικÝς πτυχÝς της δουλειÜς τους, μια οπτικÞ και ηχητικÞ περιγραφÞ της εξÝλιξης της γραφÞς και της τυπογραφßας, εικüνες απü διÜφορα σπÜνια και εναλλασσüμενα αποκτÞματα της βιβλιοθÞκης, μια κοινωνιολογικοý περιεχομÝνου ανÜλυση της ιστορßας και της διÜδοσης της γνþσης, την τÝχνη και την τεχνικÞ του βιβλßου μÝσα σε Ýναν χþρο διαδραστικÞς ενημÝρωσης συνοδεßα μουσικÞς απü πιÜνο, την «αυλÞ του Δον Κιχþτη» με βιβλιογραφικÝς και οπτικοακουστικÝς αναφορÝς στον Þρωα του ΘερβÜντες και, τÝλος, Ýναν ευρýτερο χþρο πολλαπλþν χρÞσεων, για διαλÝξεις, μικρÝς θεατρικÝς παραστÜσεις, συζητÞσεις κ.Ü.
¼σον αφορÜ τις εκθÝσεις, αυτÝς διοργανþνονται περιοδικÜ κι αφοροýν πÜντοτε Ýνα συγκεκριμÝνο θÝμα. Η πιο πρüσφατη, που Üνοιξε τις πýλες της στις 28 Φεβρουαρßου και τερματßστηκε στις 25 ΜαÀου 2008, σκüπευε στην παρουσßαση απüψεων σχετικÜ με τον πüλεμο της ισπανικÞς ανεξαρτησßας ενÜντια στη ναπολεüντεια κατοχÞ, πüλεμο που ξÝσπασε με την εξÝγερση της Μαδρßτης στις 2 ΜαÀου 1808.
Η συμβολÞ της ΕθνικÞς ΒιβλιοθÞκης στον εορτασμü για τη διακοσιοστÞ επÝτειο του ισπανικοý ξεσηκωμοý συνßστατο στην Ýκθεση οπτικοý υλικοý (γκραβοýρες, σχÝδια, γελοιογραφßες), που παρεßχαν πληροφορßες γýρω απü εκεßνο το ιστορικü γεγονüς, το σατßριζαν και το συζητοýσαν, το εκθεßαζαν Þ το κατÝκριναν, ανÜλογα με τη διαφορετικÞ ιδεολογικÞ Þ πολιτικÞ βÜση απü την οποßα ξεκινοýσε καθÝνας.

Σημαντικü τμÞμα καταλÜμβαναν τα πολλαπλÜ εκθÝματα σχετικÜ με τις καταστροφÝς που προξενεß ο πüλεμος. Δßχως να αμαυρþνεται η εικüνα της λαúκÞς αντßστασης, τα εν λüγω εκθÝματα επικεντρþνονταν στον ανθρþπινο πüνο που προκαλεßται, στις ακραßες εκδηλþσεις βßας και απü τα δýο μÝρη, στα δεινÜ του πολÝμου γενικüτερα. ΠαρÜλληλα, μεγÜλο μÝρος της Ýκθεσης αφιερþθηκε στη σατιρικÞ παρουσßαση προσþπων και καταστÜσεων, στüχο Ýχοντας να απαλýνει τη δραματικÞ προσÝγγιση και να αποκαθηλþσει τα üποια στερεüτυπα δεν Ýχουν καμιÜ σχÝση με την πραγματικüτητα.
Το τÝλος του πολÝμου, με την παλινüρθωση της βασιλεßας στο πρüσωπο του ΦερδινÜνδου Ζ’ και την επιστροφÞ μιας Üλλης μορφÞς απολυταρχßας, με την απηνÞ δßωξη üσων εßχαν συνεργαστεß με τους ΓÜλλους και την εκ νÝου θÝση σε λειτουργßα των μηχανισμþν της διαβüητης ΙερÜς ΕξÝτασης, αποτÝλεσε το τελευταßο θÝμα. ΕμφανÞς εδþ η διÜθεση κριτικÞς απÝναντι στις ζητωκραυγÝς υπÝρ του μονÜρχη και στην ανßερη συμμαχßα εκκλησßας και θρüνου.
Απü την Ýκθεση δεν θα μποροýσε να λεßψει ο μεγÜλος Φρανθßσκο Γκüγια. Οι γκραβοýρες του για τα δεινÜ και τις καταστροφÝς του πολÝμου απÝδιδαν την πικρßα και τη μελαγχολßα του καλλιτÝχνη που βßωνε με τον τρüπο του την ανθρþπινη τραγωδßα, συνειδητοποιοýσε την Ýκταση και την ÝντασÞ της και, ζωγραφßζοντας, καυτηρßαζε και καταδßκαζε τον παραλογισμü της.
(Η, υπερβολικÞ ßσως, αναφορÜ των παρÜπλευρων δραστηριοτÞτων της βιβλιοθÞκης οφεßλεται σε προσωπικÞ διÜθεση αναγνþρισης τüσο της ευρýτητας των πεδßων δρÜσης ενüς πνευματικοý φορÝα, üσο και της στÜσης των εκπροσþπων του απÝναντι στις Ýνδοξες εθνικÝς στιγμÝς.)
ΧΧΧΧΧ |